Tanım
Halı Temizleme ve Bakım Elemanı; müşteriden halıları teslim alan, temizlemeye hazırlayan, temizleme ve bakım işlemlerini yapan ve temizlenmiş halıları müşteriye teslim eden kişidir.
Görevler
Halı Temizleme ve Bakım Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Müşteriden halı temizliği için sipariş alır.
- Halının ölçümünü yapar.
- Halının cinsini, hasar ve kusurlarını, yırtık, sökük, yanma, ağarma ve renk karışması gibi durumlarını tespit eder.
- Bilgilendirme yaparak ürünü müşteriden fiş karşılığında teslim alır.
- Halıları cinslerine ve kirlilik derecelerine göre ayırır ve yıkama işlemleri için sıraya dizer.
- Halıyı toz, kir ve tüylerden arındırmak için fırçalayarak süpürür ve vakumlar.
- Halıyı makineyle veya elle su ile ıslatır.
- Islatılan halıyı deterjan ve leke sökücü kimyasallar kullanarak makineyle veya elle yıkar.
- Halıyı durulama aşamasında duru su ile fırçalar veya makineyle otomatik olarak duru su ile fırçalatır.
- Halıyı basınçlı su ile son durulamadan geçirir veya makineyle otomatik olarak basınçlı su ile son durulama yapar.
- Durulama işlemi bittikten sonra halının leke ve temizlik kontrolünü yapar.
- Halıyı makineyle sıkar ve kurutmak için askılara asar.
- Gelberi çekme işlemi yapıldıktan sonra halıyı elle asarak kurumaya bırakır.
- Halıyı tekrar kontrol eder; temizliği yeterli görülmeyen halıları yeniden yıkamaya gönderir.
- Kurutma askılarındaki halıların yıkama sırasında üzerinde oluşan tüylerini fırçalayarak süpürür.
- Son kontrolleri yapar ve kusurlu görülen halıları tekrar yıkamaya gönderir.
- Süpürülen halılara parfüm sıkar ve paketler.
- Halıyı müşteriye teslim eder ve tahsilat işlemini gerçekleştirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Aspiratör
- Büro ekipman ve malzemeleri: bilgisayar, kırtasiye malzemeleri, büro cihazları ve benzeri
- Etiketleme cihazı
- Halı ambalaj malzemeleri: poşetler, hurçlar, ambalaj ipi, bantlar ve benzeri
- Halı bakım malzeme ve ekipmanları: ütü, ütü bandı, silikon ve tabancası, iğne, iplik, makaslar ve benzeri
- Halı dizme ve reyon ekipmanları: stantlar, sehpalar ve benzeri
- Halı fırçalama makinesi
- Halı kontrol ve sarım masası
- Halı süpürme makinesi
- Hava tabancası
- İletişim cihazları
- Kaldırma ve taşıma ekipmanları: caraskal, transpalet, halı taşıma arabaları ve benzeri
- Kişisel koruyucu donanımlar: yıkama eldiveni, toz maskesi, kulak tıkacı, koruyucu kıyafet, iş ayakkabısı, iş gözlüğü ve benzeri
- Kompresör
- Kurutma makinesi
- Kurutma askıları
- Ödeme kaydedici cihazlar
- Ölçek kabı
- Ölçü aletleri: şerit metre, pH ölçer ve bomemetre
- Sıkma makinesi
- Su havuzları ve tankları
- Su ısıtma cihazları
- Su jeti
- Su pompaları ve hidroforları
- Su yumuşatma cihazı
- Temel el aletleri: tornavida, anahtar takımı, pense, kontrol kalemi ve benzeri
- Temizlik malzemeleri ve kimyasalları: kir ve leke çözücüler, şampuanlar, parlatıcılar, dezenfektanlar, yumuşatıcılar, boya tutucular ve benzeri
Mesleğin gerektirdiği genel özellikler
Halı Temizleme ve Bakım Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Dikkatli, temiz ve düzenli olmak
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak
- Uzunluk ve ağırlık tahmini yapabilmek
- El, ayak ve göz koordinasyonuna sahip olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Planlı ve organize çalışmak
- Zamanı verimli kullanmak
- Rutin işlerde çalışmaya uygun olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Halı Temizleme ve Bakım Elemanı yarı açık, korunaklı veya kapalı alanlarda ve ayakta çalışır. Zaman zaman iş kayıtları kapsamında büro çalışması da yapar.
Dış mekân koşulları, yapılan çalışmalara ve hava şartlarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Mesleğin icrası sırasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır.
Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir. Gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanılır.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli müracaat olması halinde tüm mesleki eğitim merkezlerinde, Konaklama ve Seyahat Hizmetleri alanı Halı Temizleme ve Bakım dalında kalfalık ve ustalık eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olmak ve zorunlu eğitim çağında bulunmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına alınabilmek
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporu sunmak
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Programın 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark dersleri tamamlandığında meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Halı yıkama ihtiyacı bölgelere göre farklılık göstermemekte olup her yerleşim bölgesinde sektörel faaliyet bulunmaktadır.
Meslek elemanları özel sektörde bir işverenin bünyesinde çalışabilir veya kendi işyerlerini kurabilir. Halı üretimi yapılan yerlerde de istihdam edilebilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlarda, belirtilen koşullara göre ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15’inden
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
Bu ödemeler belirtilen alt tutarlardan aşağı olmamak üzere yapılır.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslek elemanları, asgari ücretten az olmamak kaydıyla prim esasıyla çalışabilir.
Meslek mensuplarının kendi işyerlerini kurmaları halinde kazanç miktarları müşterilerden gelen taleplere göre farklılık gösterir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri halinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanları çalıştıkları işyerine göre usta veya ustabaşı düzeyine kadar ilerleyebilir. Ayrıca bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Kuru Temizlemeci
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Kırklareli/Lüleburgaz Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü
- Halı yıkama faaliyeti yürüten işyerleri
- MEB Mesleki Eğitim Merkezi Tekstil Ürünleri ve Halı Temizleme Dalı Çerçeve Öğretim Programı
- Meslek elemanları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
