Tanım
Moda ve teknolojideki gelişmelere dayalı olarak giysi modelini geliştiren, kalıplarını hazırlayan ve üretiminde çalışan kişidir.
Görevler
Giysi Kalıp Tasarımı ve Üretimi Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Hazır giyim ve ısmarlama giyim ünitelerinde uygulanabilir nitelikte giysi tasarımı ve teknik çizimi yapar.
- Tasarıma uygun kumaş, düğme ve fermuar gibi malzemeleri saptar veya tekstil ürününe göre model tasarımı yapar.
- Nokta ve çizgiyle yüzey düzenleme, objeleri renklendirme, doku yorumlarıyla yüzey oluşturma ve desen tasarımı uygulamalarını yapar.
- Tasarım panosu hazırlar.
- Pastal planı hazırlar.
- Giysi için gerekli ölçüleri beden üzerinden alır veya standart ölçü tablosundan kullanır.
- Bilgisayar destekli kalıp programlarıyla veya elle çizdiği modelin kalıbını hazırlar.
- Kesim planı ve malzeme hesabı yapar.
- Kumaşın kesimini yapar.
- Makineyi dikişe hazırlar.
- Makinenin genel temizliğini yapar.
- Makinenin iğne ve iplik seçimini yapar.
- Makinenin dişli ayarını yapar.
- Tasarımlara uygun aksesuar seçimi yapar.
- Deneme üretimini gerçekleştirir.
- Giysinin son ütü ve kontrolünü yapar.
- Malzeme süsleme araçlarını seçer.
- Aksesuar ve süsleme işlemlerini yapar.
- Ürünün kalite kontrolünü yapar.
- Sınıflandırılmış malzemeleri düzenli olarak depoya, raflara veya dolaplara yerleştirir.
- Ütü ve ütü gereçlerinin düzenli olarak bakımının yapılmasını sağlar.
- Dönüştürülebilen malzemelerin ayrımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar ve ilgili yazılım programları
- Atölye masası
- Çeşitli makaslar
- Sanayi tipi dikiş makinesi
- Vakumlu ütü presi
- Askı
- Astar çeşitleri
- Düğme çeşitleri
- Kesim makası
- İplik çeşitleri
- Mezura
- Toz fırçası
- Yüksük
- Pazen kaplı kalıp çizme masası
- Buharlı el ütüsü
- Boya malzemeleri
- Dikiş malzemeleri
- Kumaş ve diğer tekstil ürünleri
- Çeşitli kalemler
- Riga
- Cetveller
- Pistole
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Giysi Kalıp Tasarımı ve Üretimi Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Geneli ve ayrıntıyı algılayabilme becerisi
- Göz, el ve ayaklarını eşgüdüm hâlinde kullanabilme
- Gelişmiş görsel estetik algısı
- Uzay ve şekil ilişkisi kurabilme
- Çizim yeteneği
- Yaratıcı ve yenilikçi olma
- Sabırlı olma
- İkna yeteneği
- Ekip çalışmasına yatkınlık
- Yüksek sorumluluk duygusu
Çalışma ortamı ve koşulları
Giysi Kalıp Tasarımı ve Üretimi alanında çalışanlar çalışmalarını kapalı mekânlarda, işletmelerde ve geniş alanlarda yürütürler. Kalıp tasarımı kısmında genellikle temiz ve aydınlık bir ortamda çalışırlar.
Üretim kısmı gürültülü, kokulu ve tozludur. Bu alanda çalışanlar görevlerini yaparken diğer çalışanlarla iş birliği içinde bulunmak ve görevlerini eş güdüm hâlinde yürütmek durumundadır. İş, elle ve/veya makinelerle çalışmayı gerektirir.
Çalışma ortamının kısmen tozlu olması nedeniyle astım ve alerji problemleri olan kişilerin çalışırken gerekli önlemleri almaları gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik lise veya kurumlarının Moda Tasarım Teknolojileri alanındaki “Giysi Kalıp Tasarımı ve Üretimi” dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere “Meslek Lisesi” diploması verilmektedir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Giysi Kalıp Tasarımı ve Üretimi Teknisyenleri özel sektörde istihdam imkânı bulabilirler. Tekstil fabrikalarında ve moda evlerinde çalışma imkânları bulunmaktadır.
İşyerlerinin üretim, planlama ve kalite kontrol bölümlerinde çalışabilirler. Ayrıca kendi işyerlerini de açabilirler. Model ve kalıptan pazarlama ve AR-GE’ye kadar pek çok bölümde görev alabilirler.
Bölüm mezunları stil danışmanı ya da stilist gibi pozisyonlarda çalışabilir. Bu alanda kariyer yapmak isteyen adaylar moda sektöründe yaratıcı ve özgün tasarımlar üretebilir, moda tasarımcılığı ve marka yöneticiliği yapabilirler.
Kamu kurumlarında çalışma alanı oldukça kısıtlıdır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Moda Tasarım Teknolojileri alanı Giysi Kalıp Tasarımı ve Üretimi dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlarını tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Çalışılan alan veya sanayi koluna göre çalışmalarını belli bir konuda yoğunlaştırabilirler. Bu alanlara örnek olarak şunlar verilebilir:
- Giysi tasarımı
- Çocuk giyimi
- Erkek giyimi
- Bayan giyimi
- Deri hazır giyim
- Triko
- Tekstil tasarımı
- Moda tasarımı
Mesleki başarıya göre modelist, stilist, müşteri temsilcisi, üretim şefi ve yönetici olabilirler.
Benzer meslekler
- Kalıp Teknisyeni (Tekstil-Konfeksiyon)
- Moda Tasarımcısı
- Modelist
- Stilist
- Tekstil tasarımcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümüne ilişkin ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türk Meslekler Sözlüğü
- 3308 Sayılı Kanun
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.