Tanım
Hazır Giyim Model Makineciliği Elemanı, modelist tarafından verilen dikim talimatına göre model ve malzeme özelliğine uygun dikiş tekniklerini uygulayarak numune dikimi yapan kişidir. İş geliştirmeye yönelik önerilerde bulunma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.
Görevler
Hazır Giyim Model Makineciliği Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Konfeksiyon makinelerini kullanıma hazırlar ve kullanır.
- Numune kesimi öncesi kalıp kontrolünü yapar.
- Tekniğe uygun numune kesimi yapar.
- Bütün konfeksiyon makinelerini ve ekipmanlarını kullanır.
- Malzeme ve model özelliğine göre dikim tekniklerini bilir.
- Numune üzerinde dikim ve kalıp ölçü kontrolünü yapar.
- Ölçüye ve tekniğe uygun olarak numune dikimini yapar.
- Ürünün overlok işlemlerini yapar.
- Bitmiş ürün kontrolünü yaparak hataların düzeltilmesini sağlar.
- Makinelerin basit bakım ve onarımlarını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte hazır giyim konfeksiyon atölyesi donanımı ile çeşitli araç ve gereçler kullanılır. Bunlar arasında şunlar yer alır:
- Makas, iğne ve iplik
- Dikiş makineleri
- Düz dikiş makinesi
- Overlok makinesi
- Reçme makinesi
- İlik-düğme makinesi
- Punteriz makinesi
- Ütü
- Biz
- Cetvel çeşitleri
- Çizgi taşı
- Dokuma dikiş makinesi aparatları
- Dokuma dikiş makinesi ayakları
- Dokuma kumaş çeşitleri
- İğne çeşitleri
- İplik çeşitleri
- Kırtasiye malzemeleri
- Kişisel koruyucu donanım
- Kompresör
- Koruyucu ve ölçü siperlikleri
- Tamir kutusu
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Hazır Giyim Model Makineciliği Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Renk ve şekil ayrımını ayrıntılı yapabilmek
- Estetik görüşe sahip olmak
- El becerisine sahip olmak
- Titiz olmak
- Dikkatli ve tedbirli olmak
- Göz ve ellerini uyumlu bir şekilde kullanabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Hazır Giyim Model Makineciliği Elemanları çalışmalarını kapalı mekânlarda yürütür. Çalışma ortamı aydınlıktır. Görev hem oturarak hem de ayakta yapılır.
Bu alanda çalışanlar görevlerini diğer çalışanlarla işbirliği ve eşgüdüm içinde yürütür. Bu nedenle koordineli bir çalışma yapısına sahip olmaları gerekir. İş, elde veya makinelerle çalışmayı gerektirir.
Çalışma ortamının kısmen tozlu olması nedeniyle astım ve alerji problemleri olan kişilerin çalışırken gerekli önlemleri almaları gerekir. Model makinecinin çalışma ortamı yeterli büyüklükte, aydınlık ve işin yürütülmesi için gerekli teknik malzemeyle eksiksiz biçimde donatılmış olmalıdır.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleğin eğitimi, mesleki eğitim merkezlerinin Moda Tasarım Teknolojileri alanı Hazır Giyim Model Makineciliği dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri uygulanır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenen mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilecek durumda olmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde bu durumu sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlar ise ustalık belgesi alır.
Fark derslerini tamamlayanlara meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Hazır Giyim Model Makineciliği Elemanı olarak çalışmak isteyenler özel sektördeki tekstil üretim işletmelerinde çalışabilir. Ustalık sınavına girip başarılı olanlar Ustalık Belgesi almaya ve kendi işyerlerini açmaya hak kazanır.
Ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan meslek mensupları, bağımsız İşyeri Açma Belgesi alabilir. Bu alanda eğitim alan kişilerin Türkiye’de yaygın olarak iş bulma olanakları bulunmaktadır.
Meslek mensupları şu çalışma yerlerinde görev yapabilir:
- Atölyeler
- Hazır giyim işletmeleri
- Modaevi ve butik
- Kendi işyerleri
- Konfeksiyon işletmeleri
- Oto yan sanayi işletmeleri
Mezunlar kendi işyerlerini de açabilirler.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, aşağıdaki oranlar üzerinden ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden aşağı olmamak üzere
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Hazır Giyim Model Makineciliği Elemanı olarak özel sektörde işe başlayan kişi başlangıçta net asgari ücret civarında ücret alır. Bu kazanç, işyerinin büyüklüğüne ve deneyim durumuna göre 2-3 katına çıkabilir.
Kendi hesabına çalışanların geliri ise yaptıkları işe göre değişir.
Meslekte ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
Benzer meslekler
- Kadın Giyim Modelisti
- Erkek Giyim Modelisti
- Çocuk Giyim Modelisti
- İç Giyim Modelisti
- Hazır Giyim Model Makinecisi
- Deri Giyim Modelisti
- Kadın Terzisi
- Erkek Terzisi
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- İlgili Eğitim Kurumu
- 3308 Sayılı Meslek Eğitimi Kanunu
- Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi
- Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kurum ve kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.