Tanım
Mermer İşleme Teknisyeni; endüstriyel alanda kullanılan mermeri istenilen ölçülerde işleyebilen, fabrikada plaka ve fayans üretebilen, mermerden estetik ürünler ile mozaik ve eskitme çalışmaları yapabilen kişidir. Mermercilikte kullanılan her türlü makine ve aleti güvenli biçimde kullanır ve bunların periyodik bakımlarını yapar.
Görevler
- Mermerden yapılacak işlerin resmini çizer.
- Ocaktan blok mermer çıkarılmasında görev alır.
- Mermerin ocakta üretim işlerini organize eder. Bu kapsamda deliklerin delinmesi, elmas tel kesme makinesi ya da kollu kesicinin idaresi ve blokların tasnifi gibi işleri yürütür.
- Ocaktan mermer işleme tesisine uygun taşın gönderilmesi işlerini yürütür.
- Mermer işleme tesisinde levha, plaka, fayans ve mamul üretim hatlarında çalışır.
- Tornada mermeri işler, oyma ve kabartma işlemleri yapar.
- Mermer kaplama işlemi yapar.
- Mozaik ve eskitme işlemi yapar.
- Mermer süs eşyası ve mutfak malzemesi yapar; mermerle süsleme işlerini yürütür.
- İç ve dış dekorasyon sütun işleri yapar.
- Yapı malzemesi olarak mermerin kullanıldığı diğer alanlardaki işleri yapar.
- İş güvenliği tedbirlerini alır.
- Atık mermerleri değerlendirerek çevre temizliğini korur.
- Mesleğiyle ilgili mevzuatı bilir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Mermer İşleme Teknisyenlerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Sayalama makinesi
- Pnömatik, yani hava tahrikli el aletleri
- Tel kesme makineleri
- Zincirli kollu kesiciler
- Deliciler
- Zincirli kesiciler
- Elmas kesiciler
- Kompresör
- Titano
- Hidrolik bomlar
- Katrah tezgâhı
- S-T tezgâhı
- Plaka ve fayans hattı
- Dolgulu ve polisaj makineleri
- Yarma makinesi
- Baş kesme makinesi
- Yan kesme makinesi
- Tornalar
- Forklift
- Arıtma sistemi
- Gezer vinç
- Polisaj makinesi
- Breyiz
- Matkap
- Oyma ve kabartma tabancası
- Zımparalar
- Cilalar
- Mermer ve granit çeşitleri
- Yapıştırıcı çeşitleri
- Küçük el aletleri
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Mermer İşleme Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Estetik tasarım, şekil ve çizim yeteneğine sahip olmak
- Dikkatli ve tertipli olmak
- Ayrıntıyı algılayabilmek
- Resim ve heykel alanında başarılı olmak
- Açık havada çalışmayı sevmek
- Sabırlı ve ekip çalışmasına yatkın olmak
- Çevreye duyarlı olmak
- Soyut düşünebilmek
- Araştırmacı olmak
- Zor şartlar altında çalışabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı nemli, tozlu ve gürültülü olabilir. Ortam aynı zamanda titreşimli ve sarsıntılı olabilir. Islak zeminde çalışma durumu da bulunabilir.
Mesleği yaparken dikkatli ve tedbirli olunmadığında elektrik çarpması, kesici aletlerle yaralanma, makine kazası ve düşme olasılığı gibi tehlikeler bulunmaktadır. Çalışma tam gün, vardiyalı, gece ve hafta sonu olabilir.
Bu mesleği seçmek isteyenlerin astım, toz alerjisi ve ortopedik rahatsızlığının olmaması gerekir. Koruyucu güvenlik tedbirleriyle çalışanların sağlığı ve iş güvenliği sağlanmaktadır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Makine Teknolojisi alanı Mermer İşleme dalında verilmiştir. Ancak kaynak dosyada, yeni uygulamaya göre bu isimde dalın bulunmadığı belirtilmektedir. Eğitimle ilgili verilen bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Makine Teknolojisi alanı Mermer İşleme dalında eğitim verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine ilişkin kaynak dosyada aşağıdaki bilgiler yer almaktadır:
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim sürecindeki ders ve dal seçimi aşağıdaki şekilde açıklanmaktadır:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler ağırlıklı olarak 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasite ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı; işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak gerçekleştirilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları bağımsız olarak çalışabilirler. Ayrıca mermer ocaklarında ve başta mermer atölyeleri olmak üzere mermer üretiminin daha yoğun olduğu bölgelerde iş bulma olanakları vardır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ödeme yapılır.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası işe yeni başlayanlar asgari ücret tutarında, tecrübeli elemanlar ise asgari ücretin en az 2-3 katı gelir elde edebilmektedirler.
Özel sektörde işe başlamaları durumunda yeteneklerine, deneyimlerine ve sektörün kurallarına göre ücret alırlar.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Makine Teknolojisi alanı Mermer İşleme dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
İş hayatında ilerlemeye ilişkin kaynak dosyada ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Mermer İşleme Teknisyenine benzer meslekler şöyle sıralanmaktadır:
- Mermer Teknikeri
- Mermer Tornacısı
- Mermer Kaplamacı
Ek bilgiler
Mermer İşleme Teknisyeni mermer tozlarının bulunduğu bir ortamda çalıştığından, bu tozları yutma olasılığı nedeniyle solunum sistemi rahatsızlıkları, anfizem ve meslek hastalığı olarak kabul edilen sidoras denilen pnömokonyoz potansiyel tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.
Çeşitli mermer işleme işlemleri sırasında ortaya çıkan tozlara ve kimyasal yapıştırıcılara karşı gaz ve toz maskeleri kullanılmalıdır. Muhtelif ağırlıktaki iş parçaları ve takımların bağlanması ve değiştirilmesi sırasında el ve ayakların ezilmesi, çizilmesi, burkulması ve incinmesi gibi iş kazası riskleri bulunur.
Ayağa parça düşmesine karşı burnu çelik maskarotlu ayakkabılar, elin yaralanmasına karşı avuç içi beslemeli uygun eldivenler kullanılmalıdır. Çalışma sırasında özel koruyucu iş önlükleri ve siperleri kullanılmalıdır.
Klasik imalat işlemlerinde eğeleme, taşlama, delme, çapak alma ve kesme sırasında fırlayabilecek metal ve mermer parçalarının göz ve yüze gelmesini önlemek amacıyla koruyucu gözlük ve yüz siperi kullanılmalıdır.
Tezgâh aparatlarının bağlanması sırasında kendisine yardım edecek kişiye nezaret etmekten de sorumludur. Tezgâhın ayarlanması ve imalatın yapılması sırasında her kademede güvenlik önlemlerini yerine getirmelidir.
Ek görevler
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Endüstri meslek lisesi mermer işleme bölümü öğretmenleri
- İlgili eğitim kurumları
- 3308 Sayılı Kanun
- MEGEP Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü, Eylül 2007
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Daha ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
