Tanım
Hazır Giyim Teknikeri; kadın, erkek ve çocuk iç-dış giyiminde, tekstil ve hazır giyim sektörünün üretim öncesi planlama ve ürün tasarımı, kalıp-desenleme, kesimhane ve dikimhane kalite kontrolü ile üretim safhalarında çalışan kişidir.
Meslek, giyim üretim teknolojisi alanındaki tasarım, kalıp hazırlama, üretim, kalite kontrol ve ürün geliştirme çalışmalarını kapsar.
Görevler
Hazır Giyim Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Ürün ve üretim planlaması yapar.
- İş ve zaman etüdü yapar.
- Giysi tasarımı ve ürün geliştirme çalışmaları yapar.
- Giysi kalıbı hazırlar.
- Giysi teknik çizimleri yapar.
- Pastal çizimi hazırlar.
- Kalıp hâline getirdiği ürünleri atölye ortamında üretir.
- Teknik rapor hazırlar.
- Dünyadaki moda trendlerini araştırır, takip eder ve tespit eder.
- Tasarımını teknik çizim ve moda grafikleriyle ifade eder; gerektiğinde sunum yapar.
- Üretilen yeni tekstil malzemelerini araştırır.
- Tekstil makinelerindeki teknolojik gelişmeleri takip eder.
- Dikilecek giysinin kumaşının kalite, renk ve miktar bakımından üretime uygunluğunu kontrol eder.
- Uygun malzeme ve araç gereci seçer.
- Deneme üretimi gerçekleştirir ve katalog hazırlar.
- Tasarım panosu hazırlar.
- Kesim planı ve malzeme hesabı yapar.
- Deneme üretimini ve örnek giysiyi gerçekleştirir ve bu çalışmalara nezaret eder.
- Ürünün farklı vücut ölçülerine göre seri üretimiyle ilgili işleri yapar veya yaptırılmasını sağlar.
- Ürüne uygun aksesuar seçer veya aksesuarı yeniden tasarlayarak yapılmasını sağlar.
- Kadın, erkek, çocuk, deri, triko veya kumaş ürünlerine yönelik koleksiyonlar hazırlar ve gerektiğinde sunulmasını sağlar.
- Seri üretime giren ürünün başından sonuna kadar takibini ve kontrolünü yapar.
- Ürünün paketlenmesi, depolanması ve pazarlanması işlerini yürütür.
- Kalite kontrolü yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar.
- Bilgisayar destekli kalıp hazırlama programı.
- Pastal planı hazırlama programı.
- Model tasarım programı.
- Çizim kalemleri ve kâğıtları.
- Işıklı çizim masası.
- Kesim masası.
- Ütü masası.
- Pres ütü.
- Sanayi tipi kesim makineleri.
- Kumaş serme makineleri.
- Tela yapıştırma presleri.
- İğne ve iplik.
- Çeşitli kumaş, deri, triko ve elyaf ürünler.
- Büyük ve küçük boy prova mankenleri.
- CAD-CAM sistemleri programı.
- Sanayi tipi dikiş makinesi.
- Overlok makinesi.
- Reçme makinesi.
- İlik makinesi.
- Düğme makinesi.
- Sanayi tipi ütü makinesi.
- Biye makinesi.
- Çift iğne makinesi.
- Bobin sarma makinesi.
- Dik bıçaklı elektrikli makas.
- Yuvarlak bıçaklı elektrikli makas.
- Pastal başı kesim makinesi.
- Nakış makinesi.
Önceki bölüm adıyla ilgili kaynak bilgilerinde ayrıca çeşitli kumaşlar, tela, astar, iğne, iplik, düğme ve mezura gibi dikiş malzemeleri; kalıp çıkarma makineleri; dikiş, ilik-düğme ve overlok makineleri ile ütü, pres ütü ve ütü masası da belirtilmiştir.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Hazır Giyim Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları beklenir:
- Çizim yeteneği olmak.
- El becerisine sahip olmak.
- Renk ve şekilleri algılayabilmek.
- Bir bütünün parçaları arasındaki ilişkileri görebilmek.
- Sanata ve modaya ilgi duymak.
- Yenilikleri takip etmek.
- Miktar ve uzunluk tahmin gücü yüksek olmak.
- İşbirliğine yatkın olmak.
- Yaratıcı olmak.
- El, göz ve ayak koordinasyonunu sağlayabilmek.
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek.
- Sanat ve estetik görüşe sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Teknikerler, çalıştıkları bölümün özelliğine göre farklı ortamlarda bulunabilirler. Çalışma ortamları genel olarak aydınlıktır.
Planlama, model, kalıp ve çizim bölümlerinde çalışanlar büro ortamında görev yapar. Doğrudan üretimde çalışanlar ise atölye ortamında bulunur. Atölyelerde kumaş tozu, nem ve gürültü gibi etkenler görülebilir. Astım ve alerji problemleri olan kişilerin çalışırken gerekli önlemleri almaları gerekir.
Dikiş makineleri, kesici aletler ve elektrikli araçlar nedeniyle iş kazası riski vardır. Tasarım ve kalıp çıkarma işlemleri sık sık eğilmeyi gerektirebildiğinden omurga ve eklem ağrılarıyla karşılaşılabilir. Çalışma süresi esnektir.
Teknikerler; tekstil mühendisleri, hazır giyim teknisyenleri, diğer işçiler ve müşterilerle iletişim hâlinde çalışırlar.
