Tanım
Gıda Kalite Kontrol Analiz Teknikeri; gıda maddelerinin üretimini veya duyusal, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik kalite kontrol analizlerini modern teknolojilerle donanımlı laboratuvarlarda, insan sağlığını birinci derecede hedef alarak inceleyen ve sonuçları yorumlayan kişidir.
Görevler
Gıda Kalite Kontrol Analiz Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak, üretimin gerçekleşmesi için gıda mühendisinin gözetimi altında çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Her türlü gıda maddesinin işlenmesinde çeşitli teknikleri kullanmak. Bu gıdalar arasında hububat, süt ve süt ürünleri, çeşitli et ürünleri ve bitkisel gıdalar bulunur.
- Gıdaların sağlığa uygunluğunu kontrol etmek amacıyla gıdalardan ve gıda katkı maddelerinden örnekler almak.
- Laboratuvarda değişik yöntemler kullanarak duyusal, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizler yapmak.
- Analiz sonuçlarını yorumlamak, gerekli raporları düzenlemek ve sonuçları ilgili kişilere iletmek.
- Kaliteli ve standart ürün üretilmesini sağlamak.
- İşletmelerde hijyen ve temizlik kurallarını uygulamak ve uygulanmasını sağlamak.
- Gıda üretiminde kullanılan en son teknolojileri takip etmek.
- Gıdaların fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik kontrolünü yapmak.
- Gıda hijyenini sağlamak.
- Amiri ile sorumluluğunu taşıdığı kişiler arasında iletişimi sağlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her türlü gıda ve gıda katkı maddesi.
- Gıda üretiminde kullanılan makineler.
- Analizler için laboratuvar araç ve gereçleri.
- Gerektiğinde bilgisayar.
- Çeşitli kimyasal maddeler.
- Optik analiz cihazları.
- Ambar zararlıları ile mücadele araçları ve ilaçları.
- Laboratuvar önlüğü.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gıda kalite kontrolü ve analizi teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Biyoloji ve kimya konularına ilgili olmak.
- Hijyen kurallarını önemsemek.
- Dikkatli olmak.
- Sorumluluk sahibi olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Gıda Kalite Kontrol Analiz Teknikerleri özel sektörde gıda üreten firmaların kontrol ve analiz laboratuvarlarında, kamu kuruluşlarına bağlı laboratuvarlarda görev alırlar.
Meslek elemanları laboratuvar ortamında ve fabrika içinde çalışabilir. Bu nedenle sıcak, soğuk, nem, toz, koku ve gürültü gibi etmenlerle karşılaşabilirler.
Meslek elemanları gıda mühendisi, veteriner, kimyager, biyolog ve laborant mesleğindeki bireylerle işbirliği içinde çalışabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının Gıda Kalite Kontrolü ve Analizi programı bulunan üniversitelerde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin kılavuzda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Gıda Kalite Kontrolü ve Analizi” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitimin süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır. Başlıca dersler şunlardır:
- Kimya.
- Laboratuvar Teknikleri.
- Genel Mikrobiyoloji.
- Gıda Bilimi ve Teknolojisi.
- Gıda Kimyası.
- Gıda Güvenliği.
- Süt ve Ürünleri Analizleri.
- Gıda Mikrobiyolojisi.
- Meyve, Sebze ve Ürünleri Analizi.
- Tahıl ve Ürünleri Analizi.
- Et ve Ürünleri Analizi.
- Hijyen ve Sanitasyon.
- Gıda Mevzuatı.
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gıda Kalite Kontrolü ve Analizi teknikerleri özel sektörde gıda üreten firmaların analiz laboratuvarlarında veya gıda ile ilgili özel laboratuvarlarda çalışabilirler.
Ayrıca gıda ile ilgili kamu kurumlarında da çalışma alanları vardır. Çalışılabilecek kurum ve birimlere örnek olarak şunlar verilebilir:
- Türkiye Halk Sağlığı Kurumu.
- Tarım ve Orman Bakanlığı.
- Kontrol laboratuvarları.
- Belediyeler.
- İl sağlık müdürlükleri.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’nün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
“Gıda Kalite Kontrolü ve Analizi” ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dahilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
İşletmelerde başarılı olan gıda kalite kontrolü ve analizi teknikerleri yönetici pozisyonlarına geçiş yapabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Gıda Mühendisi.
- Kimyager.
- Laborant.
- Süt Ürünleri Teknikeri.
- Fermantasyon Teknikeri.
- Gıda Teknolojisi Öğretmeni.
- Gıda Teknikeri.
Ek bilgiler
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek Elemanları.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- https://www.balikesir.edu.tr
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
