Tanım
Makineci (Dikiş), belli bir desen ve şekilde kesimi yapılmış kumaş, deri, kürk ve benzeri parçaların makine ile birleştirilmesi, yani dikilmesi işlemini yapan kişidir.
Görevler
Makineci (Dikiş), iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Dikim yapılacak parçaya göre makineyi seçer.
- Makineyi iğne, iplik ve dikim çeşidine göre dikişe hazırlar.
- Gelen parçaların renk, şekil ve kesim özelliklerine göre iplik ve dikiş çeşidini seçerek dikimini yapar.
- Dikimi yapılan parçaların overlok işlemini yapar.
- Dikimi yapılan parça üzerine makine ile yapılması istenilen desen, şekil, parça ilavesi ve benzeri işlemleri yapar.
- Dikilen ve tamir edilen parçaları kontrol eder, varsa hatalarını düzeltir.
- Dikilen parçaları ilgili üniteye götürür veya gönderir.
- Makinenin günlük bakımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Makineci (Dikiş) tarafından kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Düz ve sanayi tipi spesiyal dikiş makineleri
- Overlok makinesi
- Reçme makinesi
- İlik otomatı
- Düğme otomatı
- Makas
- İğne
- Yağdanlık
- Tela
- Kumaş, deri, kürk, mefruşat, branda ve naylon gibi maddeler
- İplik
- Mezura
- Düğme
- Makinelerin bakımı için gerekli el aletleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Makineci olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Göz ve el koordinasyonuna sahip olmak
- Sabırlı ve dikkatli olmak
- Uzun süre oturarak çalışmayı sevmek
- Rutin işlerde çalışmaktan hoşlanmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Makineciler atölye ve fabrika gibi kapalı ortamlarda bant usulü ile çalışırlar. Seri üretim yapılan işyerlerinde, işbirliğini ve üretim akışını aksatmayacak bir çalışma temposu önemlidir. Çalışma ortamı gürültülü ve zaman zaman tozlu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, halk eğitim merkezlerinde Giyim Üretim Teknolojisi alanındaki “Düz Dikiş Makineci” kursunda verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Kurslara her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler katılabilir. 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle kursa katılabilir.
İlköğretim çağındaki kişiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası ya da Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir.
Uygulanacak programın özelliğine göre belirli yaş ve eğitim seviyesi şartı aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezleri tarafından duyurulmaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde 542/336 saattir. Eğitim süresince şu konularda bilgiler verilmektedir:
- Düz dikiş
- Fermuar dikimi
- Bel temizleme
- Yırtmaç dikimi
- Cep dikimi
- Kapama payı dikimi
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara “Kurs Bitirme Belgesi” verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Makineciler şu işyerlerinde çalışabilirler:
- Konfeksiyon imal atölyeleri
- Konfeksiyon fabrikaları
- Mefruşat imal atölyeleri
- Çadır-branda imal atölyeleri
- Torba ve çuval atölyeleri
Ülkemizin tekstil yönünden gelişmiş olması, konfeksiyon ürünlerinin çeşitlenmesi ve hazır giyime duyulan ihtiyaç makineci istihdamını olumlu yönde etkilemektedir. Yetişmiş makineci açığının oldukça fazla olduğu belirtilmektedir.
Konfeksiyon işyerlerinde yaygın olarak sigortasız ve düşük ücretle işçi çalıştırılması nedeniyle meslek elemanlarının sık sık işyeri değiştirdiği görülmektedir. Meslek elemanlarının kendi işyerlerini açma imkânları da mevcuttur.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Ücretli çalışanlara yeni girişte asgari ücret ödenmektedir. Parça başı çalışmalarda ise yapılan çalışmaya göre ücret ödenir. Daha sonraki yıllarda kazanç; çalışma şekline, deneyime ve işyerindeki ücret politikasına göre değişir.
Mesleğinde nitelikli ve gerekli sermayeye sahip olanlar kendi işyerlerini açabilir. Bu durumda kazanç alınan siparişe göre değişkendir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerleme hakkında ayrıca bilgi verilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Kursları başarıyla tamamlayan kursiyerlere verilen Kurs Bitirme Belgeleri, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir. Bu belgeleri almaları halinde meslek elemanları kendi işyerlerini açabilirler.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- Çıraklık eğitimi program kitapçığı
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara-1999
- Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından 2005-2006 eğitim öğretim yılından itibaren kademeli olarak uygulanacak yeterliğe dayalı öğretim programı
- Türkiye İş Kurumu “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara 1983, Yayın No: 173
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kurum ve kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
