Tanım
Mermer İşlemecisi/ Mermerci ve Süsleme Taşçısı; endüstriyel alanda kullanılan mermeri istenilen ölçülerde işleyen, parlatan ve süsleme işleri yapan kişidir. Fabrikada plaka ve fayans üretir; mermerden estetik ürünler yapar, mozaik ve eskitme işlemleri gerçekleştirir.
Meslek elemanı, mermercilikte kullanılan makine ve aletleri güvenli biçimde kullanır ve bunların periyodik bakımlarını yapar.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çeşitli mermer ve taşları istenilen ölçülerde keser, deler ve şekillendirir.
- Mermer üzerine çeşitli şekiller ve yazılar yazar.
- Yapılan eşyaları parlatır.
- Atölyede bulunan makine ve avadanlıkların bakımını ve temizliğini yapar.
- Mermerden yapılacak işlerin resmini çizer.
- Ocaktan blok mermer çıkarılmasında görev alır.
- Mermerin ocakta üretim işlerini organize eder. Bu kapsamda deliklerin delinmesi, elmas tel kesme makinesi veya kollu kesicinin idaresi ve blokların tasnifi gibi işleri yürütür.
- Ocaktan mermer işleme tesisine uygun taşın gönderilmesini sağlar.
- Mermer işleme tesisinde levha, plaka, fayans ve mamul üretim hatlarında çalışır.
- Tornada mermeri işler; oyma ve kabartma işlemleri yapar.
- Mermer kaplama işlemi yapar.
- Mozaik ve eskitme işlemi yapar.
- Mermer süs eşyası ve mutfak malzemesi yapar; mermerle süsleme işlerini yürütür.
- İç ve dış dekorasyon sütun işleri yapar.
- Yapı malzemesi olarak mermerin kullanıldığı diğer alanlardaki işleri yapar.
- Atık mermerleri değerlendirerek çevre temizliğinin korunmasına katkı sağlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Mermer kesme makinesi
- Sayalama makinesi
- Pnömatik, yani hava tahrikli, el aletleri
- Dolgulu/polisaj makinesi
- Yarma makinesi
- Baş kesme makinesi
- Yan kesme makinesi
- Matkap ve çeşitli çaplarda matkap uçları
- Torna makinesi
- Gezer vinç
- Polisaj makinesi
- Breyiz
- Oyma kabartma tabancası
- Zımparalar
- Cilalar
- Mermer ve granit çeşitleri
- Akemi, polyester ve katkı malzemeleri
- Silim tezgâhı
- Parlatıcı takımlar
- Çeşitli boyutta taş ve mermer kesicileri
- Çekiç ve benzeri aletler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Mermer İşlemecisi/ Mermerci ve Süsleme Taşçısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Tasarım ve çizim yeteneğine sahip olmak
- Estetik duygusuna sahip olmak
- Yoğun ve yaygın dikkate sahip olmak
- Şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilmek
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Meslek elemanları mermer işleme fabrikalarında ve hediyelik eşya yapan taş ve mermer atölyelerinde çalışırlar.
Çalışma ortamı tozlu, sulu ve gürültülüdür. Meslek elemanları diğer çalışanlar ve müşterilerle sürekli iletişim halindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Makine Teknolojisi Alanı “Mermer İşleme” dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri düzenlenmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenen mesleki eğitim programına alınmaya uygun olmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde bu durumu sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi almaya hak kazanır.
Fark derslerini tamamlayanlara meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları şu alanlarda çalışabilir:
- Mermer işleme fabrikaları
- Mermer atölyeleri
- Mermer inşaat montaj işleri
- Mermer dekorasyon işleri
- Hediyelik taş eşya yapan atölyeler
Kaynak dosyada meslek elemanlarının her zaman iş bulma olanağına sahip olduğu belirtilmiştir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarı üzerinden aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Usta unvanını aldıktan sonra kendi işini kuranların kazanç durumu yaptığı işe bağlı olarak değişir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanları bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada aşağıdaki benzer meslekler belirtilmiştir:
- Tornacı
- Tesviyeci
- Yer parkesi döşeyicisi
Ek bilgiler
Kaynak metinde “Ek Bilgiler” başlığı altında ayrıca bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Çıraklık eğitimi program kitapçığı
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
