Tanım
Gıda Teknolojisi Teknisyeni; hammaddelerin gıda sanayi üretim tesisine kabulünden başlayarak tüketici tarafından kullanımına kadar uzanan zincir içinde gıda maddelerinin sağlık koşullarına uygun olarak üretilmesini, toplanmasını, ambalajlanmasını, depolanmasını ve taşınmasını sağlayan kişidir.
Bu meslek, gıdanın fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik bulaşmaya maruz kalmasının önlenmesine yönelik çalışmaları kapsar.
Görevler
Gıda Teknolojisi Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Hijyen ve sanitasyon kurallarını uygulamak.
- Depolama koşullarını kontrol etmek ve düzenlemek.
- Üretim için gerekli hammaddenin nereden tedarik edileceği ve tedarik sırasında nelere dikkat edileceği konusunda bilgi sağlamak.
- Tedarik edilen hammaddenin kalite kontrol analizlerini yapmak.
- Gıdaların sağlığa uygunluğunu kontrol etmek amacıyla gıdalardan ve gıda katkı maddelerinden numune almak.
- Analiz öncesi hazırlık yapmak.
- Numuneyi analize hazırlamak.
- Numunenin duyusal, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizlerini yapmak.
- Analiz sonrası işlemleri yaparak analiz formlarını doldurmak.
- Analiz sonuçlarını mevzuatlara göre değerlendirmek.
- Ürünlerin sağlıklı bir şekilde üretilmesini sağlamak.
- Gıda üretiminde kullanılan en son teknolojileri ve gıda mevzuatını takip etmek.
- İşlenen gıda maddelerinin özelliklerine uygun şekilde ambalajlanmasını ve depolanmasını sağlamak.
- Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her türlü gıda maddesi.
- Gıda üretiminde kullanılan makine ve ekipman.
- Analizler için laboratuvar gereçleri.
- Optik analiz cihazları.
- Duyusal analiz cihazları.
- Çeşitli kimyasal maddeler.
- Gerektiğinde bilgisayar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gıda Teknolojisi Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- İş disiplinine sahip olmak.
- Laboratuvara ait araç ve ekipmanların kullanımına özen göstermek.
- El ve parmaklarını ustalıkla kullanabilmek.
- Göz ve el koordinasyonunu sağlayabilmek.
- Dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Gıda Teknolojisi Teknisyeni, gıdalardan alınan numuneleri kontrol ve analiz etmeye yönelik çalışır. Bu nedenle sürekli gıda numunesi alır, laboratuvar ortamında çalışır ve çeşitli hava koşullarında gıdanın özelliklerini araştırır.
Laboratuvar ve iş ortamı temizdir. Üretim alanı ise tesisin özelliğine göre gürültülü, nemli ve kokulu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Gıda Teknolojisi alanı Gıda Teknolojisi dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim içeriği ve uygulama süreci şu şekildedir:
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak verilir.
- İşletme ve atölye ortamlarındaki eğitim uygulamalı olarak gerçekleştirilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gıda Teknolojisi Teknisyenleri, gıda sanayii ile ilgili kamu ve özel sektör kuruluşlarında ara teknik eleman olarak çalışırlar.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Tarım ve Orman Bakanlığı Kontrol Laboratuvarları.
- Belediyeler.
- İl sağlık müdürlükleri.
- Gıda üreten fabrikaların gıda laboratuvarları.
- Özel gıda laboratuvarları.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15'inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İşe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve üzerinde olur. Bu ücret, işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak artmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Gıda Teknolojileri alanı Gıda Teknolojisi dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanların tercih edilmesi hâlinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Gıda sektörü insan var oldukça sürekli olacaktır. Bu sebeple kişi kendini geliştirip alanında uzmanlaştığı takdirde iş hayatında da yükselebilir.
Benzer meslekler
- Gıda Analizcisi.
- Gıda İşlemecisi.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- www.megep.meb.gov.tr web adresi.
- 4702 sayılı kanun.
- İnternet siteleri.
- Gıda dergileri.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek bilgi merkezi eğitim öğretim bilgi dosyaları.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu.
- Mesleğim Hayatım.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi.
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
