Tanım
Yer şekillerini inceleyen, oluşum ve gelişimlerini açıklayan, bunları kendi
metodolojisi içerisinde sınıflandıran, coğrafî dağılım ve gruplandırmalarını,
neden-sonuç ilişkisi ile birlikte analiz eden , yeryüzü şekillerine ait geçmişe ait
jeomorfolojik rekonstrüksiyon, geleceğe ait jeomorfolojik öngörü üreten, ayrıca
yeryüzü dinamik süreçleri, doğa kökenli tehlike, risk, doğal kaynak ve potansiyel
analizleri yapan kişidir.
Görevler
İş süreçlerinde, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma
düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak;
Jeomorfologların görevleri çalıştıkları kuruma göre değişiklikler göstermektedir.
- İş organizasyonu yapar,
- Maden Teknik Arama Enstitüsü’nde çalışan Jeomorfolog; araştırma
alanlarındaki jeomorfolojik birimlerin özelliklerini , oluşum ve gelişimlerini,
dinamik etken ve süreçleri, arazinin potansiyeli-araziden faydalanma
yeterliliklerini, yeryüzü özelliklerine ait doğal kaynak potansiyelini,
eksojenik süreçlere ait doğa ile ilgili tehlike ve risklerini, zarar azaltma
önleme yöntemlerini belirler, analizleri yapar, önerilerde bulunur,
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının; tünel, köprü, yol yapımı
gibi inşaat işlerinde jeomorfolojik açıdan en uygun alan ve güzergâh
belirlenmesi, Jeosit ve Jeopark alanlarını, korunmaya uygun alanları saptar,
farklı amaçlar için yer seçimini Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama
tekniklerinden de yararlanarak belirler,
- Kültür ve Turizm Bakanlığı nda; arkeo-coğrafya araştırmaları, yeraltı
mağaralarının, kıyı, göl, akarsu gibi ortamların korunması ve bunların uygun
olanlarının sürdürülebilir kullanımla turizme açılması imkânlarını Coğrafi
Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama teknikleri nden de yararlanarak
araştırır,
- Tarım ve Orman Bakanlığında; erozyonun olduğu yerlerde ne gibi önlemler
alınarak (yer şekillerine müdahale ve yamaç düzenlemeleri, bitkilendirme,
vb.) etkinin azaltılabileceğini hakkında tespit, öneri ve projeler yapar, Akarsu
ve göl havzalarının sürdürülebilir yönetimi stratejilerine katkıda bulunur.
Çalışmalarında arazi uygulamalarının yanı sıra Coğrafi Bilgi Sistemleri ve
Uzaktan Algılama tekniklerinden de yararlanır,
- Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nde; klimatoloji tabanlı çalışmalar içinde yer
alır ve uzun süreli verilere dayalı analizler ile iklim özelliklerini ve
farklılıklarını saptar, iklim değişikliği konusunda geleceğe yönelik
projeksiyonların hazırlanmasında çalışır, Klima-Jeomorfoloji araştırma v e
değerlendirmelerinde bulunur,
- Belediyelerde, kentsel ve bölgesel planlama çalışmalarında doğal çevrenin
fiziksel özelliklerinin araştırılmasına katkıda bulunur, Doğal ortam
koşullarını belirleyere k bunlara uygun kentsel ve bölgesel planlama
projelerinde Coğrafi Bilgi Sistemleri’nden ve Uzaktan Algılama
tekniklerinden de yararlanarak çalışır,
İZMİR A1.1 2023/1
A- GÖREVLER
- Hava, Kara ve Deniz Kuvvetleri’nde kartografik malzeme (harita), hava
fotoğraflarından faydalanarak veri üretme, haritalama çalışmaları yapar. Harita,
hava fotoğrafı ve uydu görüntüleri i le Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan
Algılama tekniklerinden de yararlanarak, topografik, batimetrik, kıyı
haritalarının hazırlanması, askeri alanların ve operasyonların planlanmasında
yardımcı olur.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
GEREÇ VE EKİPMAN
Başta farklı ölçeklerdeki topografya ve jeoloji haritaları olmak üzere, her türlü
haritalar, hava fotoğrafları , uydu görüntüleri, altimetre, pusula, 10 -15 metre
derinliğe kadar sondaj yapabilecek sondaj aletleri, GPS, tablet veya avuçiçi
bilgisayar, bilgisayar , ofis programları ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
yazılımları, mesafe ölçer (lazermetre), mercekler, jeolog çekici, asitler, toprak
alanında kullanılan el burguları, klizimetri (yüksekliği saptar), Fotoğraf
makinesi, şeritmetre, sondaj karotları, rapor yazımı, harita ve grafik çizimi için
gerekli olan kırtasiye vb. malzemeleri kullanırlar.
