Tanım
Kalıp Teknisyeni (Tekstil Konfeksiyon), ölçüye veya numune giysinin özelliğine göre kalıp hazırlayan, şablon, serileme ve kesim planı yapan kişidir.
Görevler
- Belirlenen modele ve ölçüye uygun baz kalıbı hazırlar.
- Kalıpları şablonlar.
- Kalıpların serileme işlerini yapar.
- Pastal resmi hazırlar.
- Kalıp ve modele göre malzeme tespiti yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Mukavva
- Çeşitli kalınlıklarda kalemler
- Dosya, parşömen ve mülaj kâğıdı
- Uzun cetvel
- Dik açı cetveli
- Eğri cetvel
- T cetveli
- Gönye
- Riga takımı
- Kambur, kol ve düz cetveller
- Kumaşlar
- Dikim makineleri
- Spesiyel dikim makinesi
- Tela
- İplik
- Ütü ve ütü malzemeleri
- Makas ve diğer kesim aletleri
- Bilgisayar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kalıp Teknisyeni (Tekstil Konfeksiyon) olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekil-uzay ilişkilerini görebilmek
- Estetik görüşe sahip olmak
- Renkleri ve şekilleri ince ayrıntılarıyla algılayabilmek
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- El becerisine sahip olmak
- Dikkatli ve titiz olmak
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Kalıp Teknisyenleri ağırlıklı olarak özel sektörde tekstil ve konfeksiyon üretimi yapan fabrika ve atölyelerde çalışır.
Çalışma ortamı genellikle aydınlık, temiz ve sessizdir; ancak iş yoğunluğu fazladır. Küçük işletmelerde kalıp hazırlamayla ilgili ayrı bir bölüm bulunmayabilir. Bu durumda meslek elemanları atölye içerisinde yoğun ve gürültülü bir ortamda çalışabilir.
İşveren, müşteri ve diğer çalışanlarla sürekli iletişim hâlinde çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, önceki uygulamada anadolu kız meslek, anadolu meslek, anadolu teknik liseleri, kız meslek liseleri ve çok programlı liselerin “Tekstil Konfeksiyon” alanı “Kalıp” dalında verilmiştir.
Yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır. Bu dosyadaki eğitimle ilgili bilgiler, söz konusu değişiklikten önceki dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için kaynak dosyada belirtilen koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim içeriği ve uygulama düzeni şöyledir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara meslek lisesi diploması verilir.
3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız iş yeri açma belgesi de verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Tekstil konfeksiyon alanı, diğer alanlara göre daha az sermaye gerektiren ve iş gücü yoğun bir alandır. Emek yoğun karakteri nedeniyle çok sayıda iş yerinde geniş istihdam olanağı sağlamaktadır.
Tekstil konfeksiyon alanının rekabetçi olabilmesi için teknoloji düzeyinin ve eğitimli iş gücü sayısının artması gerektiği belirtilmektedir. Kalıp teknisyeni olarak çalışmak isteyenlerin iş bulma olanaklarının oldukça fazla olduğu kaynak dosyada ifade edilmektedir.
Kalıp Teknisyenleri şu alanlarda çalışabilir:
- Kamuya ait hazır giyim işletmeleri
- Özel sektöre ait hazır giyim işletmeleri
- Deri hazır giyim işletmeleri
- Tekstil ve konfeksiyon fabrikaları
- Tekstil ve konfeksiyon atölyeleri
Meslek elemanları ayrıca kendi iş yerlerini açabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere belirli koşullarda ücret verilir:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran iş yerlerinde yüzde 30'undan aşağı olmamak üzere ücret verilir.
- Yirmiden az personel çalıştıran iş yerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'inden aşağı olmamak üzere ücret verilir.
- Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
- Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim tamamlandıktan sonra özel sektörde aylık kazanç, çalışılan işletmenin ücret politikası ve toplu iş sözleşmelerine göre belirlenir.
Kendi iş yerlerinde çalışanlar, yaptıkları işin yoğunluğuna göre kazanç sağlar.
Kamu kurum ve kuruluşlarında görev alan meslek elemanları ise teknik hizmetler sınıfında öngörülen derece ve kademedeki katsayı ve tazminatlara göre ücret alır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin kalıp bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS kılavuzlarında belirtilen programlara yerleştirilebilir.
İş hayatında ilerleme
Mezunlar alanlarında ustalık sınavına girip başarılı oldukları takdirde ustalık belgesi almaya ve kendi iş yerlerini kurmaya hak kazanır.
Mesleki ilerlemenin kendini yenilemeye ve deneyime bağlı olduğu belirtilmektedir.
Benzer meslekler
- Kadın Giysi Tasarımı Teknisyeni
- Erkek Giysi Tasarımı Teknisyeni
- Çocuk Giysi Tasarımı Teknisyeni
- Modelist
Ek bilgiler
Kalıp Teknisyeninin görevleri arasında aşağıdaki çalışmalar da yer alır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Kız Meslek Lisesi Tekstil Konfeksiyon Bölüm öğretmenleri
- Kız Meslek Lisesi programı
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynak ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.