Tanım
Gıda Kalite Kontrol Teknisyeni/Gıda Kontrol Teknisyeni, gıda maddelerinin sağlık koşullarına uygun olarak üretilmesi, ambalajlanması ve depolanması süreçlerinde görev alan ara meslek elemanıdır. Gıdalar üzerinde duyusal, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik kalite kontrol analizleri yapar ve analiz sonuçlarını yorumlar.
Görevler
Planlanmış üretimin gerçekleşmesi için gıda mühendisi ve gıda teknikerinin gözetimi altında şu görevleri yürütür:
- Her türlü gıda maddesinin; hububat, süt ve süt ürünleri, çeşitli et ürünleri ve bitkisel gıdaların işlenmesinde çeşitli teknikleri kullanır.
- Gıdaların sağlığa uygunluğunu kontrol etmek amacıyla gıdalardan ve gıda katkı maddelerinden örnekler alır.
- Laboratuvarda farklı yöntemleri kullanarak duyusal, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizler yapar.
- Analiz sonuçlarını yorumlar, gerekli raporları düzenler ve sonuçları ilgili kişilere iletir.
- Kaliteli ve standart ürün üretilmesini sağlar.
- İşletmelerde hijyen ve temizlik kurallarını uygular veya uygulanmasını sağlar.
- Gıda üretiminde kullanılan en son teknolojileri takip eder.
- Gıdaların uygun şekilde paketlenmesini ve muhafaza edilmesini sağlar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her türlü gıda ve gıda katkı maddesi
- Gıda üretiminde kullanılan makineler
- Analizler için laboratuvar araç ve gereçleri
- Gerektiğinde bilgisayar
- Çeşitli kimyasal maddeler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gıda kalite kontrol teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Kimya ve biyoloji konularına ilgili olmak
- Dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
- El becerisine sahip olmak
- Başkalarıyla işbirliği yapabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Gıda kalite kontrol teknisyenleri, özel sektörde gıda üreten fabrikaların üretim ve laboratuvar bölümlerinde, kamu kuruluşlarının gıda laboratuvarlarında görev yaparlar.
Laboratuvar ve iş ortamı temizdir. Ancak üretim yapılan yerler sıcak, rutubetli ve kokulu olabilir.
Meslek elemanları; gıda mühendisleri, kimya mühendisleri, biyologlar, veterinerler, diyetisyenler ve gıda teknikerleriyle iletişimde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Gıda Teknolojisi alanı Gıda Kalite Kontrol dalında verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır.
Bu eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için aşağıdaki koşullar belirtilmiştir:
- Ortaokul mezunu olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fiziki kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gıda kalite kontrol teknisyenleri, gıda sanayiiyle ilgili kamu kuruluşlarında ve özel sektörde ara teknik eleman olarak çalışırlar.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı kontrol laboratuvarları
- Orman ve Su İşleri Bakanlığı kontrol laboratuvarları
- Türkiye Halk Sağlığı Kurumu
- Belediyeler
- İl sağlık müdürlükleri
- Gıda üreten fabrikaların gıda laboratuvarları
- Özel gıda laboratuvarları
- Diğer özel sektör kuruluşları
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde bu ücret, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanlar, yeteneklerine ve işletmenin ücret politikasına göre asgari ücretten az olmamak üzere değişen miktarlarda ücret alırlar.
Kamu sektöründe çalışanlar, lise mezunlarına göre bir üst derece ile göreve başlarlar ve asgari ücretin yaklaşık 2-3 katı civarında ücret alırlar.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Gıda Teknolojisi alanının Gıda Kalite Kontrol dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Gıda kalite kontrol teknisyenleri, çalıştıkları kurum, kuruluş ve işletmelerde ustabaşı veya şef olabilirler.
Benzer meslekler
- Gıda Teknolojisi Teknikeri (Gıda Teknikeri)
- Kimya Teknisyeni
- Laboratuvar Teknisyeni
- Besin Endüstrisi Teknisyeni
Ek bilgiler
Meslek elemanı ayrıca şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- 4702 sayılı kanun
- Meslek bilgi merkezi eğitim öğretim bilgi dosyaları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
