Tanım
İnşaat Üst Yapı Teknisyeni; inşaatların duvar örme, çatı yapımı, kaplama, doğrama, sıva, boya, betonarme kalıbı, betonarme demir işleri, ahşap doğrama, yalıtım işleri, ahşap ev imalatı, PVC doğrama ve cephe sistemleri montajı ile yapı maliyet hesaplarını yönetmelik, şartname ve standartlara uygun şekilde yürüten kişidir.
Meslek mensubu bu görevleri inşaat mühendisi ve inşaat teknikeri gözetiminde gerçekleştirir.
Görevler
İnşaat Üst Yapı Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- İnşaat projesinin idari, özel ve teknik şartnamelerini inceler.
- Kontrol veya saha mühendisinden kullanılacak malzemelerin cins ve niteliklerini öğrenir.
- Malzemelerin cins ve niteliklerinin şartname ve projeye uygunluğunu inceler.
- Yapılan çalışmaları sürekli izler.
- Şartname hükümlerine aykırı uygulamalara müdahale eder ve uyarıda bulunur.
- Gerektiğinde çalışmayı durdurarak mühendise haber verir.
- Sürveyan yoksa inşaatta yapılan günlük çalışmaları sürveyan defterine yazar.
- İnşaatlarda yapılan imalatların ölçümünü ve metrajını yapar.
- İnşaatla ilgili diğer konularda inşaat mühendisleri ve mimarın, yetkinliğini kapsayan görevlerini yapar.
- PVC doğrama ve cephe sistemleri montaj uygulamalarının standartlara ve teknik kurallara uygun yapılmasına nezaret eder.
- PVC doğrama ve cephe sistemleri montajı hakkında üst yetkiliye bilgi verir.
- Ahşap ev yapı ve duvarları imalatını yaptırır veya bu imalata nezaret eder.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslek mensuplarının kullandığı araç, gereç ve malzemeler şunlardır:
- Şartname ve projeler
- Bilgisayar
- Testere
- Rende
- Keser
- Mala
- İskarpela
- Şakül
- Mastar
- Terazi ve su terazisi
- Metre
- Mira
- Nivo
- Sürveyan defteri
- Ataşman ve röleve defteri
- Hesap makinesi
- Köpük tabancası
- Spiral makinesi
- Yalıtım köpüğü
- Yapıştırıcı
- Silikon
- Diğer araç, gereç ve malzemeler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İnşaat Üst Yapı Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Matematik ve geometri konularına ilgili ve başarılı olmak
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilme yeteneğine sahip olmak
- Temel iletişim becerilerine sahip olmak
- Çözüm odaklı olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Açık havada çalışmaktan hoşlanmak
- Sorumluluk sahibi ve dikkatli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
İnşaat Üst Yapı Teknisyenleri resmi kuruluşların inşaat bölümlerinde ve inşaat firmalarında çalışır. Görevlerini inşaat alanlarında yürütürler.
Çalışma ortamı genellikle tozlu, bazen sıcak ve bazen soğuktur. İnşaat Üst Yapı Teknisyeni genellikle ayakta çalışır ve işçilerin çalışmalarını denetler. Bu görev, insanlarla etkileşimde bulunmasını gerektirir.
Meslek mensubu görevini yaparken dikkatli olmalıdır. Görev sırasında dikkatsizlik ve ihmal kazalara yol açabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının İnşaat Teknolojisi alanı İnşaat Üst Yapı dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların karşılanması gerekir:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir.
- Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İnşaat Üst Yapı Teknisyenleri kamu sektöründe ve özel sektörde çalışma olanağı bulabilirler.
Kamu sektöründe çalışabilecekleri işyerleri ve kurumlar arasında şunlar yer alır:
- T.C. Devlet Demir Yolları
- Karayolları Genel Müdürlüğü
- Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
- T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
- Belediyeler
- Diğer kamu işyerleri
Meslek mensupları ayrıca özel inşaat şirketlerinde de çalışabilirler. Bu alanda iyi eğitim gören meslek sahiplerinin özellikle özel sektörde çalışma alanları geniştir.
Türk inşaat firmalarının yurt dışında iş almaları, İnşaat Üst Yapı Teknisyenlerinin yurt dışında çalışma olanaklarını artırmıştır. Meslek mensubu, yıllar içinde edindiği tecrübeyle taşeronluk yapabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15'inden
aşağı olmamak üzere belirlenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Meslek eğitimini tamamlayıp özel sektörde müteahhit yanında çalışan İnşaat Üst Yapı Teknisyenleri becerilerine göre en az asgari ücretle işe başlar. Sonrasında maaşları asgari ücretin 1-1,5 katına kadar çıkabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin İnşaat Teknolojisi alanı İnşaat Üst Yapı dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanların tercih edilmesi hâlinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
İnşaat Üst Yapı Teknisyenleri teknik eleman olarak özel sektörde yetenekleri ve başarıları doğrultusunda yükselebilir. Sektörde şu görevlere gelebilirler:
- Ustabaşı
- Kısım şefi
- Bölüm şefi
- Müdür
Benzer meslekler
- Sürveyan
- Restorasyon Teknisyeni
- İnşaat Alt Yapı Teknisyeni
- Mimari Yapı Teknik Ressamı
Ek bilgiler
Sorumluluk
Meslekte çalışanların başlıca sorumlulukları şunlardır:
- Bina ve yapıların projeye uygun yapılmasına nezaret etmek
- Uygun malzeme kullanımına nezaret etmek
- Çalışanlarla ilgili tekniker veya mühendisi bilgilendirmek
- Tekniker veya mühendisin direktiflerini yerine getirmek
- Çalışanların iş güvenliği kurallarına uygun çalışmalarını takip ve kontrol etmek
Sürveyan, inşaat alanlarında çalışanları kontrol eden kişidir.
Kaynakça
- MEB, 2001–2002 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumları, Ankara, 2001
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- İŞKUR Genel Müdürlüğü, Türk Meslekler Sözlüğü, 1983, Ankara, Yayın No: 173
- Endüstri Meslek Lisesi, İnşaat Bölümü Meslek Dersleri Eğitim Programları
- Meslek elemanları
- Mesleki Eğitim Staj Yönetmeliği
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.