Tanım
Matbaa Öğretmeni, çalıştığı eğitim kurum veya kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere matbaa meslek alanıyla ilgili eğitim veren kişidir.
Görevler
Matbaa meslek alanıyla ilgili bilgi, beceri, tutum ve davranışların hangi yaş düzeyindeki öğrenci gruplarına, hangi yöntemlerle kazandırılacağı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Matbaa Öğretmeni bu program çerçevesinde:
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun çalışma planı yapar.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar ve işlik gibi yerleri sürekli olarak eğitime hazır bulundurur.
- Gerektiğinde kullanılan alet ve makinelerin bakımlarını ve basit onarımlarını yapar.
- Kendisine ayrılan ders saatlerinde planını uygulayarak öğrencilere alanıyla ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır.
- Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Öğrencilerin gelişimlerini izler ve sorunlarının çözümüne yardımcı olur.
- İşletmelerde uygulama yapan öğrencilerin çalışmalarını izler ve ilgililere rehberlik eder.
- Çevresindeki sanayi kuruluşları ile işletmelerdeki gelişmeleri izler.
- Bu gelişmelerin öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
- Nöbetçi olduğu günlerde okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapar.
- Sınıf öğretmeni olarak öğrencilerin alan ve ders seçmelerine yardımcı olur.
- Öğrencilerin yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Matbaa Öğretmeninin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alanla ilgili meslek dersleri müfredat programı, yıllık ve günlük çalışma planları, not defteri, ders ve yoklama defterleri ile öğrenci iş takip formu.
- Ders kitapları, yardımcı kitaplar, iş ve işlem yaprakları, bilgi yaprakları ve meslek alanıyla ilgili teknik yayınlar.
- Projeksiyon, tepegöz, video, televizyon, video bantları, slayt, saydam, bilgisayar, bilgisayar yazılımları ve CD gibi eğitim araçları.
- Matbaa bölümü meslek dersleri öğretim programında yer alan bilgi ve becerilerin öğrencilere öğretilmesi için gerekli malzemeler.
- Atölye ve laboratuvar donanımları, el aletleri, cihazlar, makineler ve eğitim setleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Matbaa bölümü atölye ve meslek dersi öğretmeninin hem alanı hem de öğretmenlik mesleğiyle ilgili niteliklere sahip olması gerekir.
Matbaa Öğretmeni olmak isteyenlerin:
- Fen bilimlerine ilgili ve bu alanda başarılı,
- El ve gözlerini eş güdümlü kullanabilen,
- Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen,
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen,
- Dikkatli ve işine özen gösteren,
- Mesleğinin sorunlarıyla ilgilenen ve çözüm yolları bulmaya çalışan,
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilen,
- Hoşgörülü ve sabırlı,
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilen,
- Kendini geliştirmeye istekli,
- Girişimci ve yaratıcı
kimseler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Matbaa Öğretmeni görev yaptığı kurum ve kuruluşlarda dersliklerde, alanıyla ilgili atölye ve laboratuvarlarda çalışır.
Görev genellikle ayakta yürütülür. Çalışma ortamı zaman zaman gürültülü ve karanlık olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi Matbaa Öğretmenliği bölümünde verilmekteyken bu bölüme artık öğrenci alınmamaktadır. Bu nedenle kaynak dosyada yer alan meslek eğitimi bilgileri, bölümde eğitimin verildiği dönemde yapılan araştırmanın bilgilerini kapsamaktadır.
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin teknik eğitim fakültelerinin Matbaa Öğretmenliği bölümünde verilmiştir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak
gerekmektedir.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Matbaa Öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olarak verilir. Ayrıca meslekle ilgili ihtisaslaşmaya yönelik seçmeli meslek dersleri okutulur.
Bölüm öğrencileri:
- İkinci ve üçüncü sınıfta sanayi stajı,
- Son sınıfta meslek liselerinde öğretmenlik uygulaması stajı
yaparlar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Matbaa Öğretmenliği lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Teknik eğitim fakültelerinin Matbaa Öğretmenliği veya Baskı Teknolojisi Öğretmenliği bölümlerini bitirenler; kamu ve özel kurum ve kuruluşlara bağlı mesleki ve teknik ortaöğretim okulları ile çıraklık ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapabilirler.
Bu kurumlarda matbaa alanının şu dal, ortak dal ve dersleri ile modüllerini; ayrıca diğer alanların matbaa alanına ait ortak ve dal derslerini verirler:
- Baskı öncesi,
- Ofset baskı,
- Flekso baskı,
- Tifdruk baskı,
- Serigrafi ve tampon baskı,
- Baskı sonrası,
- Reklam tabelacılığı ve grafik dersleri.
Meslek alanıyla ilgili her tür ve seviyedeki kamu ve özel sektörde teknik eleman olarak da görev alabilirler. Ayrıca kendi işlerini kurarak işveren olarak çalışma fırsatına sahiptirler.
Kaynak dosyada, mesleki ve teknik öğretim okulları ile çıraklık ve yaygın eğitim kurumlarının gelişmesi ve yaygınlaşması, ayrıca endüstrideki teknolojik gelişmeler doğrultusunda matbaa alanında atölye ve meslek dersi öğretmeni ile teknik eleman ihtiyacının arttığı ve işsizliğin söz konusu olmadığı belirtilmektedir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan, eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi edinen ve Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alanlar, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak iş güvenliği uzmanı olarak da çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince kazanç söz konusu değildir. Ancak koşulları uygun olan öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun imkânlarından veya çeşitli kuruluşların burslarından yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Öğretmen olarak görev alanlar maaş, yan ödeme ve ek ders ücreti alırlar. Teknik eleman olmaları nedeniyle 8. derecenin 1. kademesinden göreve başlarlar.
Görev yaptıkları okul bünyesinde döner sermaye işletmesi faaliyetleri kapsamında sipariş işleri yaparak aylık gelirlerini artırma imkânına da sahip olabilirler. Ayrıca her yıl tüm öğretmenlere okullar açılmadan önce eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılmaktadır.
Kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda görev alınması durumunda ücretler, yapılan görevin niteliğine göre farklılık gösterebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapılabilir. Araştırma görevlisi olunabilir ve akademik kariyer yapılabilir.
İş hayatında ilerleme
Mesleki ve teknik öğretim okullarında atölye ve meslek dersi öğretmeni olarak göreve başlayan teknik öğretmenler:
- Atölye şefi,
- Laboratuvar şefi,
- Bölüm şefi,
- Müdür yardımcısı,
- Okul müdürü
olarak ilerleyebilirler.
Millî Eğitim Bakanlığının merkez teşkilatındaki birimlerde de görev alabilirler.
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilirler. Ayrıca yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilirler.
Benzer meslekler
- Matbaa teknikeri
- Matbaa teknisyeni
- Ofset baskı teknisyeni
- Cilt ve serigrafi teknisyeni
- Serigrafi teknikeri
- Fotoğraf teknikeri
Ek bilgiler
Matbaa Öğretmeninin ek görev ve sorumlulukları şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014
- Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.