Tanım
Makine Bakım Onarım Teknisyeni/Endüstriyel Mekanik Teknisyeni, işletme ortamında her türlü makinenin ve yapı elemanlarının arızalarını tespit ederek bakım ve onarım işlerini yapan kişidir.
Görevler
Makine Bakım Onarım Teknisyeni/Endüstriyel Mekanik Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- Makineleri işletmeye alır, montaj ve demontaj işlemlerini gerçekleştirir.
- Klasik ve bilgisayar destekli imalat makineleri (CNC) ile talaşlı imalat teknolojisinde kullanılan araç ve gereçleri kullanarak istenilen işlemleri yapar.
- Torna, freze ve taşlama gibi talaşlı imalat araçlarını kullanır.
- Hidrolik sistemlerin, yani basınçlı akışkan ile sistemlerin kontrolünün yapıldığı sistemlerin, tamir ve bakımını gerçekleştirir.
- Pnömatik sistemlerin, yani basınçlı hava ile sistemlerin kontrolünün yapıldığı sistemlerin, tamir ve bakımını yapar.
- Elektro hidrolik sistemlerin bakım ve onarımını gerçekleştirir.
- Makine sistemlerini söker, takar ve birleştirir.
- Klasik ve CNC makinelerin arızalarını tespit eder, bakım ve onarımını yapar.
- Makine parçalarının şekil, ayar ve ölçü bozukluklarını ilgili ölçü aletleriyle ölçer ve kontrollerini yapar.
- Tezgâhın basit bakım ve onarımlarını yaparak bir sonraki iş için aktif hâle getirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Torna, freze, taşlama ve bunlarla ilgili araçlar.
- Ölçme ve kontrol aletleri.
- Kumpas ve mikrometre.
- İbreli ve dijital ölçme kontrol aletleri.
- Güvenlik araçları; gözlük ve talaş kancası gibi ekipmanlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Makine Bakım Onarım Teknisyeni/Endüstriyel Mekanik Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Uzay ve şekil ilişkilerini algılayabilmek.
- Mekanik yeteneğe sahip olmak.
- Fizik ve matematik alanlarına ilgi duymak.
- Gözleri ve elleri eşgüdüm içinde kullanabilmek.
- Alet ve makinelerle çalışmaktan hoşlanmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Endüstriyel mekanik teknisyeni fabrika ve atölyelerde çalışır. Çalışma ortamı gürültülü ve talaşla kaplı olabilir.
Meslek çalışanları genellikle ayakta ve bağımsız olarak, daha çok alet ve makinelerle çalışır. Zaman zaman işveren ve diğer çalışanlarla iletişim kurmaları gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Makine ve Tasarım Teknolojisi alanı Makine Bakım Onarım dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Makine Teknolojisi alanı Makine Bakım Onarım dalında mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için şu koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ile alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir.
- Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dalını veya mesleğini belirler.
- Dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler, akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak verilir.
- İşletme ve atölye ortamlarında ise eğitim uygulamalı olarak sürdürülür.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan, meslekte bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Makine ile imalat yapılan işletmelerde çalışma alanı oldukça fazladır. Çalışma daha çok özel işyerlerinde yoğunlaşır.
Büyük endüstri işletmeleri ile KOBİ’lerde, yani küçük ve orta ölçekli işletmelerde, çalışma imkânı oldukça yüksektir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki koşullara göre ücret verilir:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden,
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan kuruma, kişinin tecrübesine ve çalışma kapasitesine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Makine Teknolojisi alanı Makine Bakım Onarım dalından mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alır.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Özel işyerlerinde çalışanlar, tecrübe ve deneyimlerine göre şu görevlerde çalışabilir:
- Bakım şefi.
- Kalite kontrol şefi.
- Atölye şefi.
- Bölüm şefi.
Benzer meslekler
- Tesviyeci.
- Otomatik Kumanda Teknisyeni.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Anadolu Meslek Lisesi öğretmenleri.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve hizmet merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensuplarından, işyerlerinden, mesleğin eğitim yerlerinden ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
