Tanım
Metal Levha İşlemecisi / Bakırcı; bakır ve diğer hafif metalleri çeşitli aletlerle şekillendiren, süsleyen, yıpranmış olanları onaran, delen ve parçaları perçin, matkap ve benzeri araçlarla birleştiren kişidir.
Görevler
Metal Levha İşlemecisi / Bakırcı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Yapılacak eşyaya göre bakırı seçmek, işaretlemek ve kesmek.
- Kalıplama, bükme veya dövme gibi işlemlerle bakıra şekil vermek.
- Vida yuvalarını zımba veya matkap ile delmek.
- Çizim planına göre parçaları birleştirmek.
- Pürüzlü yüzeyleri düzeltmek.
- Eşyanın kalaylanması gerekiyorsa kalay yapmak.
- Gerekli tamir işlerini yapmak.
- Siparişlerin istenilen nitelikte olmasını sağlamak ve zamanında teslim etmek.
- Araç, gereç ve makineleri kullanılır halde bulundurmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kesme makinesi
- Bükme makinesi
- Kıvırma makinesi
- Parlatma makinesi
- Çekiçler ve tokmaklar
- İşleme takımları
- Vida, cıvata ve somunlar
- Metre
- Eğe
- Makas
- El testeresi ve keskiler
- Matkap
- Zımba
- Kumpas
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Metal Levha İşlemecisi / Bakırcı olmak isteyen kişilerin:
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmesi,
- Şekilleri zihinde canlandırabilmesi,
- Nesnelerle çalışmaktan hoşlanması,
- Bağımsız çalışmaktan hoşlanması,
- Dikkatli ve sabırlı olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Metal Levha İşlemecisi / Bakırcı çalışmalarını genellikle küçük bir atölyede yürütür. Çalışma ortamı sıcak, kirli ve gürültülüdür.
Kurşun metali buharına karşı dikkatli olunması gerekir. Kurşun zehirlenmesi olabilir.
Çalışma süresi haftanın altı günü ve tam gündür. Metal Levha İşlemecisi daha çok malzeme, özellikle bakır levha ile ilgilenir. Çalışmalar boyunca işverenlerle, diğer çalışanlarla ve müşterilerle iletişim kurması gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde “Metal Teknolojisi” alanının “Metal Levha İşlemeciliği” dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri bulunmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Bu durumdaki kişiler, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre gerektiğinde bu durum sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Metal Levha İşlemeciliği (Bakırcılık) mesleğinin eski önemi kalmadığı gibi giderek yok olan meslekler grubuna dâhil olmaktadır. Bunun nedeni, üretilen malların kullanım alanlarının giderek daralması ve yerlerine başka maddelerin geçmesidir.
Önceki dönemlerde mutfakların vazgeçilmez kullanım ürünü olan bakırın yerini krom, çelik, porselen, alüminyum, plastik ve cam eşyalar almıştır. Bakır ve kalayın pahalı olması da meslek açısından olumsuz bir unsurdur.
Günümüzde Metal Levha İşlemeciliği (Bakırcılık) mesleği belli başlı merkezlerde yürütülmektedir. Yapılan işlerin ve üretilen mamullerin çoğu turistik eşya niteliğindedir. Meslek bu yönüyle varlığını sürdürmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’u.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’i.
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’u.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’si.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Kendi işyerini açanların kazanç durumu alınan siparişe göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Metal Levha İşlemecileri / Bakırcılar bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak aşağıdakiler belirtilmiştir:
- Tenekeci
- Kazan yapıcısı
- Sac işçisi
- Alüminyum levhacısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm için ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Bakırcılık Meslek Dalı Eğitim Programı
- Meslek elemanları
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, MEB Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara-1999
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