Dünyadaki değişimleri izlemek ve tasarım araştırması yapmak amacıyla çeşitli ülkelerdeki moda fuarlarını, pazarları, satış noktalarını, defileleri ve moda merkezlerini takip etmek için seyahat edebilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Giyim Üretim Teknolojisi bölümlerinde verilmektedir.
Kaynak dosyada önceki bölüm adı olan Hazır Giyim programının artık bu adla öğrenci almadığı, bu bölüme ilişkin bilgilerin programın eğitim verdiği dönemdeki araştırmaları kapsadığı belirtilmiştir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- İlgili sınav kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, ilgili yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin kılavuzda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Giyim Üretim Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Kaynak metinde önceki bölüm adıyla ilgili olarak ÖSYS ve YKS kılavuzlarında belirtilen giriş koşullarına yer verilmiştir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır. Başlıca dersler şunlardır:
- Tekstil Teknolojisi.
- Hazır Giyim Üretimi.
- Kalıp Hazırlama Teknikleri.
- Hazır Giyim Makineleri.
- Giyim Üretim Teknolojisi.
- Geometri.
Kaynakta önceki bölüm adıyla ilgili eğitim içeriğinde ayrıca şu dersler de belirtilmiştir:
- Teknoloji Okuryazarlığı.
- Kadın Giysi Kalıpları.
- Konfeksiyon Teknolojisi.
- Genel İplik Teknolojisi.
- Erkek Giysi Üretim Teknikleri.
- Konfeksiyon Malzeme Bilgisi.
- Çocuk Giysi Üretimi.
- Konfeksiyonda Kalite Kontrol.
- Konfeksiyonda Maliyet Hesapları.
- Dokuma Teknolojisi.
- Örme Teknolojisi.
- Dokuma Desen Tasarımı.
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Hazır Giyim Teknikerleri şu alanlarda çalışabilir:
- Hazır giyim üretimi yapan fabrikaların üretim departmanları.
- Yönetim departmanları.
- Planlama departmanları.
- Ürün araştırma ve geliştirme departmanları.
- Tasarım departmanları.
- Model uygulama departmanları.
- Kalite kontrol departmanları.
- Moda evleri.
- Sipariş üretimi yapan firmalar.
- Kendi açtıkları atölyeler.
- Hazır giyimle ilgili temsilci firmalar.
- Danışmanlık büroları.
- Giyim üretimi üzerinde çalışan fabrikalarda müşteri temsilciliği.
Önceki bölüm adıyla ilgili kaynakta, hazır giyim üreten fabrika ve atölyeler ile dokuma fabrikalarının model-kalıp, planlama, tasarım, iş ve zaman etüdü ve kalite kontrol bölümlerinde de çalışılabileceği belirtilmiştir.
Konfeksiyon emek yoğun bir sektör olduğundan mezunlar, az bir yatırımla birçok kişinin çalışabileceği atölye veya moda evi açabilirler. Tekstil ve konfeksiyonun Türkiye’nin ihracatında büyük bir paya sahip olduğu belirtilmektedir. Bununla birlikte ihracatın düşmesi ve ucuz ithal ürünlerin piyasaya girmesi dönemsel dalgalanmalara neden olabilir ve zaman zaman iş bulmayı zorlaştırabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Çalışanların kazanç durumu; çalışılan iş yerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişir.
Kaynakta kamu sektöründe istihdam edilenlerin tabi olunan mevzuata göre maaş aldığı belirtilmiştir. Sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde ÖSYM kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Bu meslekte ilerleme kişinin yeteneği ölçüsünde gerçekleşir. Hazır giyim sektöründe teknolojinin hızla gelişmesi ve sektörün değişken yapısı nedeniyle sürekli gelişim ve eğitim önemlidir.
Meslekte çalışanların moda ve yenilikleri takip ederek kendilerini geliştirmeleri gerekir. Kendini yenilemeyen kişilerin bu alanda ilerlemesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Çalışılan alan ve sanayi koluna göre belirli bir konuda uzmanlaşılabilir. Kadın giyimi, çocuk giyimi veya erkek giyimi bu çalışma alanları arasında yer alır.
Giyim üretim teknolojisi alanında çalışanlar özel sektördeki tekstil üretim işletmelerinde görev alabilecekleri gibi kendi atölyelerini açabilir veya kendi markalarını yaratabilirler. Mesleki başarıya göre müşteri temsilciliğinden üretim şefliği ve yöneticiliğe kadar yükselebilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Hazır Giyim Teknikeri ile benzer olduğu belirtilen meslekler şunlardır:
- Moda Tasarımcısı.
- Hazır Giyim Teknisyeni.
- Terzi.
- Modelist.
- Örme Teknikeri.
- Giyim Öğretmeni.
- Moda Aksesuar Tasarımcısı.
- Endüstri Ürünleri Tasarımcısı.
- Tekstil Tasarım.
- Desinatör.
- Moda Tasarım Teknikeri.
Önceki bölüm adıyla ilgili kaynakta ayrıca şu meslekler listelenmiştir:
- Moda Konfeksiyon Teknikeri.
- Stilist.
- Hazır Giyim Öğretmeni.
- Terzi (Bay-Bayan).
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçeriği; meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynak dosyada bölümün önceki adının Hazır Giyim Teknikeri olduğu belirtilmiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Adnan Menderes Üniversitesi Meslek Yüksekokulu öğretim üyeleri.
- Ege Üniversitesi Emel Akın Meslek Yüksekokulu öğretim elemanları.
- Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Meslek Yüksekokulu Hazır Giyim Programı öğretim üyeleri.
- Ege Üniversitesi Rehberi 1999-2000.
- Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi, Prof. Dr. Yıldız Kuzgun.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.