Tanım
Mekatronik Teknisyeni; her türlü mekanik, elektrik, elektronik ve kontrol sistemlerinin kurulması, onarımı ve bakımı aşamalarında mekatronik mühendisi ve teknikeri gözetiminde çalışan kişidir.
Görevler
Mekatronik Teknisyeninin görevleri şunlardır:
- Mekatronik (elektro-mekanik) sistemlerin kurulmasında çalışır.
- Sistemlerin bakımını yapar.
- Sistemlerin denetimini yapar ve tespit ettiği arızaların giderilmesini sağlar.
- Çalıştığı yerin ve araçların düzenli olmasını, araçların verimli çalışmasını sağlar.
- Gerekli kayıtları tutar ve raporları hazırlar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayarlar
- Elektronik ve elektrik ölçme-kontrol aletleri
- Hidrolik ve pnömatik araçlar
- Çeşitli el takımları
- Test cihazları
- Sensörler
- Robotlar
- Kaynak makinesi
- Torna, freze ve C.N.C. gibi üretim tezgâhları
- Çeşitli endüstriyel yağlar
- Bilgisayar yazılımları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Mekatronik Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gereklidir:
- Sayısal yeteneğe sahip olmak
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek ve çizim yeteneğine sahip olmak
- Dikkatli olmak ve ayrıntıları algılayabilmek
- Mekanik yeteneğe sahip olmak ve elektronik makinelerle çalışmaktan hoşlanmak
- Yeniliklere açık ve araştırıcı olmak
- Ekip içinde çalışma becerisine sahip olmak
- Algılama, sayılar ve sembollerle akıl yürütme, karar alma ve analiz etme yeteneğine sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı genellikle atölye ve fabrika gibi kapalı alanlardır. Gerektiğinde yüksekte çalışırlar. İşyerlerinin otomasyon kısımlarında, otomasyona yönelik tamir, bakım ve üretim alanlarında görev yaparlar.
İşin niteliğine göre kirli, yağlı, gürültülü ve basınçlı hava kullanılan ortamlarda çalışabilirler. Birinci derecede makineler, ölçme sistemleri ve araç gereçlerle ilgilenirler.
Görevleri gereği genellikle ayakta ve eğilerek çalışırlar. Çalışırken mühendisler, teknikerler, müşteriler ve diğer çalışanlarla iletişim kurarlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Otomasyon Teknolojileri alanı Mekatronik dalında verilmekteydi. Kaynak dosyada, yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dalın bulunmadığı belirtilmektedir.
Aşağıdaki eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için belirtilen koşullar şunlardır:
- İlköğretim okulu mezunu olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim sürecinin temel özellikleri şöyledir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fiziki kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mekatronik; mekanik, elektronik, elektrik ve bilgisayar alanlarının bir araya gelmesiyle ortaya çıkan ve hızla gelişen bir daldır.
Mekatronik Teknisyenleri şu alanlarda çalışan firmalarda iş bulma olanağına sahiptir:
- Otomasyon sistemlerinin kullanıldığı endüstriyel üretim işletmeleri
- Otomotiv endüstrisi
- Savunma sanayisi
- Malzeme işleme
- Görüntüleme endüstrisi
- Kopyalama makineleri
- Tüketici ürünleri
- Bankacılık
- Kimya
- Tıp
- Tarım
- İnşaat
Mekatronik Teknisyenleri kendi işyerlerini de açabilirler. Özellikle robot teknolojisi kullanan işletmelerde Mekatronik Teknisyenine ihtiyaç duyulmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar teknik hizmet sınıfının ücretini alır, zam ve tazminatlardan yararlanır. Kaynak dosyada bu çalışanların aldıkları ücretin asgari ücretin en az 2-3 katı olduğu belirtilmiştir.
Özel sektör işyerlerinde çalışanlar da asgari ücretin 2-3 katı düzeyinde ücret alırlar. Tecrübe arttıkça alınan ücrette artış söz konusu olmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Endüstriyel Otomasyon Teknolojisi alanı Mekatronik dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Özel işyerlerinde çalışanlar deneyimlerine göre kalite kontrol şefi, atölye şefi veya bölüm şefi olarak yükselebilirler. Kendi işyerlerini de açabilirler.
Benzer meslekler
- Endüstriyel Mekanik Teknisyeni
- Endüstriyel Elektronik Teknisyeni
- Endüstriyel Otomasyon Teknisyeni
Ek bilgiler
Mekatronik Teknisyeninin ek görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Bursa Hürriyet Anadolu Meslek Lisesi Mekatronik Bölüm Şefliği
- Mekatronikle ilgili web siteleri
- Mesleki Yeterlilik Kurumu web sitesi: www.myk.gov.tr
- Üniversitelerin Mekatronik bölümü web siteleri
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- “2004-2005 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumları”, MEB Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü, Ankara-2004
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
