Tanım
Halı Dokuyucu (Otomatik Tezgah), üzerinde halı ve kilim dokunan tezgâhı işleten kişidir.
Görevler
Halı Dokuyucu (Otomatik Tezgah), iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- İstenilen desene göre düzenlenmiş tezgâha makara, bobin veya diğer iplik yumaklarını yerleştirir.
- Tezgâhı çalıştırır ve dokuma işleminin hatasız olarak yürütülmesini sağlar.
- Kopuk iplikleri elle bağlar.
- Kusurlu parçaları ayırır veya işaretler.
- Mekik ve iğneleri atkı ipliği ile doldurur.
- Makine arızalarını tezgâh düzenleyiciye bildirir.
- Tezgâhı kurabilir.
- Örnek iş yapılıyorsa kartların yerlerine takılmış olmasını sağlar.
- İş bittikten sonra tezgâhta ve tezgâhın etrafında gereken temizliği yapar.
- Basit onarım ve bakım işlerini yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Halı tezgâhı
- Makara, bobin ve iplik
- Mekik ve iğneler
- Örnek kartları
- Hayvansal, bitkisel ve kimyasal iplikler
- Kesim makası
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Halı Dokuyucu (Otomatik Tezgah) olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Göz ve elini eşgüdümle kullanabilmek
- El becerisine sahip olmak
- Renkleri ayırt edebilmek
- Yönergelere uygun çalışabilmek
- Dikkatli, titiz ve sabırlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Halı dokuyucuları, halı üreten fabrika ve atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamı gürültülüdür. Yeterli havalandırma teşkilatı olmayan işyerlerinde hava lif tozları ile yüklü olabilir.
Görev tam gün sürdürülür. Gerektiğinde vardiyalı çalışma söz konusu olabilir. Halı dokuyucuları çalışırken makine ve malzeme ile ilgilenirler. Zaman zaman işverenle, meslektaşlarıyla ve diğer iş arkadaşlarıyla iletişimde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, halk eğitim merkezleri bünyesinde El Sanatları Teknolojisi alanındaki Halı Dokuma kursunda verilmektedir.
Ayrıca belediyeler ile özel kurum ve kuruluşlar tarafından açılan meslek kurslarında da mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, sosyal statü ve kültür düzeyindeki herkes meslek eğitimine katılabilir. 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle katılabilir.
İlköğretim çağındaki öğrenciler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular valiliğin izni ile etkinliklere katılabilir.
Uygulanacak programın özelliğine göre belirli yaş ve eğitim seviyesi aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezlerince duyurulmaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde 320 saattir.
Eğitim süresince şu konularda bilgiler verilmektedir:
- Renk
- Bitkisel, hayvansal ve kimyasal lifler
- İplik boyama
- Halıda kalite hesaplama
- Motif çizme teknikleri
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara Kurs Bitirme Belgesi verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Halı Dokuyucu (Otomatik Tezgah), eğitimini tamamladıktan sonra aynı işyerinde istihdam edilebilir. Kendi işyerini de açabilir.
Halı dokuyucuların kamu işyerinde iş bulma olanağı yoktur. Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu bölgelerinde bulunan atölyelerde çalışabilirler. Ayrıca turistik bölgelerde iş bulmaları mümkündür.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Meslek eğitimi bittikten sonra ortalama aylık kazanç asgari ücretten biraz daha fazla olabilmektedir. İşyerlerindeki çalışmalara ve bilgi düzeyine bağlı olarak ücret düzeyi artabilmektedir.
Özellikle tam otomatik bilgisayarlı plastik makinelerinin programlanması ve çalıştırılması konularında uzman olanların ücretleri yüksek olabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
İşletmenin yapısına ve büyüklüğüne göre üretimin her kademesindeki çalışmalara ilişkin işletme bünyesinde hizmet içi eğitim programları düzenlenebilmektedir.
İş hayatında ilerleme
Kursları başarıyla tamamlayan kursiyerlere verilen Kurs Bitirme Belgeleri, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir. Bu belgeleri almaları halinde kendi işyerlerini açabilirler.
Halı Dokuyucusu, çalıştığı işyerinde atölye ustası veya şefi olabilir. Kendi atölyesini kurabilir.
Benzer meslekler
- Kumaş Dokuyucu (Otomatik tezgâh)
- Kilim ve Çul Dokuyucu
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türkiye İş Kurumu Türk Meslekler Sözlüğü
- Mesleki eğitim merkezi kaynakları
- Örnek Makine San. Tic. Koll. Şti. Broşürü-Gaziantep
- 3308 Sayılı Kanun
- Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara, 1999
- Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü web sitesi: http://hbogm.meb.gov.tr/
- MEB Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
