Tanım
Gemi Vinç Operatörü, gemilere yükleme veya gemilerden yük boşaltma işlemleri yapılırken her türlü yükü ve konteynerleri vinç sistemlerini kullanarak güvenli bir şekilde aktarabilen veya taşıyabilen kişidir.
Görevler
Gemi Vinç Operatörü, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Gemilerde kumanda kolu, mayna-vira kolları ve sağ-sol dönüş kolları yardımıyla vinç sistemini çalıştırmak, kullanmak ve durdurmak.
- Arıza, bakım ve onarım faaliyetlerini gerçekleştirmek.
- Vinç vasıtasıyla yükleri gemiye boşaltmak ve yükleri gemiye istiflemek.
- Operasyonel gözetim yapmak.
- Operasyon sırasında ekip üyeleriyle koordineli çalışmak.
- Aktarma araçlarını ve diğer ekipmanları yönlendirmek.
- Boşaltım yapılacak yükleme araçlarıyla iletişim halinde olmak. Bu araçlar kamyon, forklift veya başka bir gemi olabilir.
- Çalışma sırasında görevi olmayan personeli bölgeden uzaklaştırarak güvenliği sağlamak.
- Palanga, makara, bom veya bumba ve diğer vinç ekipmanlarını sürekli kontrol etmek.
- Vinç kabinini temiz tutmak.
- Rapor tutmak ve raporlama yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Telsiz
- Gösterge panelleri ve ekranlar
- Kumanda kolları
- Kıskaç
- Mapa
- Kanca
- Karabina
- Telefon
- Baret
- Gözlük
- Joystick
- Siperlik
- Tambur
- Bom ve vinç sistemi
- Sapan
- Mantilya
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gemi Vinç Operatörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sabırlı, dikkatli, temiz ve düzenli olmak.
- Görme ve işitme duyuları iyi olmak.
- Teknik işlere eli yatkın olmak.
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak.
- Hızlı ve etkili karar verebilmek.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- El-göz koordinasyonu becerisi yüksek olmak.
- Hareketli, değişken veya vardiyalı çalışma koşullarına uyum sağlayabilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Gemi Vinç Operatörleri liman bölgelerinde, gemi üzerinde entegre vinç sistemi bulunan gemilerde çalışırlar. Vinç sistemiyle ağır yükler ve konteynerler taşıdıkları için çalışma ortamı tehlikelidir.
Çalışma süresince kişisel koruyucu ekipman giyilmesi ve çok dikkatli olunması gerekir. Operatörler ekip elemanları ve sapancılarla sürekli koordineli olarak çalışır.
Operatörün kişisel temizliğine ve çalıştığı ortamın temizliğine dikkat etmesi gerekir. Gemilerdeki yükler fazla bekleyemeyeceği için çalışma gece ve/veya gündüz vardiyalı olarak yapılabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi özel kurs firmalarında ve özel motorlu taşıt sürücü kurslarında verilmektedir.
Vinç operatörü ehliyeti almak için vinç operatör ehliyeti kursuna gitmek gerekir. Eğitim, G sınıfı ehliyet kapsamında özel sürücü kurslarında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Kursa başlayabilmek için aşağıdaki koşulların karşılanması gerekir:
- 18 yaşını doldurmuş olmak.
- En az ilkokul mezunu olmak.
- Operatörlük yapmaya engel olacak bir sağlık problemi bulunmamak.
- MEB Özel Öğretim Kurumları İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursları ile ilgili yönergede belirtilen adli suçlardan hüküm giymemek.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi aşağıdaki derslerden oluşur:
- Teorik eğitim: 36 ders saati
- Araç başı grup uygulamalı eğitim: 18 ders saati
- Araç üzeri bireysel uygulamalı eğitim: 6 ders saati
- Toplam eğitim süresi: 78 ders saati
Eğitim içeriğinde şu dersler verilmektedir:
- İş organizasyonu
- İş öncesi hazırlıklar
- Mobil (MHC, sahil ve gemi) vinci iş makinesi kontrolleri
- Mobil (MHC, sahil ve gemi) vinci iş makineleri ile uygulama çalışması
- Park ve depolama
- Mesleki gelişim
- Araç nakil
Ayrıca gemilerde kullanılan vinçlerle ilgili teknik ve mesleki bilgiler verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Mobil Vinç Operatörlüğü sertifikası verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gemi Vinç Operatörleri liman bölgelerinde, gemi üzerinde entegre vinç sistemi bulunan gemilerde çalışabilirler.
Liman bulunan bölgelerde iş bulabilme oldukça yüksektir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslekte uzmanlaşmayı ve yükselmeyi sağlayan kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir. Tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran bu eğitimler mesleki gelişime katkıda bulunur.
İş hayatında ilerleme
Tecrübe ve iş hayatındaki disipline göre, çalışılan gemilerde şef, vardiya amiri veya formen olarak kariyer ilerlemesi mümkündür.
Benzer meslekler
- Vinç Operatörü
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 12UY0061-3/05 Mobil Vinç Operatörü (MHC, Sahil ve Gemi Vinci) (Seviye 3)
- MEB İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursları ile İlgili Yönerge
- T.C. Milli Eğitim Bakanlığı iznine tabi özel sürücü kursları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
