Tanım
Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Uzmanı/ Restoratör ve Konservatör; taşınır ve taşınmaz kültür varlıkları ile sanat eserlerinin belgelenmesi, bu varlıkları tehdit eden veya edebilecek yıpratıcı etmenlerin ve bozulmaların teşhis edilmesi, özgünlüğün bozulmadan uygun koruma ve onarım yöntemlerinin belirlenmesi ve uygulanması işlemlerini yürüten kişidir.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak:
- İş organizasyonu yapar.
- Koruma ve onarımı yapılacak kültür varlıklarının bozulma risklerini belirler.
- Çürümeyi durdurmak veya sanat eserlerinin gerçek görünümünü ortaya çıkarmak için yapılacak restorasyon maliyetlerini belirler.
- Koruma ve onarım sürecinde kullanılmak üzere kaynak ve malzeme sağlar.
- Tarihi binaların restorasyonu, onarımı ve korunması konusunda mimarlarla işbirliği yapar.
- Koruma, onarım ve bakımı yapılacak varlıkların özgün biçim ve malzemesine uygun olarak alçılanma işlemini, duvar resimlerini ve ahşap profillerini yapar.
- Müzelerde, kütüphanelerde ve sit alanlarında yıpranmış tabiat ve kültür varlıkları üzerinde çalışmalar yapar.
- Müzelerdeki varlıkların bozulmasını önleme konusunda danışmanlık yapar ve çalışmalar yürütür.
- Taşınmaz nitelikteki anıtsal yapıların; hamam, cami, kervansaray, saray ve sivil konut örneklerinin temizlenmesi, bir araya getirilmesi, eksik kısımlarının tümlenmesi ve nasıl korunacağı ile ilgili çalışmalar yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Küçük el ve ölçüm aletleri: Çekiç, dişçi çarkları ve uçları, mala, metre, gönye ve benzeri araçlar.
- Şekillendirme aletleri: Alçı kalıpları, bisturi ve değişik şekildeki uçlar, zımpara, spatül ve skarpela.
- Kontrollü kumlama aleti.
- Stereo mikroskop, ışıklı büyüteçler, titreşim kapları, ultrasonik titraletleri, tuz ve pH ölçen aletler.
- Gözlük, eldiven ve koruyucu maske.
Mesleğin gerektirdiği genel özellikler
Restoratör ve konservatör olmak isteyenlerin:
- Arkeoloji ve sanat tarihine merak duyması,
- Ayrıntılara dikkat etmesi,
- Gözlerini ve ellerini eşgüdümlü kullanabilmesi,
- Dikkatli, düzenli ve sabırlı olması,
- Ekip çalışmasına yatkın olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Restoratör ve konservatörler kazı alanları, müzeler, binalar ve laboratuvar gibi alanlarda çalışırlar. Kullandıkları kimyasal maddelerden dolayı çalışma ortamı kokulu veya tozlu olabilmektedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin ilgili fakültelerinin Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım bölümü lisans programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- YKS kılavuzunda belirtilen şartları taşımak gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açık öğretim ön lisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı oldukları takdirde Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince aşağıdaki dersler verilmektedir:
- Sanat Tarihi
- Müzecilik ve Önleyici Koruma
- Bilimsel Araştırma ve Yazma Yöntemleri
- Kültür Varlıklarını Belgeleme ve Koruma
- Geleneksel Yapı Teknolojisi ve Elemanlar
- Koruma Kimyası
- Taş Koruma ve Onarım
- Pişmiş Toprak
- Cam Koruma ve Onarım
- Keşif ve Metraj
- Duvar Resmi
- Mozaik Koruma ve Onarım
- Kültür Mirası Yönetimi
Eğitim süresince işyerinde staj zorunluluğu bulunmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım mezunları şu alanlarda restoratör-konservatör olarak çalışabilirler:
- Müzeler,
- Arşivler,
- Koruma-onarım laboratuvarları,
- Bazı devlet kurumları, özellikle Kültür ve Turizm Bakanlığı,
- Mimari koruma ve restorasyon şantiyeleri,
- Koruma ve restorasyonla ilgili mimarlık büroları,
- Müteahhitlik firmaları.
Ayrıca özel koleksiyoncular tarafından istihdam edilebilecekleri gibi üniversitelerin ilgili bölümlerinde de çalışma imkânına sahiptirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince bir kazanç sağlanması söz konusu değildir. Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Meslek elemanları kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmak istemeleri durumunda 9. derecenin 1. kademesinde göreve başlarlar. Maaşları her yıl bütçe kanununa göre belirlenmektedir.
Özel sektörde kazanç; çalışılan yer, tecrübe ve benzeri durumlara göre değişiklik göstermektedir. İlk işe girişte asgari ücret ile asgari ücretin biraz daha üzerinde olmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Kamu sektöründe yönetici konumuna yükselebilirler. Özel sektörde mimarlık veya müteahhitlik firmalarında ve şirketlerde de ilerleyebilirler.
Benzer meslekler
- Arkeolog
- Sanat Tarihçisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- İş sağlığı ve güvenliği kanunu
- ÖSYM üniversiteler yükseköğretim programları ve meslekler rehberi
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.