Tanım
Kantin İşletmecisi, genel olarak bir kurum ve kuruluşta sağlık ve hijyen kuralları içinde yiyecek ve içecek satışı yapan kişidir.
Görevler
Kantin İşletmecisi, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır. Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Kantinde satışı yapılacak malların stok kontrollerini yapar.
- Satın alınacak malların miktarını, kalitesini ve cinsini belirler.
- Üretici firmayla iletişim kurarak siparişlerini verir.
- Alınan malları kontrol eder; eksik ve bozuk malları tespit ederek iade işlemlerini yapar.
- Alınan ürünleri hijyenik kurallara uygun olarak raflara ve dolaplara yerleştirir.
- Ürünleri fiyatlandırır ve etiketlendirir.
- Satılan malların tutarlarını hesaplar.
- Fiş ve fatura düzenler.
- Çalışanların kişisel bakım ve hijyenini sağlar.
- Kendisi ve çalışanları için düzenli portör muayenelerini yaptırır.
- Yiyecek üretiminde kullanılacak araçları hazırlar.
- Kantinde sunulacak yiyeceklerin ayıklama, yıkama ve doğrama gibi ön hazırlıklarını yapar.
- Hazırlanan yiyecekleri uygun ortamda kullanıma hazırlar.
- Satışa sunulacak soğuk ve sıcak yiyecekleri işlem basamaklarına uygun olarak hazırlar.
- Satışa sunulacak soğuk ve sıcak içecekleri işlem basamaklarına uygun olarak hazırlar.
- Hazırlanan ürünleri ambalajlar.
- Hazırlanan ürünleri uygun ortamda muhafaza ederek servise hazır hale getirir.
- Hijyen ve servis kurallarına uygun olarak satış ve servis yapar.
- Kullanılan aletlerin temizlik ve dezenfeksiyonunu yaparak yeniden kullanıma hazırlar.
- Kantinin yiyecek hazırlama ve servis alanının günlük temizliğini yapar.
- Çöpleri uzaklaştırır.
- Tezgâh, raf, dolap, buzdolabı ve dondurucu gibi ekipmanların periyodik temizliğinin yapılmasını sağlar ve bu ekipmanları kullanıma hazır hale getirir.
- Periyodik haşere kontrollerini yaptırır ve gerekli önlemleri alır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Kantin İşletmecilerinin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Yazarkasa
- Hesap makinesi
- Tartı aleti
- Mutfak terazisi
- Eldiven
- Önlük
- Bone
- Çatal, bıçak ve kaşık
- Bardak ve fincan
- Servis tabakları
- Taşıma kapları
- Kutu veya naylon poşet
- Tost makinesi
- Çırpma teli
- Ekmek kesme makinesi
- Fritöz
- Fırın
- Kahve makinesi çeşitleri
- Ocak çeşitleri
- Çay ocağı
- Su ısıtıcısı
- Paketleme malzemeleri
- Buzdolabı
- İçecek dolabı
- Derin dondurucu
- Mikrodalga fırın
- Katı meyve sıkacağı
- Turunçgil sıkacağı
- Doğrama tahtaları
- Temizlik malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kantin İşletmecisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Dikkatli olmak ve ayrıntıları algılayabilmek
- Sözlü ifade gücü kuvvetli olmak
- İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilmek
- Düzgün ve anlaşılır diksiyona sahip olmak
- Düzenli, sabırlı ve sakin olmak
- Bulaşıcı hastalığı bulunmamak
- Sayılarla işlem yapabilme yeteneği gelişmiş olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Kantin İşletmecileri kapalı ya da açık alanlarda çalışabilir. Çalışma alanına göre soğuk veya sıcak ortamlarda bulunabilirler.
Genellikle ön büro, satın alma, depolama, hazırlama, pişirme, satış ve servis gibi bölümlerin bulunduğu işyeri ortamlarında çalışırlar. İş yoğunluğuna göre çoğunlukla ayakta durmaları gerekebilir.
Çalışma günleri ve saatleri iş yoğunluğuna göre değişir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin “Yiyecek İçecek Hizmetleri” alanı “Kantin İşletmeciliği” dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri bulunmaktadır.
Ayrıca halk eğitim merkezlerinde de Kantin İşletmeciliği kursu verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak.
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenen mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilecek durumda olmak.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması.
- Gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla bu durumu belgelendirmek.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak.
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ise ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi alır.
Fark derslerini tamamlayanlara meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kantin İşletmecileri için kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinin kantinlerinde iş bulma olanakları vardır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere belirli oranlarda ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan az olmamak üzere ücret ödenir.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden az olmamak üzere ücret ödenir.
- Aday çırak ve çırağa, yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan az olmamak üzere ücret ödenir.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine, asgari ücretin yüzde 50’sinden az olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Eğitim sonrasında alınacak ücret, çalışılan işyerinin büyüklüğüne göre değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Kantin İşletmecileri bağımsız işyeri açabilir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer mesleklere ilişkin bilgi belirtilmemiştir.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ayrıca ek bilgi belirtilmemiştir.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacı taşır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- 3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu”
- Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
- www.meb.gov.tr
- Meslek elemanları
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Çıraklık Eğitimi program kitapçığı
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kurum ve kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
