Tanım
Matematikçi; akıl yürütme yoluyla sayılar, fonksiyonlar ve geometrik şekillerle ifade edilen kavramların özelliklerini ve bunların arasındaki bağıntıları inceleyen, bulguların teknolojiye uygulanması için yöntemler geliştiren kişidir.
Görevler
Matematikçi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Cebir, geometri ve sayılar teorisi gibi konular üzerinde araştırmalar yapar.
- Olasılık, hipotez testleri ve varyans gibi matematik teorilerini hesaplara uygular ve geliştirme çalışmaları yapar.
- Bilimsel araştırmalar, mühendislik projeleri, askeri planlama, elektronik veri işleme ve idari karar verme gibi konularda matematiksel ilke ve teknikleri uygular.
- Araştırma, geliştirme, üretim, lojistik ve diğer fonksiyonel alanlardaki belirli sorunların çözümünde matematik ilke ve tekniklerini uygular.
- İşletme idaresi, uzay bilimi, atom enerjisi, elektrik ve elektronik gibi alanlarda matematik yöntemlerini uygular.
- Bilgisayar sistemlerini inceleyerek işlemlerin düzenli ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için çalışmalar yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Matematikçilerin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar ve bilgisayar programları
- Hesap makinesi
- Büro ile ilgili çeşitli araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Matematikçi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Genel ve sayısal düşünme yeteneğine sahip olmak
- Analitik düşünebilmek
- Soyut kavramlarla uğraşmaktan hoşlanmak
- Derinliğine araştırma yapmayı sevmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Matematikçiler bürolarda çalışır ve görevleri sırasında birinci derecede verilerle uğraşırlar. Çalışma alanı geniş bir meslek olduğu için iletişim kurdukları kişiler çalışılan işyerinin özelliğine göre değişebilir.
Üniversitelerde fizikçi ve istatistikçiler gibi bilim insanlarıyla, meslektaşlarıyla ve öğrencilerle iletişim kurarlar. Kamu işyerlerinde yöneticilerle; bilgi işlem merkezlerinde sistem çözümleyicileri, bilgisayar programcıları ve operatörleriyle çalışabilirler.
Araştırma konusuyla ilgili mühendisler, ekonomistler, hukukçular ve sağlıkçılar gibi meslek sahipleriyle de iletişim halinde olabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi Fen Fakülteleri ile Fen-Edebiyat Fakültelerinin Matematik bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Matematikçi mesleğinin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Matematik lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Meslek eğitiminin süresi 4 yıldır. Hazırlık sınıfı bulunan üniversitelerde bu süre 5 yıla çıkmaktadır.
Eğitim süresince şu dersler verilmektedir:
- Analiz
- Soyut Matematik
- İleri Matematik
- Doğrusal Cebir
- Diferansiyel Denklemler
- Sonlu ve Ayrık Matematik
- Mühendislik için Hesaplamaya Giriş
- Programlamaya Giriş
- Sayılar Teorisi
Bu bölümde öğrencilerin matematiğin her alanında yeterince bilgi sahibi olmasının yanında matematiksel düşünce biçimini kavraması da sağlanır.
Eğitim sonunda alınan belge
Matematik bölümünden mezun olanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Matematikçiler şu alanlarda ve kurumlarda çalışabilir:
- Bankalar
- Araştırma laboratuvarları
- Endüstrideki teknik bürolar
- Çeşitli kamu kuruluşları
Kaynakta belirtilen kamu kuruluşları arasında Devlet Su İşleri, TÜİK, DDY, Türkiye Kömür İşletmeleri, Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ., TÜBİTAK, Karayolları ve Tapu Kadastro yer almaktadır.
Matematik lisans programını bitirenlerden, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu iş birliği ile açılan veya açılacak Öğretmenlik Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da pedagojik formasyon eğitimi sertifika programını başarıyla tamamlayanlar Matematik öğretmeni olarak da çalışabilir.
Matematik günlük yaşantı ve birçok bilim dalıyla iç içedir. Teknolojik gelişmeyle birlikte mühendislik, tıp, sosyal bilimler, psikoloji, biyoloji, ekonomi, demografi, pazarlama ve uzay gibi birçok konuda matematik bilgisine ve matematikçiye duyulan ihtiyacın artacağı belirtilmektedir.
Matematik eğitimi, bilgisayar alanında çalışabilmek için gerekli bilgi ve beceriyi kazandırdığından, bu sektörün gelişmesiyle birlikte matematikçilerin istihdamının da kolaylaşacağı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç, çalışılan işyerinin özelliğine göre değişmektedir. Matematikçilere teknik hizmet sınıfının faydalandığı maaş ve tazminatlar verilir.
Özel işyerlerinde ise ücret başarı ve tecrübeye göre değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapılabilir. Matematikçiler araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
Tez çalışması yürütülen ana alanlardan bazıları şunlardır:
- Cebir
- Analiz
- Kompleks analiz
- Geometri
- Topoloji
- Adi diferansiyel denklemler
- Nümerik analiz
Bu alanlardan birinde yüksek lisans eğitimiyle uzmanlaşmak mümkündür.
İş hayatında ilerleme
Matematikçiler iş hayatında farklı görev ve alanlara yönelebilir:
- Bankalarda hesap uzmanı olarak çalışabilirler.
- Çeşitli kamu ve özel kuruluşların bilgi işlem merkezlerinde bilgisayar programcısı, sistem çözümleyicisi ve sistem operatörü olarak çalışabilirler.
- Çeşitli kamu ve özel işyerlerinde gösterdikleri başarıya göre yönetici düzeyine yükselebilirler.
Benzer meslekler
Matematikçi mesleğine benzer meslekler şunlardır:
- İstatistikçi
- Fizikçi
- Matematik Öğretmeni
- Matematik Mühendisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek Elemanları
- Matematik Dünyası Dergileri
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
