Tanım
Lastik Plastik Teknikeri, kimya ve makine mühendislerinin gözetiminde otomobil ve uçak lastikleri ile çamurluk, taşıt iç döşeme lastikleri ve benzeri her türlü lastik ve plastik ürünün üretimi ve şekillendirilmesi faaliyetlerinde bulunan kişidir.
Görevler
Lastik Plastik Teknikeri, iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gereklerine uygun olarak yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Lastik üretiminde kullanılacak makineleri üretim programlarına ve yönergelere uygun şekilde hazırlamak.
- Gerekli laboratuvar çalışmalarını yaparak lastik hammaddelerini reçetelerde belirtilen miktarlara göre hazırlamak.
- Üretim bandındaki faaliyetleri kumanda ve kontrol eden makine sistemini işletmek.
- Lastiklerin ve plastik ürünlerin yönergelere uygun biçimde pişirme ve presleme işlemlerini yapmak veya yapılmasını sağlamak.
- Üretilen malın standartlara uygunluğunu kontrol etmek.
- Varsa kusuru gidermek veya ilgililere haber vermek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Yarı otomatik veya otomatik tipte lastik ve plastik imal makineleri.
- Pres makineleri.
- Tartı, cetvel ve gönye gibi ölçüm aletleri.
- Ölçü kapları.
- Doğal ve sentetik kauçuk ile karbon siyahı gibi kauçuk hammaddeleri.
- Oksit ve bileşikleri gibi dolgu maddeleri.
- Kükürt ve bileşikleri gibi sertleştiriciler.
- Stearik asit gibi kimyasal maddeler.
- Kort bezi, çelik teller ve çelik kortlar.
- Otomatik kontrol aletleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Lastik Plastik Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Kimya ve fizik bilimlerine ilgi duymak.
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek.
- Renkleri ayırt edebilmek.
- Yönergeleri kavrayıp uygulayabilmek.
- Ayrıntıları algılayabilmek.
- Dikkatli olmak.
- Başkaları ile işbirliği yapabilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Lastik Plastik Teknikeri, otomotiv ve plastik endüstrisinde görev alabilir. Çalışma yerleri fabrika ve atölyelerdir. Bu ortamlarda buhar, aşırı sıcak, gürültü ve rahatsız edici koku bulunabilir.
İş genellikle ayakta yapılır. Lastik Plastik Teknikeri, mühendislerle ve işçilerle iletişim hâlindedir; ancak görevini yaparken birinci derecede aletler ve maddelerle ilgilenir.
Meslekte elektrik çarpmalarına ve lastik hamurlarının hazırlanması sırasında zehirlenmelere maruz kalma tehlikeleri vardır. Bu nedenle çalışırken iş önlüğü ve eldiven giyilmeli, gerektiğinde maske kullanılmalıdır.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Lastik ve Plastik Teknolojisi bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Lastik ve Plastik Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Mesleki dersler arasında şunlar yer alır:
- Enstrümantal Analiz
- Genel Kimya
- Hidrolik Pnömatik Sistemler
- Kompozit Malzemeler
- Lastik ve Plastik Üretim Teknolojisi
- Makine Elemanları
- Plastik Ekstrüzyon Teknolojisi
- Polimer Kimyası
- Polimer Makineleri
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Otomotiv sanayii ülkemizde en gelişmiş üç sektör içerisinde yer almaktadır.
Lastik Plastik Teknikerleri; otomotiv sanayiinde, taşıt ve uçak lastikleri, çamurluk lastikleri, taşıt iç döşeme lastikleri, lastik ve kauçuk ayakkabı, kayış ve hortum gibi lastik ile plastik mamullerin imalatı üzerine çalışan fabrika veya atölyelerde iş bulabilirler.
Kaynak dosyada, bu meslekte kadınların çalışma oranlarının oldukça düşük olduğu ve daha çok laboratuvar çalışmalarında yer aldıkları belirtilmektedir.
Özellikle otomotiv sanayiindeki gelişmeler, ülkemizdeki motorlu taşıt sayısındaki artış ve eğitim yerlerinin sınırlı olması mesleğe talebi artırmaktadır. Lastik teknikerlerinin çalışma alanları oldukça geniştir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lastik ve Plastik Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde ve kontenjan dâhilinde, kılavuzda belirtilen programlara dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Lastik Plastik Teknikerlerine yönelik olarak çalıştıkları işletmeler tarafından hizmet içi eğitim programları düzenlenebilmektedir.
Lastik teknikerleri; taşıt lastikleri, uçak lastikleri imalatı, yalnızca taşıt lastiklerinin kaplanması, çamurluk lastikleri, taşıt iç döşeme lastikleri veya plastik mamullerin imalatı alanlarından birinde çalışmalarına ağırlık vererek uzmanlaşabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Lastik Plastik Teknikerine benzer meslekler şu şekilde belirtilmiştir:
- Kimya Teknisyeni
- Kimya Teknikeri
- Lastik Teknisyeni
Ek bilgiler
Sorumluluk
Lastik Plastik Teknikerleri, üretim programlarına ve talimatlara uygun olarak hammaddelerin ve donanımın üretime hazırlanmasından, üretimin zamanında tamamlanmasından ve aksaklıkların giderilmesinden sorumludur.
İş güvenliği
Elektrikli alet, makine ve donanımlarla çalışırken dikkat edilmemesi hâlinde elektrik çarpmalarına maruz kalınabilir. Lastik hamurlarının ve hammaddelerin hazırlanması ile ilgili işlemlerde zehirlenme tehlikesi bulunabilir.
Çalışırken iş önlüğü ve eldiven giyilmeli, gerektiğinde maske kullanılmalıdır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Üniversiteler Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi, Prof. Dr. Yıldız Kuzgun
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında daha ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensuplarından, işyerlerinden, mesleğin eğitim yerlerinden ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.