İZMİR A1.2 2023/1I
Mesleğin gerektirdiği özellikler
GENEL ÖZELLİKLER
Jeomorfolog olmak isteyenlerin;
- Coğrafya, özellikle fiziki coğrafya yanında, jeoloji, biyoloji g ibi doğa
bilimlerine ilgili,
- Yeryüzünü incelemeye istekli,
- Açık havada değişik iklim koşullarında çalışmaya engel bir durumu olmayan,
- Ekip çalışmasından hoşlanan
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
VE KOŞULLARI
Bu meslekte kapalı ortamda (rapor, harita, grafik çizimi için) çalışıldığı gibi
daha çok açık havada çalışılır. Doğayla iç içe çalışma gerektirdiğinden, ortam
sıcak, soğuk, yağışlı, nemli, rutubetli, tozlu olabilir. Jeomorfologlar
meslektaşlarıyla, topograflarla, sondörlerle, jeoloji mühendisleriyle, jeologlarla,
maden mühendisleriyle, yöneticilerle ve yardımcı elemanlarla iletişim halinde
çalışırlar.
İZMİR B-C 1.1 2023/1I
Eğitimin verildiği yerler
VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin temel eğitimi üniversitelerin “Coğrafya” bölümünde verilmektedir.
Örgün öğretim 4 yıllık Coğrafya Lisans eğitimini sırasında adayların jeomorfoloji
eğitimi ve Jeomorfolog olarak görev yapma mesleki yeterliliği; aşağıdaki iki
temel koşul kapsamında kazandırılır.
Birinci koşul; örgün öğretim 4 yıllık Coğrafya Lisans eğit imini sırasında adayın
aldığı ve başarılı olduğu jeomorfoloji isimli ve/veya jeomorfoloji eğitimi kapsamlı
(zorunlu ve seçmeli) derslerin (Kredi -AKTS) 4 yıllık toplam oranı % 50 den ve
jeomorfoloji haricindeki başarılı olduğu fiziki Coğrafya (Klimatoloji, Toprak,
Vejetasyon, Harita bilgisi, CBS ve Uzaktan Algılama) derslerinin oranı % 25 ten
az olmaması gerekmektedir.
İkinci Koşul: Aday; 4 yıllık lisans eğitimi süresince toplam en az 20 gün
Jeomorfoloji-Fiziki Coğrafya konulu ve uygulamalı üniversite araz i çalışması
ve/veya Jeomorfoloji-Fiziki coğrafya eğitimi amaçlı yaz kampı ya da jeomorfoloji
arazi eğitimi -çalışması programına katılmış ve program sorumlusunun onaylı
yazısıyla belgelemiş olması ya da en az 2 yıllık Jeomorfoloji araştırma projesinde
(BAP, TÜBİTAK, vb.) görev almış ve katkı payını belirten durumunu proje
yürütücüsünün onaylı yazısı ile belgelemiş olması gerekmektedir.
Yüksek lisans ve/veya Doktora çalışmasını Fiziki Coğrafya alanında, Jeomorfoloji
konusunda yapanlar da jeomorfolog eğitimini almış kabul edilirler.
Eğitime giriş koşulları
GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için ön eğitim,
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş
koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
VE İÇERİĞİ
Coğrafya Bölümlerinde temel eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince Ulaşım Coğrafyası, Turizm Coğrafyası, Şehir Coğrafyası,
Yeraltı Kaynakları, Zoocoğrafya, Biyoçeşitlilik gibi dersler verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
BELGE-DİPLOMA
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara “Lisans diploması” verilir.
İZMİR D 1.1 2023/1
Çalışma alanları ve iş bulma
VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Jeomorfologlar; Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Devlet Su İşleri
(DSİ), Doğal Afetler, Afet Yönetim Merkezleri, Tarım ve Orman Bakanlığı, İmar
İskân Genel Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı,
Çölleşme ve Erozyon ile Mücadele Genel Müdürlüğü, Toprak Su ve Çölleşme ile
mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü,
Karayolları Genel Müdürlüğü, Etibank, Meteoroloji Genel Müdürlüğünde , Yerel
Yönetimlerin Fen işleri, Planlama, Altyapı depart manlarında, Kültür ve Turizm
Bakanlıklarında çalışabilirler.
Coğrafya lisans programını bitirenlerden Milli Eğitim Bakanl ığı ve
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) i ş birliği ile aç ılan/açılacak olan Ö ğretmenlik
Meslek Bilgisi Tezsiz Yüksek Lisans Program ını ya da pedagojik formasyon
eğitimi sertifika program ını başarı ile tamamlayanlar Coğrafya Öğretmeni olarak
da çalışabilirler.
