Tanım
Kağıt Üretim Elemanı; bitkisel selülozun mekanik veya kimyasal yollarla liflendirilmesiyle ya da atık kâğıtların ve paçavraların yeniden liflendirilmesiyle elde edilen hamurları, üzerinde baskı yapmaya elverişli tabaka hâline getiren kişidir.
Görevler
Kağıt Üretim Elemanı iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Kullandığı kâğıt hamuru üretim yöntemine göre görevleri şunlardır:
Mekanik kâğıt hamuru üretimi
- Genellikle meşe gibi sert ağaçların dışındaki ağaçları belli boylarda keser ve havuzlarda nemlendirir.
- Ağaçları taşlı değirmen denilen makinede liflerine ayırarak lif süspansiyonu hazırlar.
- Lif süspansiyonunu çeşitli eleklerden geçirdikten sonra kâğıt makinesinin hamur hazırlama kısmına istenen yoğunlukta vererek stoklama işlemini yapar.
Rafine mekanik kâğıt hamuru üretimi
- Odun veya kütük hâlindeki ağaç yongalarını diskli rafinörlerde inceltir.
- İnceltilen yongalardan hamur üretir.
Termomekanik kâğıt hamuru üretimi
- Odun yongalarını rafinöre girmeden önce kızgın buharda işleme sokarak yumuşatır.
- Yumuşatma işleminden sonra hamur üretir.
Kimyasal kâğıt hamuru üretimi
- Her türlü yongayı esas olarak alkali ve sodyum sülfit çözeltisi içerisinde 160-170 °C’de 2-3 saat pişirir.
- Pişirme işleminin ardından hamur üretir.
Kâğıt hamurunun işlenmesi
Kağıt Üretim Elemanı elde ettiği kâğıt hamurunu şu işlemlerden geçirir:
- Hamur hazırlama dairelerinde dolgu maddeleri, boyar maddeler ve benzeri maddelerle karıştırır.
- Karıştırma işleminden sonra hamuru kâğıt makinesine verir.
- Kâğıt makinesinde çeşitli kademelerden geçen hamuru uygun basınç ve sıcaklıkta kurutarak şekillendirir.
- Kurutularak şekillendirilen kâğıdı bobinlere sarar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Hammaddeler
- Odun: İğne yapraklı çam gibi yumuşak ağaçlar ve yapraklı meşe gibi ağaçlar.
- Yıllık bitkiler: Saman, kamış, kendir-kenevir ile tütün ve ayçiçeği gibi bitkilerin sapları.
Yardımcı maddeler
- Baryum sülfat ve benzeri maddeler.
- Kaolen gibi dolgu maddeleri.
- Sentetik boyalar veya pigmentlerden oluşan boyar maddeler.
- Kâğıt hamurunda kullanılan kolofon, reçine ve tutkal gibi yapıştırıcı maddeler.
Makine ve ekipman
- Kâğıt makinesi.
- Çeşitli elekler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kağıt Üretim Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisi olan.
- El ve gözlerini eşgüdümlü kullanabilen.
- Makinelerle ve aletlerle çalışmaktan hoşlanan.
- Ayrıntılara dikkat edebilen.
- Yönergeleri izleyebilen.
- Sabırlı ve dikkatli.
Çalışma ortamı ve koşulları
Kağıt Üretim Elemanı atölyelerde çalışır. Genellikle güç pozisyonlarda çalışarak ağaçların taşınması ve kaldırılması gibi faaliyetlerde bulunur.
Çalışma ortamı gürültülü, kokulu ve tozlu olabilir. Bu mesleği yürütenler daha çok alet, makine ve malzemelerle ilgilenir. Birlikte görev yaptığı kişilerle ve müşterilerle iletişim kurar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli başvuru olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilir. Eğitim, “Kimya Teknolojisi” alanının “Kâğıt Üretimi” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri şeklinde yürütülmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Bu kişiler eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ise ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark dersleri tamamlandığı takdirde meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Kağıt Üretim Elemanları kâğıtçılık sektöründe şu yerlerde çalışabilir:
- Kâğıt üretim fabrikaları.
- Kâğıt işleme fabrikaları.
- Matbaalar ve benzeri yerler.
Bu meslek elemanları kendi işyerlerini de açabilir. Kâğıtçılık sektörünün yoğun olduğu bölgelerde daha kolay iş bulabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıda belirtilen oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i.
- Aday çırak ve çırağa, yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine, asgari ücretin yüzde 50'si.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Kağıt Üretim Elemanları bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslek belirtilmemiştir.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- Meslek elemanları.
- Mesleki Eğitim Merkezi meslek dersi öğretmenleri.
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü” Kâğıt Teknolojisi Alanı (Kâğıt Üretimi Dalı) Kalfalık Çerçeve Öğretim Programı Kitapçığı, Ankara/2006.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
