Tanım
Gıda Teknolojisi Teknikeri; gıda maddelerinin sağlık koşullarına uygun olarak üretilmesi, ambalajlanması, depolanması ve tüketiciye ulaştırılmasını sağlayan kişidir. Gıda maddelerinin kimyasal ve mikrobiyolojik analizlerini yapar ve sonuçları yorumlar.
Görevler
Gıda Teknolojisi Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Hububat ürünlerinin, süt ve süt ürünlerinin, çeşitli et ürünlerinin, bitkisel yağların, meyve ve sebzelerin işlenmesinde çeşitli teknikleri kullanır.
- Planlanmış olan üretimin gerçekleştirilmesi için önlemlerin alınıp uygulanmasını sağlar.
- Sağlığa uygunluğunu ve kalitesini kontrol etmek amacıyla gıdalardan ve gıda katkı maddelerinden örnekler alır.
- Laboratuvarda değişik analiz yöntemlerini kullanarak analiz yapar.
- Analiz sonuçlarını değerlendirir, raporlar düzenleyerek ilgililere bildirir.
- İstatistik bilgiler elde eder.
- Hububat, baklagiller, kuru sebze ve meyve, kuru tütün, kakao, çay, un ve benzeri mamullerin ilgili ambar zararlılarıyla mücadele yöntemlerini bilir ve uygular.
- Gıdaların fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik kontrolünü yapar.
- Gıda hijyeni ve sanitasyonunu kontrol eder.
- Kalitesi bozuk ve sağlığa uygun olmayan ürünlerin piyasaya sürülmesine izin verilmemesini sağlar.
- Üretilen gıda maddelerinin uygun olarak paketlenmesini ve paketleme işleminin düzenliliğini kontrol eder.
- Çalıştığı birimde amiri ile sorumluluğunu taşıdığı kişiler arasında iletişimi sağlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her türlü gıda maddesi
- Gıda mevzuatı ile ilgili yasa, tüzük ve yönetmelikler
- Laboratuvar malzemeleri
- Optik analiz cihazları
- Duyusal analiz cihazları
- Kimyasal maddeler
- İşletmenin olanakları ölçüsünde gerektiğinde bilgisayar
- Ambar zararlıları ile mücadele araçları ve ilaçları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gıda Teknolojisi Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Kimya ve biyoloji konularına ilgili olmak
- Dikkatli olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Gıda Teknolojisi Teknikerleri gıda üreten fabrika ve atölyeler ile laboratuvarlarda görev yaparlar.
Laboratuvar ortamı temizdir. Üretim yapılan yerler ise sıcak, rutubetli ve kokulu olabilir. İş genel olarak oturarak yapılır.
Meslek elemanları gıda mühendisleri, kimya mühendisleri, biyologlar ve veterinerlerle iletişimde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının Gıda Teknolojisi programları bulunan üniversitelerde verilmektedir.
Ayrıca yüksekokulların Gıda Teknolojisi programında lisans düzeyinde de mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Gıda Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitimin süresi 2 yıldır.
Eğitim sürecinde mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır. Başlıca dersler şunlardır:
- Kimya
- Genel Mikrobiyoloji
- Beslenme İlkeleri
- Gıda Mikrobiyolojisi
- Hububat Teknolojisi
- Et Teknolojisi
- Süt Teknolojisi
- Hijyen ve Sanitasyon
- Gıda Ambalajlama
- Yağ Teknolojisi
- Meyve Sebze Teknolojisi
- Fermantasyon Teknolojisi
- Gıda Mevzuatı
- Gıda Katkı Maddeleri
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Gıda Teknolojisi Teknikerleri, gıda sanayisi ile ilgili kamu kuruluşlarında ve özel sektör kuruluşlarında ara teknik eleman olarak çalışırlar.
Kamu kuruluşları arasında şunlar yer alır:
- Tarım ve Orman Bakanlığı
- Kontrol laboratuvarları
- Türkiye Halk Sağlığı Kurumu
- Belediyeler
- İl sağlık müdürlükleri
Özel sektörde ise şu alanlarda görev yapabilirler:
- Su ürünleri ile sebze ve meyve ürünlerinin işlendiği ve depolandığı işletmeler
- İçme, kullanma ve sanayi sularının üretildiği işletmeler
- Et ürünlerinin üretildiği işletmeler
- Süt ürünlerinin üretildiği işletmeler
- Şekerli ve unlu gıda ürünlerinin üretildiği işletmeler
- Kalite kontrol merkezleri
- Çevre koruma laboratuvarları
- İlaç işletmeleri
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde ise çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Gıda Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Gıda Teknolojisi Teknikerleri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Gıda Mühendisi
- Kimyager
- Laborant
- Süt Ürünleri Teknikeri
- Fermantasyon Teknikeri
- Su ve Su Ürünleri Teknikeri
- Gıda Teknolojisi Öğretmeni
- Değirmencilik Teknikeri
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