Özel sektörde; madencilik, inşaat, planlama, altyapı hizmetleri, turizm, yayıncılık,
vb. alanlarda çalışma olanakları vardır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
EĞİTİM SONRASI KAZANÇ
EĞİTİM SÜRESİNCE
Eğitim süresince bir kazanç sağlanması söz konusu değildir. Meslek eğitimleri
süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağlamış olduğu öğrenim kredisi
ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca, çeşitli resmi ve özel kurum/kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan
faydalanabilirler.
EĞİTİM SONRASI
İşteki tecrübe, işyerinin büyüklüğü, çalışılan sektörün ücret politikası gibi
faktörlere göre değişen ücret alabilmektedir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve
tazminatlardan yararlanır.
İZMİR E-F 1.1 2023/II
Meslekte ilerleme
MESLEKİ EĞİTİMDE İLERLEME
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik
kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi,
doktor, doçent, profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İŞ HAYATINDA İLERLEME
Devlet kuruluşlarında çalışan Jeomorfologların idari kademelerde yükselme
olanakları vardır.
Benzer meslekler
- Coğrafyacı,
- Jeolog,
- Maden Mühendisi.
İZMİR G 1.1 2023/II
Ek bilgiler
Dört yıllık yükseköğrenim mezunlarının hangi unvanları kullanabileceğine ilişkin
karar vermeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir ve Kurul, 31.01.1984 tarihinden
bu yana belirleme yapmaktadır. Yükseköğretim Kurulu’nun 01.03.1991 ve
16.02.1995 tarihli kararlar ı ile Coğrafya Bölümü Mezunlarına “Jeomorfolog
unvanı” verilmesi kabul ve ilan edilmiştir.
Örgün öğretim Coğrafya Bölümü’nde 4 yıllık Coğrafya eğitimini tamamlamış olan
mezunların talep etmeleri halinde; aşağıdaki koşullara sahip olan örgün öğretim
coğrafya bölümü mezunu adaylara “Jeomorfolog Belgesi” verilir.
Örgün öğretim Coğrafya Lisans eğitimini tamamlamış olup, “Jeomorfolog
Belgesi” almak için başvuruda bulunan adayların bu talepleri aşağıda yazılı
standartlar çerçevesinde değerlendirilir. Adayın jeom orfoloji eğitimi ve
Jeomorfolog olarak görev yapma mesleki yeterliliği; aşağıdaki iki temel koşul
kapsamında araştırılır ve sonuçlandırılır. Birinci koşul; adayın transkript belgesi
incelenerek, 4 yıllık lisans eğitimi sırasında aldığı ve başarılı olduğu d erslerin
jeomorfolog belgesi için yeterliliği incelenir. İkinci koşul; adayın 4 yıllık eğitimi
sırasında yaptığı arazi çalışmaları -uygulamaları, mesleki tatbikatları ve mezuniyet
çalışması (bitirme tezi) yapıp yapmadığı dikkate alınarak gerçekleştirilir. B u
çerçevede;
Birinci Koşul: Örgün öğretim 4 yıllık Coğrafya Lisans eğitimini tamamlamış
mezun adayın 4 yıllık Transkript belgesi esas alınarak; başarılı olduğu jeomorfoloji
isimli ve/veya jeomorfoloji eğitimi kapsamlı (zorunlu ve seçmeli) derslerin (Kredi -
AKTS) 4 yıllık toplam oranı % 50 den ve jeomorfoloji haricindeki başarılı olduğu
fiziki Coğrafya (Klimatoloji, Toprak, Vejetasyon, Harita bilgisi, CBS ve Uzaktan
Algılama) derslerinin oranı % 25 ten az olmaması gerekmektedir.
İkinci Koşul: Aday; 4 yıllık lisans eğitimi süresince to plam en az 20 gün
Jeomorfoloji-Fiziki Coğrafya konulu ve uygulamalı üniversite arazi çalışması
ve/veya Jeomorfoloji-Fiziki coğrafya eğitimi amaçlı yaz kampı ya da jeomorfoloji
arazi eğitimi -çalışması programına katılmış ve program sorumlusunun onaylı
yazısıyla belgelemiş olması ya da en az 2 yıllık Jeomorfoloji araştırma projesinde
(BAP, TÜBİTAK, vb.) görev almış ve katkı payını belirten durumunu proje
yürütücüsünün onaylı yazısı ile belgelemiş olması gerekmektedir.
İZMİR H 1.1 2023/II
Kaynakça
- Jeomorfoloji Derneği http://www.jd.org.tr/
- Üniversitelerin web siteleri,
- Meslek elemanları,
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı Şubat/ 2014,
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08,
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi Kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
İÇİN
- İlgili eğitim kurumları,
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl
Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup,
meslek m ensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarınd an bilgi
alınarak oluşturulmuştur.
İZMİR 1.1 2023/II