Tanım
Kaporta Tamircisi/Otomotiv Gövdecisi; otomobillerin kaporta kısımlarında çarpılma, ezilme, eğilme ve çürüme nedeniyle oluşan kusurları çeşitli aletler kullanarak gideren kişidir. Bu kişi, kaporta kısımlarını eski standart yüzey düzgünlüğüne getirir veya gerektiğinde bu kısımları yenileriyle değiştirir.
Görevler
Kaporta Tamircisi/Otomotiv Gövdecisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gereklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Otomobillerin çürümüş, eğilmiş ve ezilmiş çelik saclarını düzeltmek için gerekli sac işleme, kesme, presleme, kıvırma, ısıtma ve kaynak işlerini yapar.
- Boyalı yüzeylerdeki küçük hataları boyaya zarar vermeden düzeltir.
- Araçlarda kapı ve kapak başlıklarının ek yerlerini, kenarlarını ve diğer kısımlarını çeşitli yöntemlerle tamir eder veya değiştirir.
- Kapı ve kapak ayarlarını yapar.
- Tamir edilen veya değiştirilen yerleri zımparalar.
- Formunu büyük ölçüde yitirmiş sacdan yapılmış ürün veya araçları, yüzey düzgünlüğü sağlanmış ve orijinal şekline getirilmiş şekilde boyaya hazır duruma getirir.
- Oto yan sanayiinde, kaporta aksamı üreten işletmelerde ve otomotiv sanayiinin kaporta bölümlerinde yeni kaporta parçalarının imalatını yapar.
- Çürüyen kaporta parçalarını onarır veya değiştirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Anahtar takımları
- Cetvel, pergel ve nokta gibi markalama takımları
- Keski, el testeresi, sac makası ve büyük kollu makas gibi kesici takımlar
- Tornavida, pense, kargaburnu, çekiç, lastik tokmak ve el takımları
- Çelik metre, çelik cetvel ve kumpas gibi ölçü aletleri
- Oksijen, ark ve nokta kaynağı makineleri
- Çekiçler, kriko, çamurluk kancası ve lehimcilik takımları gibi doğrultma takımları
- Daha önceden hazırlanmış belli bir kısma ait kaporta parçaları
- Çeşitli presler ve kalıplar
- Gazaltı kaynak makinesi
- Punta kaynak makinesi
- Plazma kesme makinesi
- Mekanik şasi ve karoser doğrultma tezgâhları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kaporta Tamircisi/Otomotiv Gövdecisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Kaynak yapılan kaportanın düzgünlüğünü anlamak için parmak duyarlılığına sahip olmak
- Ellerini ustalıkla kullanabilmek
- Gürültülü ortamlara dayanıklı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Kaporta Tamircisi/Otomotiv Gövdecisi genellikle ayakta, bazen eğilerek çalışır. Çalışma sırasında daha çok metallerle ilgilenir. Çalışma, pazar günü dışında haftanın her günü sürdürülür.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Motorlu Araçlar Teknolojisi alanı Otomotiv Gövde dalında verilir.
Ayrıca mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Motorlu Araçlar Teknolojisi alanı Otomotiv Gövde dalında da bu mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulunmalı ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalanmalıdır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekleriyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kaporta tamirciliği mesleğinde yetişmiş nitelikli elemanlara her zaman gereksinim duyulmaktadır. Özellikle otomotiv sanayiinin gelişmiş olduğu Bursa, İstanbul, Sakarya, İzmir ve Kocaeli illerinde yan sanayi ve üretim birimlerinde iş bulunabilir.
Çalışma olanaklarının bulunduğu yerler şunlardır:
- Otomobil, otobüs, kamyon, vagon ve demiryolu taşıtları üreten işletmeler
- Oto bakım ve tamir servisleri
- Kaporta tamir atölyeleri
- Oto yan sanayii ve üretim birimleri
- Otomotiv sanayiinin kaporta bölümleri
Belli bir deneyim ve bilgi düzeyine ulaştıklarında, sermayesi olanlar kendi işyerlerini açabilirler.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Kendi işyerlerini kuranların gelirleri piyasadaki iş kapasitesine bağlı olarak değişmekle birlikte, oldukça yüksek bir gelire sahip olabildikleri gözlenmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
- Bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Metal levha işçisi
- Oksijen kaynakçısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- Meslek elemanları
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- TİK, “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara 1983, Yayın No: 173
- Çıraklık eğitimi program kitapçığı
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara, 1999
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, MEB Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşları
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kurum ve kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
