Tanım
İnşaat Alt Yapı/Alt Yapı Teknisyeni; bina, köprü, baraj, yol, sulama kanalları, kanalizasyon ve benzeri inşaatların sağlam temellerle inşa edilmesi için inşaat mühendisi ile işçiler arasında görev yapan nitelikli kişidir.
Görevler
İnşaat Alt Yapı/Alt Yapı Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ile kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Değişik ölçme tekniklerini kullanarak zeminin, yani toprağın, yapıya uygunluğunun tespitinde mühendise ve teknikere yardım eder.
- İnşaat mühendisi ile işçiler arasında koordinasyonu sağlar.
- Karayolları ve trafik hesap ve uygulamalarını standart, yönetmelik ve teknik kurallara uygun olarak yapar.
- Ölçüm sonucunda ortaya çıkan bulguları raporlaştırarak inşaat mühendisine verir.
- Bilgisayarla altyapı maliyet hesapları ve meslekî resim çizimleri yapar.
- Beton ve zemin deney uygulamalarını gerçekleştirir.
- Yol yapımında asfaltın hazırlanması, yolun doldurulması ve korunması çalışmalarında bulunur.
- Kullanılacak malzemenin cinsini ve miktarını hesaplar; kullanım sonunda kontrol ederek kontrol mühendisine yardımcı olur.
- Betonun çekme ve basıncını ölçerek kıvamını ve su miktarını belirler.
- Meslekî gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Zemin ölçme araçları
- Her tür inşaat malzemesi ve aletleri
- Çizelgeler, formlar ve defterler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İnşaat Alt Yapı/Alt Yapı Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sayısal ve şekil-uzay yeteneğine sahip olmak
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Hızlı ve uygun karar verebilmek
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Sabırlı, dikkatli, temiz ve düzenli olmak
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak
- Hareketli ve değişken çalışma koşullarına uyum sağlayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Mesleğin çalışma ortamları; özel ve kamuya ait inşaat alanları, köprü ve yol yapım çalışmaları ile şantiyelerdir. Meslek çalışanları açık alanlarda çalışır.
Çalışma ortamı inşaat sahası olduğu için gürültülü olabilir. Çalışma süresince kişisel güvenliğin korunması gerekir. Personelin hem kendi güvenliğine hem de çalıştığı ortamın güvenliğine dikkat etmesi önemlidir. Çalışılan kurumun özelliğine göre değişmekle birlikte çalışma genellikle gündüz yapılır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, örgün mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının İnşaat Teknolojisi alanındaki İnşaat Alt Yapı Teknisyeni dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ile alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir ve öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak; işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İnşaat Alt Yapı/Alt Yapı Teknisyenleri kamu kurumlarında ve belediyelerde inşaat teknisyeni olarak çalışabilir. Köprü ve yol yapım işlerini üstlenen özel sektör kuruluşlarında ise İnşaat Alt Yapı/Alt Yapı Teknisyeni olarak çalışma imkânı bulabilirler.
İş bulma olanaklarının bulunduğu kurum ve projeler şunlardır:
- Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
- Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı
- Tarım ve Orman Bakanlığı
- Karayolları
- İLBANK
- Belediyeler
- Özel sektöre ait inşaat projeleri
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde bu ücret, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde ise çalışanların asgari ücret ile başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada bunun dışında sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Meslekî eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin İnşaat Alt Yapı bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Meslekte uzmanlaşmayı ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
İnşaat Alt Yapı/Alt Yapı Teknisyenleri çalıştıkları işyerinde şef olabilir. Kendi işletmelerini kurarak işveren konumuna da gelebilirler.
Benzer meslekler
- Betonarme Yapı Sistemleri Teknisyeni
- Restorasyon Teknisyeni
- İnşaat Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türk Meslekler Sözlüğü
- 3308 Sayılı Kanun
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
