Tanım
Metal Yüzey Boyacısı, metal yüzeyleri mekanik ve kimyasal yollarla temizleyen, klasik veya farklı yöntemlerle boyama işlemini gerçekleştiren kişidir.
Görevler
Metal Yüzey Boyacısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Metal boya atölyesini düzenler ve boya öncesi hazırlıkları yapar.
- Metal yüzeyleri mekanik ve kimyasal yollarla temizleyerek boyamaya hazır hâle getirir.
- Renk hazırlama, yama ve diğer yüzey işlemlerini yapar.
- Metal yüzeyleri klasik ve püskürtme yöntemleriyle boyar.
- Metal yüzeyleri çeşitli yöntemlerle renklendirir, parlatır ve elektrostatik yöntemle boyar.
- Boya sonrası kontrolleri yapar.
- Boya atölyesinin gerekli donanımlarının bakımını ve onarımını yapar.
- İletkenleri bağlantıya hazırlar.
- İletkenlerin bağlantılarını yapar.
- Basit elektrik devrelerini kurar.
- Faz kontrolü yapar.
- Motor devir yönünü değiştirme ile ilgili işlemleri yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Metal Yüzey Boyacılarının kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Macun çeliği
- Zımpara motoru
- Boya tabancası
- Astar tabancası
- Zımpara makinası
- Koruyucu elbise
- Gözlük
- Maske
- Özel boya tabancaları
- İşin cinsine göre taşıma aparatları
- Vinç sistemi
- Boya fırını
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Metal Yüzey Boyacısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Nesnelerle çalışmaktan hoşlanmak
- Dikkatli ve sabırlı olmak
- Gelişmiş sorumluluk duygusuna sahip olmak
- Tertipli, düzenli ve tedbirli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Metal Yüzey Boyacıları fabrikalarda veya atölye ortamında genellikle ayakta çalışır. Özellikle fabrika ortamında diğer çalışanlarla etkileşim hâlindedirler.
Kullanılan malzemeler nedeniyle çalışma ortamı gürültülü ve kokulu olabilir. Ayrıca bu ortamlarda yanıcı maddeler bulunabilir. Bu nedenle çalışma alanlarında gerekli havalandırma, toz emme sistemleri ve yangın sistemleri bulunur.
Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun kıyafetler giyer. Koruyucu maske ve kıyafetlerini düzenli kullanmayan kişilerde ileri yaşlarda solunum sistemi hastalıkları görülebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleğin eğitimi, mesleki eğitim merkezlerinin Metal Teknolojisi alanındaki Metal Yüzey Boyama dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri düzenlenir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki şartların sağlanması gerekir:
- En az ortaokul mezunu olmak ve zorunlu eğitim çağında bulunmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programına katılabilmek
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporu sunmak
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Eğitim içeriği
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Meslek derslerinde şu konularla ilgili bilgiler verilir:
- Kullanılan makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tanıtılması
- Makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tekniğe uygun kullanılması
- Makine, teçhizat, araç ve gereçlerin temizlik ve bakımlarının yapılması
- Teknik resim
- Temel yüzey ve boya işlemleri
- Metal yüzey boyama uygulamaları
- Metal yüzey boya işlemleri
- Renklendirme
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışmalar da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi alır.
Fark derslerini tamamlayanlara meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Metal sektörü, ülkemizin başarılı olduğu ve en fazla istihdamın yapıldığı sektörlerden biridir. Metal Yüzey Boyacılarının sanayinin gelişmiş olduğu illerde iş bulma olanağı daha yüksektir.
Gelecekte meslekte görülebilecek değişiklikler
Yapılan araştırmalarda, önümüzdeki 10 yıl içerisinde otomasyon, yapay zekâ ve dijital teknolojilerin yaratacağı ekonomik fayda ve sosyal değişimlerle 3,1 milyon iş artışı yaratma potansiyeli olduğu öngörülmektedir.
Otomasyon ve dijitalleşmenin etkisiyle 7,6 milyon işin kaybolarak yeni işlere dönüşebileceği ve 2030 yılına kadar 8,9 milyon yeni iş oluşabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, başta teknolojiyle ilgili alanlar olmak üzere tamamen yeni 1,8 milyon iş yaratılabileceği öngörülmektedir.
Metal sektörünün önemli dallarından biri olan metal yüzey boyacılığı mesleği, özellikle yapay zekâ ve robot teknolojisinin gelişmesiyle birlikte gelecekte kaybolan meslekler arasına girebilir. Ülkemizde metal sektöründe yüksek teknoloji kullanımının artması, özellikle yakın gelecek olarak kabul edilen 2040’lı yıllarda bu mesleğin kaybolmasına veya dönüşüme uğramasına neden olabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çıraklara yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devlet tarafından karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alır.
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim önlisans ve lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Metal Yüzey Boyacıları bağımsız işyeri açabilir.
Benzer meslekler
- Elektrostatik Boya Operatörü
- Dekoratif Boyacı
- Otomotiv Boya Ustası
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- M.E.B. Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Metal Yüzey Boyamacı Meslek Dalı Eğitim Programı-2017
- 3308 Sayılı Kanun
- ÖSYM Üniversiteler, Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi – 2000
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Millî Eğitim Bakanlığına ait web sitesi: www.meb.gov.tr
- Meslek elemanları
- Mesleğin icra edildiği işyeri
- McKinsey Dijital Çağda Türkiye’nin Yetenek Dönüşümü 2020 Raporu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Metal Yüzey Boyacılığı mesleği hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
