Tanım
Metal Mamuller Montaj İşçisi, hareketli veya sabit montaj hattında metal eşya üretimi için hazırlanan parçaları birbirine takan ve kontrol işlemini yapan kişidir.
Görevler
- Hareketli veya sabit bantlarda, yani montaj hatlarında, montaj planlarına göre çeşitli türdeki malzemelerin montajında çalışır.
- Montaj sırasında ayar, ölçme, alıştırma ve kontrol işlemlerini yapar.
- Makine, motor veya diğer metal parçalarını cıvata, maşa, vida, perçin, lehim, kaynak veya diğer yöntemlerle birleştirerek takar.
- Bozuk parçaları ilgililere bildirir.
- Montajın belirli safhalarındaki hata ve aksaklıkları giderir.
- Montaj işlemlerini verilen kroki, plan ve talimatlara uygun olarak, belirlenmiş hızda yürütür.
- Montajı yapılan mamulleri gösterilen yerlere taşır ve istifler.
- Çalıştığı aletlerin bakım ve temizliğini yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Çeşitli montaj takımları, alet ve teçhizatları.
- Ölçme, ayar ve kontrol aletleri.
- Takma, çakma ve birleştirme işlemleri için takım anahtarları.
- Tornavidalar.
- Kesici bıçaklar.
- Kaynak makineleri.
- Değişik ölçülerde vidalar.
- Ayarlı penseler ve benzeri araçlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Metal Mamuller Montaj İşçisi olmak isteyenlerin:
- Gözlerini ve ellerini eşgüdümle kullanabilmesi,
- Hızlı ve hareketli çalışma ortamına uyum sağlayabilmesi,
- Dikkatli olması,
- Hep aynı işi yapmaktan sıkılmaması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Metal Mamuller Montaj İşçisi fabrika ve atölyelerde çalışır. Çalışma ortamı gürültülüdür ve iş genellikle ayakta yürütülür.
Çalışırken çok dikkatli olmak ve seri hareket etmek gerekir. Montaj İşçisi birinci derecede makine ve malzeme ile çalışır. Gerektiğinde diğer çalışanlarla iletişim kurabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önce mesleki eğitim merkezlerinde verilirken, modüler program çalışması sonucunda “Metal Mamulleri Montaj İşçisi” meslek dalı adı altında eğitim verilmemektedir. Dosyada yer alan bilgiler güncelleme tarihinden önceki bilgileri kapsamaktadır.
Bununla birlikte meslek liseleri ve mesleki eğitim merkezlerinde torna, tesviye, freze, taşlama ve alet bileme, kalıp, metal işleri ve motor konularında meslek eğitimi alanlar bu mesleği yürütebilir.
Montaj işlemlerinin yapıldığı işletmelerde, usta gözetiminde çalışılarak meslek pratik olarak öğrenilebilir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için:
- En az ilköğretim okulu mezunu olmak,
- 14 yaşını doldurmuş olmak,
- Bünye ve sağlık durumunun mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olması,
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekir.
Endüstri meslek liselerinde eğitime devam edebilmek için ilköğretim okulu mezunu olmak ve bu okullara giriş şartlarını taşımak gerekmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleki eğitim merkezlerinin ilgili bölümlerinde eğitim süresi ilköğretimden sonra 3 yıl, lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra ise 1,5 yıldır.
Endüstri meslek liselerinin ilgili bölümlerinde eğitim süresi 4 yıldır. Kişiler, işyerlerinin montaj bölümlerinde usta gözetiminde çalışarak en az 3 aylık bir sürede belirli işleri yapabilecek düzeye gelebilirler.
Pratik eğitim yoluyla işyerlerinde mesleği öğrenmek isteyenlere şu konularda bilgi verilmekte ve deneyim kazandırılmaktadır:
- Meslekte kullanılacak makine donanımı ile malzemeleri kullanma ve bunların kalitesini ayırt edebilme.
- Montaj işlemlerinin nasıl yapılacağı.
- İşin doğurabileceği tehlikeler ve bu tehlikelerden korunma yolları.
- Verilen işin talimatlara, planlara ve krokilere uygun olarak yapılması.
- Mamulün kalite kontrolünün nasıl yapılacağı.
- Birleştirme, takma, çakma ve metalleri şekillendirme konuları.
- Metal ayarlama ve alıştırma işlemleri.
- Çalışılan yerin ve aletlerin temizlik ve bakımının yapılması.
- Metal mamulleri montaj işlemleriyle ilgili benzer konular.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Metal Mamuller Montaj İşçisi; seri ya da parti tipi metal mamul üretimi yapan fabrikalarda, montaj atölyelerinde ve makine, motor, diğer alet, cihaz ve makine üretimi yapan işletmelerin montaj bölümlerinde çalışabilir.
Buzdolabı, çamaşır makinesi ve fırın gibi beyaz eşya ile otomobil üreten işyerleri, bu meslek elemanlarının yoğun olarak çalıştıkları yerlerdir.
Orta ve büyük ölçekli işletmelerde maliyeti düşürüp üretimi artırabilmek için seri üretime geçiş eğilimi bulunmaktadır. Teknolojinin gelişmesine paralel olarak montaj hattında çalışan elemanların sayısı giderek artmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç firma ve iş kollarına göre değişiklik göstermektedir. Kaynak dosyada, eğitim sonrası en az asgari ücret alındığı belirtilmiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik eğitimlerine devam edebilirler.
İlköğretim, yani ortaokul, mezunu kalfa ve ustalar mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek meslek lisesi diploması alabilirler. Meslekte ustalık eğitiminin çalışma süresi 2 yıldır.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bu belgeye sahip kişileri işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler.
İşyerinde çırak çalıştırılması için “Usta Öğretici” belgesine sahip bir çalışanın bulunması zorunludur.
Benzer meslekler
- Makine montaj işçiliği.
- Plastik mamulleri montaj işçiliği.
- Metal işlemeciliği, tesviyecilik, motorculuk ve kalıpçılık.
- Diğer makine araştırıcı ve montörleri.
- Seri üretim işçiliği.
- Metal mamulleri kalite kontrol işçiliği.
Ek bilgiler
İş güvenliği ve işçi sağlığı
- Montaj işlemleri sırasında kullanılan alet ve parçaların düşmesi nedeniyle çalışanlar ve çevredeki kişiler yaralanabilir veya daha ağır durumlarla karşılaşabilir.
- El, parmak ve ayak gibi organların sıkışması, ezilmesi, çizilmesi, kesilmesi, yanması ve kopması gibi iş kazaları meydana gelebilir.
- İşyerinin gürültülü olması nedeniyle işitme kaybı oluşabilir.
- Çalışma sırasında kask, eldiven, kaynak maskesi ve çelik burunlu ayakkabı kullanılmalıdır.
- Çalışılan makinelere karşı iş güvenliği önlemleri alınmalıdır.
Görev ve çalışma ilkeleri
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 3308 Sayılı Kanun.
- İİBK “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara, 1983, Yayın no: 173.
- “Metal Sanayii İş Gruplandırma Sistemi”, Türkiye Metal Sanayi Sendikası Yayınları.
- Çıraklık eğitimi program kitapçığı.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
