Tanım
İş Makineleri Teknisyeni, iş makinelerinin bakım ve onarımını yapan kişidir.
Görevler
İş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş makinelerinin bakımını ve onarımını yapmak üzere parçaları söker, temizler, yağlar ve yerine monte eder.
- Arıza tespiti ve onarım amacıyla sistem testleri yapar.
- İş makinesinde meydana gelen arızanın nedenini ve yerini belirlemek için makinenin kontrolünü yapar ve arızalı parçaları tespit eder.
- Arızalı parçaları tümüyle veya kısmen söker.
- Parçaları onarır veya onarılamayacak olanları yenisiyle değiştirir.
- Parçaları yerine monte eder ve ayarlarını yapar.
- Basınç ve fonksiyon testleri yaparak makinenin verimli çalışıp çalışmadığını kontrol eder.
- Bakım ve onarım işlerini düzenli olarak yapabilmek için el takımlarını ve ölçü aletlerini temiz tutar.
- Sipariş listesini çıkarır ve maliyet hesabı yapar.
- Çıkabilecek arızaları önlemek için araçların periyodik bakım programlarına göre motor ayarı, yakıt donanımı, elektrik, hidrolik ve pnömatik sistemlerin bakım ve ayarlarının yapılmasını sağlar.
- Yaptığı çalışmaları raporlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
İş Makineleri Teknisyenlerinin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Muhtelif anahtarlar, lokma, tornavida, levye ve çekiç gibi el aletleri
- Muhtelif ölçü aletleri
- Hidrolik ve pnömatik takımlar
- Vinç, kaldırma ve yükleme makineleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İş Makineleri Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekilleri doğru biçimde algılayabilmek
- El ve göz koordinasyonunu sağlayabilmek
- Dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Aletlerle ve malzemelerle çalışmaktan hoşlanmak
- Yönergeleri izleyebilmek
- Bilişim teknolojisine ilgi duymak
Çalışma ortamı ve koşulları
İş Makineleri Teknisyenlerinin çalışma ortamları atölyeler, iş makinesi hangarları ve park alanları, uçak bakım hangarları, şantiyeler, tersaneler, gemiler ve demiryolları gibi yerler olabilir. Çalışma alanları genellikle açık alanlar olabildiği için ortam sıcak, soğuk, nemli, gürültülü ve kokulu olabilir.
İş başında mesleğin gerektirdiği özel kıyafetler giyilir. Çalışma esnasında dikkatli olunmadığı takdirde yanma, kayma, düşme, kesilme, zehirlenme ve elektrik çarpması gibi kazalarla karşılaşılabilir.
Meslekte vardiyalı çalışma, hafta sonu çalışması ve şehir dışında çalışma olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Motorlu Araçlar Teknolojisi alanı İş Makineleri dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Motorlu Araçlar Teknolojisi alanı İş Makineleri dalında eğitim verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için şu koşullar aranır:
- İlköğretim okulu mezunu olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İş Makineleri Teknisyenleri kamu kuruluşlarında şu kurumlarda çalışabilir:
- Karayolları
- Demiryolları
- Havayolları
- DSİ
- Belediyeler
Özel sektörde ise şu çalışma alanlarında görev alabilirler:
- İş makineleri yetkili bakım ve onarım servisleri
- İnşaat şantiyeleri
- Gemiler
- Özel iş makineleri bakım ve onarım servisleri
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde bu ücret, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Motorlu Araçlar Teknolojisi alanı İş Makineleri dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanlar tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
İş Makineleri Teknisyenleri çalıştıkları işyerinde şef olabilirler. Kendi işletmelerini kurarak işveren olarak da çalışabilirler.
Benzer meslekler
- Oto Tamircisi
- İş Makineleri Operatörü
- Tren Motoru Tamircisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- İlgili Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması- ISCO-08
- İş Makineleri Mühendisleri Birliği Dergisi (İMMBD)
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.