Tanım
Mekatronik; makine, elektrik-elektronik ve bilgisayar sistemlerine dayalı bilgileri anlamlı bir bütünlük içinde kaynaştırarak, kontrol teknolojilerinin yardımıyla otomasyon ürünlerinin tasarlanması, imalatı, bakım ve onarımı ile yeni otomasyon sistemlerinin geliştirilmesini kapsar. Bu ürünler çamaşır makinesinden robota, taşıtlardaki hava yastığı güvenlik sistemlerinden fotoğraf makinesine kadar çeşitli uygulamaları içerir.
Mekatronik Öğretmeni ise çalıştığı eğitim kurumunda veya kuruluşunda öğrencilere mekatronik konularında eğitim veren kişidir.
Görevler
Mekatronik konuları ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların hangi yöntemlerle kazandırılacağı, MEB tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Mekatronik Öğretmeni bu çerçevede:
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı hazırlar.
- Hazırladığı planı uygulayarak öğrencilere tasarım yapmak ve ürün geliştirmek için alanıyla ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar, işlik ve benzeri yerleri sürekli olarak eğitime hazır durumda bulundurur.
- Gerektiğinde kullanılan alet ve makinelerin bakımını ve basit onarımını yapar.
- Alanıyla ilgili gelişmeleri izler.
- Alanındaki gelişmelerin öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
- Öğrencilerin ders seçmelerine yardımcı olur.
- Öğrencilerin yönetimle ilişkilerini düzenlemeye çalışır.
- Sanayi kuruluşları ile işletmelerdeki gelişmeleri izler ve ihtiyaçları saptar.
- Sanayi ve işletmelerdeki ihtiyaçların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Mekatronik Öğretmeninin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alanıyla ilgili yıllık müfredat programı.
- Günlük çalışma planları.
- Not defteri ve yoklama defteri.
- Ders kitapları.
- Okul araç ve gereçleri ile ders araç ve gereçleri.
- Avometre, ampermetre, voltmetre, megger, osiloskop, kumpas, takometre ve debimetre gibi ölçü aletleri.
- T cetveli, pergel, rapido, gönye takımı ve metre gibi çizim gereçleri.
- Tornavida, kontrol kalemi, havya, lehim, pense ve anahtar takımı gibi el aletleri.
- Otomatik makineler.
Bunlara ilaveten PIC ve PLC gibi kontrolörleri tanır, kullanır ve istenilen şekilde programlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Mekatronik Öğretmeni olmak isteyenlerin:
- Mekanik yeteneğe sahip olması ve elektronik makinelerle çalışmaktan hoşlanması,
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılama ile çizim yeteneğine sahip olması,
- Dikkatli, tedbirli ve sabırlı olması,
- Sorumluluk duygusunun gelişmiş olması,
- Planlı çalışma alışkanlığına sahip olması,
- Yeniliklere açık ve gelişmeleri takip edebilen bir yapıda olması,
- Ayrıntıyı algılayabilmesi gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Mekatronik Öğretmenleri sınıfta, atölyede ve işletmelerde görev yapar.
Görev genellikle ayakta yürütülür. Çalışma ortamı kirli ve kısmen gürültülüdür.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı Teknik Eğitim Fakültelerinin Mekatronik Öğretmenliği bölümünde verilmiştir.
Kaynak dosyada, Mekatronik Öğretmenliği bölümüne artık öğrenci alınmadığı belirtilmektedir. Bu nedenle meslek eğitimi bölümündeki bilgiler, eğitimin verildiği dönemde araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı'nda başarılı oldukları takdirde Mekatronik Öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Bu mesleğin eğitimi 4 yıldır.
Eğitimde genel kültür dersleri, mesleki ve teknik dersler ile mesleki formasyon dersleri alınır. Ayrıca meslekle ilgili uzmanlaşmaya yönelik seçmeli dersler de okutulur.
Öğrenciler son sınıfta meslek liselerinde öğretmenlik uygulaması stajı yapar.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bu bölümü bitirenler:
- Endüstri Meslek Liselerinde,
- Anadolu Meslek Liselerinde,
- Anadolu Teknik Liselerinde,
Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri, Raylı Sistemler Mekatronik ve Tekstil Makineleri alanlarında derslere girebilir.
Mezunlar özel sektörde eğitici yönetici veya teknik eleman olarak çalışabilir. Ayrıca kendi işlerini kurabilirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda “Eğitim Katılma Belgesi” alan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavı'nda 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumundan alınan krediler haricinde herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Koşulları uyan öğrencilerin Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca verilen kredilerden yararlanması mümkündür. Ayrıca başarılı öğrenciler burs alabilir.
Eğitim sonrası
Kamuya ait okullarda Mekatronik Öğretmeni olarak çalışanlar devletçe belirlenen ücreti alır.
Özel sektörde çalışanlar ise ilk işe başlayışta asgari ücretin iki ile üç katı arasında değişen oranlarda bir ücret seviyesinden işe başlar. Zaman içinde tecrübe, işyerinin personel ve ücret politikaları ile kurumsallaşma gibi etkenlere bağlı olarak artan oranlarda ücret alabilirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mekatronik Öğretmenliği bölümünü bitirenler, lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapabilir. Bu şekilde akademisyen olarak çalışabilirler.
İş hayatında ilerleme
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar idarecilik yapabilir. Bu görevler arasında müdür ve müdür yardımcılığı bulunur.
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilir.
Ayrıca yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şunlar belirtilmiştir:
- Mekatronik Teknisyeni
- Mekatronik Teknikeri
- Mekatronik Mühendisi
- Diğer teknik öğretmenlikler
Ek bilgiler
Görev
Mekatronik Öğretmeni:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Yararlanılan bilgi kaynakları
- Meslek elemanları.
- http://www.tef.marmara.edu.tr/mekatronik/tanim.htm
- http://www.tef.marmara.edu.tr/mekatronik/amac.htm
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için:
- İlgili eğitim kurumlarına,
- Türkiye İş Kurumu web sayfasına: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemine: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezlerine başvurulabilir.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.