Tanım
İnsansız Hava Aracı Teknolojisi Operatörü; işletici tarafından uçuşun idaresinden sorumlu olmak üzere tayin edilen, uçuş süresince İHA’nın her türlü harekâtında uçuş kontrollerini çalıştıran veya otonom operasyonunu planlayıp takip eden kişidir.
Görevler
İnsansız Hava Aracı Teknolojisi Operatörü, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır. İnsan Kaynakları Yöneticisi veya Personel Müdürüne bağlı olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapmak.
- İHA operasyonel faaliyetlerini gerçekleştirmek.
- İHA teknolojisinin üretilme ve test edilme aşamalarındaki problemleri bulmak ve çözüm üretmek.
- İHA teknolojisi AR-GE faaliyetlerine katılmak.
- İHA teknolojisinde karşılaşılan sorunları incelemek, analiz etmek ve çözüm bulmak.
- İHA komponentlerinin montaj faaliyetlerini gerçekleştirmek.
- İHA sistemlerini takip etmek, yeni teknolojileri araştırmak, olası farklı teknolojilere ilişkin verileri toplamak, analiz etmek ve yorumlamak.
- İHA bakım, onarım ve uçuşa elverişlilik işlemlerini yapmak.
- İHA lisanslandırma ve alım satım süreçlerini gerçekleştirmek.
- İHA’ların kullanımıyla ilgili girişimcilik faaliyetleri yapmak.
- İHA’ların teknik destek, satış sonrası destek ve distribütörlük faaliyetlerini gerçekleştirmek.
- İHA’ların yapısal parça üretimi ve kalite kontrolü gibi alanlarda faaliyet göstermek.
- Sivil veya askeri İHA firmalarında operatör, tekniker, eğitmen ve pilotluk gibi görevleri üstlenmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- İnsansız Hava Aracı Platformu
- Yer İstasyonu Kumanda Ünitesi
- Bilgisayar
- CNC cihazları
- Çeşitli el aletleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İHA Teknolojisi Operatörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Programlı çalışmayı sevmek
- Süreçler ve kişisel güvenlik konusunda titiz olmak
- Etkili iletişim becerisine sahip olmak
- Sektörün gerektirdiği yabancı dil yeterliliğine sahip olmak
- El-göz koordinasyonunun yüksek olması
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
- Sorumluluk duygusunun yüksek olması
- Dikkatli ve düzenli çalışmak
- Meslek etiğine uygun çalışma gerçekleştirmek
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
İHA Teknolojisi Operatörleri ofis ortamında çalışabildiği gibi açık alanda da çalışabilir. Sıcak, soğuk veya gürültülü ortamlarda görev yapabilirler.
Çalışma düzeni tam gün, yarım gün veya vardiyalı olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının İnsansız Hava Aracı Teknolojisi ve Operatörlüğü programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, İnsansız Hava Aracı Teknolojisi ve Operatörlüğü ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim kapsamında şu ders ve konulara yer verilmektedir:
- Bilgi ve iletişim teknolojileri
- Temel girişimcilik
- Havacılık teknolojileri ve terminolojisi
- Aerodinamik ve aviyonik sistem tasarımı
- Hava aracı sertifikasyonu ve pilotaj
- Göreve yönelik İHA sistem tasarımı
- Tip eğitimi
Okulların atölye ve laboratuvarlarında pratik eğitim de verilir. Pratik eğitim kapsamında şu çalışmalar öğrenilir:
- İHA bakımı
- İHA onarımı
- Parça üretimi
- Elektriksel ölçümler
- Bilgisayarlı veri toplama
- Uçuşun gerçekleştirilmesi
- İHA operasyonunun gerçekleştirilmesi
Mesleki eğitimde staj zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara ön lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İHA Teknolojisi Operatörleri farklı kurum ve işletmelerde çeşitli görevlerde çalışabilir. Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- İHA üretimi gerçekleştiren kurumlarda AR-GE, sistem tasarımı, komponent üretimi, montaj ve kalite kontrol
- İnsansız hava aracı operasyonu gerçekleştiren kurumlarda pilotluk, yer istasyonu operatörlüğü ve bakım faaliyetleri
- İHA ve komponentleri satan firmalarda komponent tasarımı, ürün tasarımı, pazarlama, satış destek uzmanlığı ve teknik danışmanlık
- İHA kullanan kamu ve askeri kurumlarda bakım ve onarım atölyelerinde onarım uzmanlığı veya operatörlük
- İHA odaklı eğitim veren kurumlarda insansız hava aracı sistemleri üzerine teorik ve pratik eğitmenlik
- Hava aracı komponenti üreten sanayi firmalarında kompozit yapı üretiminde teknikerlik
- Lise ve dengi kuruluşlarda model uçak dersi eğitmenliği
Mezunlar özel işletmelerini kurarak insansız hava aracı platformlarıyla çeşitli alanlarda nitelikli hizmet sunabilir ve istihdam yaratabilir. Bu alanlar şunlardır:
- Keşif
- Gözlem
- Haritalandırma
- Zirai ilaçlama
- Taşımacılık
- Kamera çekimi
- Yangın tespiti
- Araç tespiti
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Yükseköğrenimleri süresince öğrenciler, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca özel ve kamu kurumlarının sağladığı burs imkânlarından da faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
İHA Teknolojisi Operatörleri, üniversite dışında ilgili kurs ve seminerlere katılarak konu hakkındaki yetkinliklerini artırabilir. Bu kapsamda yararlanılabilecek eğitim, kurs ve seminerler şunlardır:
- Eğiticinin eğitimi gibi sertifikalar
- İHA’lar ve teknoloji üzerine seminerler
- Kodlama eğitimleri
- Model uçak kursları
- İHA-0, İHA-1 ve İHA-2 yetkili kuruluş kursları
- İngilizce kursları
- Bilgisayar destekli tasarım ve üretim kursları
- Girişimcilik kursları
İş hayatında ilerleme
İş hayatında ilerleme; deneyim süresi, yabancı dil ve uluslararası iletişim becerisi ile İHA pilotaj tecrübesiyle doğru orantılıdır.
Benzer meslekler
- İnsansız hava aracı pilotu
- Uçak yapısal teknikeri
- Uçak elektronik teknikeri
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Üniversite öğretim üyeleri
- https://web.shgm.gov.tr/ adresli web sayfası
- www.pmyo.eskisehir.edu.tr adresli web sayfası
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.