Tanım
İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Teknikeri; çeşitli gıda ve sanayi ürünlerinin uygun ortamlarda özelliklerini yitirmeden saklanması ve işlenebilmesi amacıyla endüstriyel iklimlendirme ve soğutma sistemleri ile konfor amacına yönelik iklimlendirme sistemlerini kuran teknik elemandır.
Meslek kapsamında maliyet hesapları yapılır ve gerektiğinde bakım ile onarım işlemleri gerçekleştirilir.
Görevler
İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çeşitli tarımsal ve endüstriyel ürünlerin saklanması için uygun sıcaklık ve nem düzeyleri ile saklama sürelerini inceler.
- İklimlendirme ve soğutma sistemlerinin kurulacağı mekânlar ve 100 m2'ye kadar olan tesisler için projeler hazırlar.
- Soğutma, iklimlendirme ve havalandırma sistemlerini tasarlar.
- Sistemler için uygun elemanları seçer ve maliyetini hesaplar.
- Sistemi kurar ve devreye alır.
- Kurulmuş iklimlendirme ve soğutma sistemlerinde uygun periyodik bakım işlemlerini yapar.
- Her türlü soğutucu ve iklimlendirici tesisatın bakım ve onarımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Soğutma kompresörü ve yardımcı elemanları
- Evaporatör ve yardımcı elemanları
- Kondenser ve yardımcı elemanları
- Akışkan kontrol cihazları
- Vakum pompası
- Şarj silindiri
- Basınç manifoldları
- Su soğutma kuleleri
- Elektriksel ölçme aletleri
- Oksi-asetilen kaynak seti
- Bakır boru bağlantı aletleri
- Bakır boru şekillendirme aletleri
- Termostatlar
- Hava hızı ölçüm cihazları
- Hava kanalı yapımında kullanılan aletler
- Bilgisayar ve ilgili yazılımlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İklimlendirme ve soğutma teknolojisi teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle fiziğe ilgili ve bu konuda başarılı olmak
- Elleri ve gözleri eşgüdümle kullanabilmek
- Mekanik ilişkileri ve şekil ilişkilerini algılayabilmek
- Tasarım ve çizim yeteneğine sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
İklimlendirme ve soğutma teknikerleri kapalı yerlerde, soğuk ve sıcak ortamlarda görev yaparlar. Çalışırken yüksek yerlere çıkmaları gerekebilir.
İklimlendirme ve soğutma teknikerleri işçilerle, gerektiğinde makine mühendisleriyle ve işverenle iletişim hâlinde çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, İklimlendirme ve Soğutma ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi eğitiminin süresi iki yıldır ve ön lisans düzeyindedir.
- Birinci sınıfta ortak dersler alan öğrenciler, ikinci sınıftan itibaren Soğutma Teknikerliği ve İklimlendirme Teknikerliği olmak üzere iki ayrı dalda eğitim-öğretim görürler.
- Öğrencilerin pratiğini geliştirmek ve iş piyasası hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak amacıyla birinci sınıf sonunda ve ikinci sınıf sonunda 12'şer haftalık staj yapılır.
- Meslek lisesi çıkışlı olmayan öğrencilerin 6 ay ilave staj yapmaları gerekmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara İklimlendirme-Soğutma Teknolojisi Önlisans Diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İklimlendirme ve soğutma teknikerleri, çeşitli tesislerdeki soğutma ve havalandırma sistemlerinin işletilmesi, bakım ve kontrolü gibi hizmetleri yürütmek üzere kamu ve özel sektör kuruluşlarında görev alabilirler.
Ülkenin iklim yönünden farklılıklar göstermesi nedeniyle hem ısıtma hem de soğutma cihazlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Tarım ülkesi olması nedeniyle soğuk hava depolarına duyulan ihtiyaç da artmaktadır.
Bu nedenle 100 m2'ye kadar olan tesisleri projelendirecek, kuracak, çalıştıracak ve bakımını yapacak teknik personele hem özel sektörde hem de kamu kesiminde gereksinim olmaktadır.
İklimlendirme ve soğutma teknikerlerinin kendi işyerlerini açabilmeleri, çalışma alanlarını genişletmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresi boyunca, staj dönemleri hariç herhangi bir kazanç söz konusu değildir. Öğrenci staj döneminde işverenin belirleyeceği bir miktarda ücret alabilir.
Öğrencilik süresince çeşitli kamu ve özel kurum ve kuruluşlardan burs, kredi ve harç alınabilir. Bunlar karşılıklı, yani geri ödemeli veya karşılıksız olabilmektedir.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası kazanç, çalışılan sektör ve işletmeye göre değişebilmektedir. Kamu sektöründe kazanç derece, kıdem ve işyerindeki statüye göre değişmektedir.
Özel sektörde ise net asgari ücretin 2 katı civarında ücretle başlayıp yetenek ve deneyime göre daha da yükselebilmektedir.
Kendi işyerini açan teknikerlerin kazancı da çalışma durumuna göre değişmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Tekniker olarak çalışan kişi, soğutma, iklimlendirme veya ısıtma alanlarından birinde uzmanlaşabilir. Ayrıca işyerinde idareci konumuna yükselebilir.
Benzer meslekler
- Soğutma ve havalandırma teknisyeni
- Soğutma sistemi operatörü
- Isıtma ve havalandırma cihazı operatörü
- İklimlendirme soğutma teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Üniversiteler, Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi, Prof. Dr. Yıldız Kuzgun, 2000
- T.C. Dokuz Eylül Üniversitesi, 1990-1991, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir, 1991
- Kılavuz 1993, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir
- İzmir Meslek Yüksekokulu, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir
- Uludağ Üniversitesi kataloğu, Uludağ Üniversitesi basımevi, 1986
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
