Tanım
İş Sağlığı ve Güvenliği Elemanı (İnşaat), şantiye çalışmalarında iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının yürütülmesine destek olan saha çalışanı unvanıdır. Temel çalışma alanı, işlerin güvenli yürütülmesine katkı sağlamak için sahadaki koşulları gözlemlemek ve tespit ettiği riskleri ya da uygunsuzlukları ilgili sorumlulara iletmektir.
Görev kapsamı işyerine, projenin niteliğine ve kişinin eğitimine, deneyimine ve yetkinliklerine göre değişebilir. Bu unvan, tek başına mevzuat kapsamındaki iş güvenliği uzmanlığı yetkisini veya bu yetki için gerekli koşulların karşılandığını göstermez.
Görevler
İş Sağlığı ve Güvenliği Elemanı (İnşaat), sahadaki günlük işleyişin güvenlik kurallarına uygun yürütülmesine destek verir. İş tanımı ve sorumlulukları işverenin düzenlemelerine göre değişmekle birlikte görevler şunları içerebilir:
- Şantiye sahasını gözlemleyerek tehlikeleri ve güvensiz çalışma durumlarını tespit etmek.
- Tespitleri zamanında ve açık biçimde ilgili saha sorumlularına iletmek.
- Saha kontrolleri ve iş güvenliği bilgilendirmeleri için yapılan çalışmalara destek olmak.
- Kontrol listeleri, formlar ve saha kayıtlarının düzenlenmesine yardımcı olmak.
- Kişisel koruyucu donanım kullanımını takip etmek, eksik veya uygunsuz durumları bildirmek.
- Acil durum hazırlıkları, uyarı levhaları ve güvenlik işaretlerinin kontrolüne katkıda bulunmak.
- Farklı iş kolları ve ekiplerle saha güvenliği konusunda iletişim kurmak.
Bu görevler, ilgili sorumluların ve yetkili kişilerin görev alanlarının yerine geçmez. Çalışan, kendisine verilen yetki ve sorumluluk sınırları içinde hareket etmelidir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Şantiyede kullanılan araç ve ekipmanlar, işin türüne, çalışma alanına ve saha risklerine bağlıdır. Kişisel koruyucu donanımlar arasında baret, iş ayakkabısı, reflektif yelek, gözlük ve eldiven bulunabilir. Yapılacak işe ve işyeri kurallarına göre ek koruyucular da gerekebilir.
Saha gözlemleri ve kayıt çalışmaları için kontrol listeleri, formlar, bilgisayar veya benzeri kayıt araçları kullanılabilir. İhtiyaç duyulan durumlarda ölçüm ya da gözlem ekipmanları ile uyarı levhaları da görev kapsamına girebilir. Çalışanların ekipmanı doğru kullanması ve işyerinin güvenlik talimatlarına uyması beklenir.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bu görevde dikkatli ve düzenli çalışmak, sahadaki değişiklikleri fark etmek ve bilgiyi doğru kişilere zamanında aktarmak önemlidir. İletişim becerisi, ekip çalışmasına yatkınlık ve sorumluluk bilinci günlük işleyişi kolaylaştırır.
Şantiye koşulları farklılık gösterebildiğinden çalışanların saha kurallarına uyması, kişisel koruyucu donanımlarını kullanması ve kendi yetki sınırlarını bilmesi gerekir. Gözlemlenen riskleri küçümsememek ve bildirimleri anlaşılır biçimde yapmak güvenli çalışma düzenine katkı sağlar.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma çoğunlukla açık veya kapalı şantiye alanlarında yürütülür. Hava koşulları, zemin durumu, gürültü, toz ve saha hareketliliği çalışma şartlarını etkileyebilir. Çalışan, farklı iş kollarının eş zamanlı faaliyet gösterdiği alanlarda bulunabilir ve ekiplerle koordinasyon kurabilir.
Sahaya çıkarken işyerinin belirlediği giriş, dolaşım ve koruyucu donanım kurallarına uyulması gerekir. Görevlerin niteliğine göre saha gözlemleri, ofis veya kayıt çalışmalarıyla birlikte yürütülebilir.
Meslek eğitimi / nasıl olunur
İşverenlerin aradığı eğitim, deneyim ve diğer nitelikler iş ilanına ve işyerinin görev tanımına göre değişebilir. İnşaat alanındaki eğitim veya saha deneyimi, iş sağlığı ve güvenliği konularında alınmış eğitimlerle birlikte başvuruyu destekleyebilir. Ancak bu unvan için her işyerinde geçerli tek bir eğitim yolu olduğu varsayılmamalıdır.
İlan başvurusu öncesinde eğitim, deneyim, görev kapsamı ve istenen belgeler dikkatle incelenmelidir. İş sağlığı ve güvenliği uzmanlığına ilişkin görev ve yetkiler mevzuatla düzenlenir. “İş Sağlığı ve Güvenliği Elemanı” unvanı tek başına uzmanlık belgesi veya yasal yetkilendirme anlamına gelmez; kişinin üstlenebileceği görevler kendi yetkinliği, işverenin tanımı ve yürürlükteki kurallar çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Çalışma alanları ve iş bulma
İnşaat firmaları, şantiyeler, altyapı ve üstyapı projeleri ile saha hizmeti sunan işyerleri olası çalışma alanları arasındadır. İşverenler bu unvanı farklı görev kapsamlarıyla kullanabileceğinden iş ilanındaki sorumlulukların ve aranan niteliklerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
İş bulma olanakları proje yoğunluğuna, işverenin personel ihtiyacına, deneyime ve adayın niteliklerine göre değişir. Başvurularda şantiye deneyimi, saha kurallarına uyum ve güvenlik konularında alınmış eğitimler öne çıkabilir; bunların gerekliliği ve kapsamı ilandan ilana farklılık gösterebilir.
Kazanç
Ücret; kurum, deneyim, görev kapsamı, çalışma düzeni ve projenin koşullarına göre değişir. İş ilanında belirtilen ücret ve yan haklar varsa, başvuru ve görüşme sürecinde işverenle doğrudan teyit edilmelidir.
Meslekte ilerleme
Deneyim kazandıkça saha gözlemi, kontrol listelerinin takibi, kayıt düzeni ve ekipler arası koordinasyon gibi alanlarda daha fazla sorumluluk üstlenilebilir. İlerleme imkânları kişinin yetkinliklerine, aldığı eğitimlere ve işyerindeki görev yapılanmasına bağlıdır.
Bu unvan, kendiliğinden iş güvenliği uzmanlığına geçiş veya uzman olarak çalışma hakkı sağlamaz. Uzmanlık görevleri için mevzuatta öngörülen eğitim, belge ve yetkilendirme şartlarının ayrıca karşılanması gerekir.
Benzer meslekler
Görev kapsamı işyerine göre değişmekle birlikte şu unvanlar benzer çalışma alanlarıyla ilişkilendirilebilir:
- İş güvenliği uzmanı
- Şantiye saha personeli
- İnşaat teknikeri
- Kalite kontrol elemanı
- Çevre ve iş güvenliği saha elemanı
Benzer unvanlar aynı görevleri veya yetkileri ifade etmeyebilir. İş tanımını ve gerekli nitelikleri her ilan özelinde incelemek gerekir.
Kaynak notu
Bu rehber, İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" PDF dosyası bulunmayan iş ilanı unvanları için genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; resmi mevzuat veya kurum şartı yerine geçmez.
