Tanım
Gemi ve Yat Tasarımcısı, deniz taşıtlarının hidrodinamik kanunlara uygun olarak fiziksel ve matematiksel normlardan yararlanıp estetik ve ergonomik kuralları da uygulayarak iç mekan ve kabuk tasarımını yapan kişidir.
Görevler
Gemi ve Yat Tasarımcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Tasarım sürecini tanımlamak.
- Deniz taşıtının dış mimarisini fonksiyonel olarak tasarlamak.
- Deniz taşıtının iç mekanını ergonomik olarak tasarlamak.
- Proje ile ilgili dokümanları toplamak.
- Proje senaryosu, sunumu ve görselleştirmesini hazırlamak.
- 2 ve 3 boyutlu eskizler yapmak.
- Deplasman ve hacim hesabı yapmak.
- Manuel olarak ölçekli proje çizmek.
- Sayısal ortamda 2 boyutlu çizim yapmak.
- Sayısal ortamda 3 boyutlu modelleme yapmak.
- Malzeme ve donanım analizi yapmak.
- Deniz taşıtının projeye uygunluğunu denetlemek.
- Deniz taşıtını kontrol etmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Proje çizimi için bilgisayar programları: AutoCAD, SolidWorks, 3D Max, Rhinoceros, Maxsurf, Photoshop ve benzeri programlar.
- Bilgisayar ve hesap makineleri.
- Çizimle ilgili alet ve malzemeler: kağıt, cetvel, pergel, gönye, kumpas, şablon, rapido, hınar-tiriz gibi ölçüm ve çizim aletleri ile çeşitli büro malzemeleri.
- Model ve maket gereç ve malzemeleri.
- Çeşitli kalınlık ve tonda kurşun kalemler, silgi ve bant.
- Aydınger.
- Lazermetre.
- Yazıcı.
- Yüksek gramajlı çizim kağıtları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gemi ve yat tasarımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Denizi ve denizciliği sevmek.
- Doğa bilimlerine ve sosyal bilimlere ilgi duymak.
- Dikkatli ve düzenli olmak.
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak.
- Programlı çalışmayı sevmek.
- Hayal gücü yüksek olmak.
- Şekil-uzay ilişkilerini algılayabilmek.
- Araştırmacı ve yeniliklere açık olmak.
- Güzel sanatlara ilgi duymak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- İletişimi güçlü olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Gemi ve yat tasarımcısı, deniz taşıtlarının dış mimarisini ve iç mekanını estetik ve ergonomik faktörlere uygun olarak tasarlar ve detayları çözer. Meslek, elementer düzeyde gemi mühendisliği bilgisi de gerektirir.
Çalışma ortamları tasarım ofisleri, tersaneler ve atölyelerdir. Tasarım ofisleri genellikle şehir içinde, apartman dairesi şeklinde veya iş hanı içerisindeki ofislerde bulunur. Tasarımcılar kendilerine ait bir bilgisayarda ve masada çalışırlar.
Tasarımı yapılacak deniz taşıtının kullanım amacı ve ağırlığına göre çalışma şekli değişebilir. Gemi ve yat tasarımcıları atölye ve tersanelerde de çalışabilirler. Gece çalışması nadir olarak yapılmaktadır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin Mimarlık ve Tasarım fakültelerindeki Gemi ve Yat Tasarımı bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek yüksekokullarının önlisans programlarının Dikey Geçiş Sınavı (DGS) kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Gemi ve Yat Tasarımı lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. İngilizce hazırlık eğitimi 1 yıldır.
Eğitimin ilk yılında gemi ve yat tasarımcıları, mimarlar ve iç mimarlarla ortak dersler görmektedir. Eğitimde aşağıdaki dersler yer alır:
- Temel Tasarım
- Mimari Tasarım Bilgisi
- Yapım Üretim Teknikleri
- Yelken Eğitimi
- Endüstriyel Malzeme
- Üretim Teknikleri
- Bilgisayar Destekli Tasarım
- Gemi Teorisi
- Model-Prototip üretimi
Eğitim boyunca temel mühendislik gibi sayısal derslerin yanı sıra mimarlık ve sosyal bilimler dersleri de verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gemi ve Yat Tasarımcıları denizcilik sektöründe; yelken ve yat eğitimi, mimarlık, iç mimarlık, endüstriyel tasarım ve gemi inşaatı mühendisliği mezunlarının çalıştığı işlerde iş bulabilmektedir.
Özel sektöre ait tersanelerde üretim ve tasarım alanlarında çalışabilirler. Ayrıca Türkiye’nin sahil kesimlerine dağılmış, farklı kapasitede hizmet veren tekne ve yat üreten tersanelerde görev yapabilirler.
İş bulma olanakları kişisel bilgi, beceri, yetenek ve yabancı dil bilgisine bağlı olarak değişmektedir. Mesleğin ülkemizde yeni bir meslek olması nedeniyle iş bulma konusunda sağlıklı veriler bulunmamaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir. Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşların sağladığı burslardan faydalanılabilir.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücretin biraz üzerindedir. Ancak ücret; iş yerinin büyüklüğüne, çalışanın bilgi ve becerisine, projedeki deniz taşıtının türüne ve deplasmanına bağlı olarak artmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
Meslek, disiplinler arası bir akademik kariyer olanağı da sağlayabilir. Çeşitli üniversitelerin düzenlediği yüksek lisans ve sertifika programlarına katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Üniversitelerin Gemi ve Yat Tasarımı bölümünden mezun olanlar, yat sınıfı deniz araçları üzerine faaliyet gösteren tasarım ofisleri, gemi inşaatı ofisleri, çeşitli boyutta tekne üreten atölyeler ve tersanelerde çalışabilirler.
İş hayatında tasarımcı, baş tasarımcı, proje müdürü veya üretim müdürü pozisyonlarında çalışabilirler.
Benzer meslekler
- Mimar
- Gemi İnşaatı Mühendisi
- Endüstriyel Tasarım Mühendisi
- İç Mimar
Ek bilgiler
Yat sektörü bir ihtiyaçtan çok lüksün sembolüdür. Son yıllarda yapılan marinaların yat sektörüne katkısı büyüktür.
Tasarımı ülkemizde yapılan yatların yanı sıra, tasarımı yurt dışında, özellikle İtalya’da yapılan yatların üretimi de ülkemiz tersanelerinde gerçekleştirilebilmektedir. Türkiye’de dünyanın sayılı en büyük yatları inşa edilmekte, dünyaca ünlü bazı kişilerin yatları da ülkemizde inşa edilmektedir.
Türkiye bugün yat özelinde, denizcilik endüstrisinde hem styling hem de iç mekan tasarımında büyük bir tasarım ülkesi değildir. İstanbul’da, Antalya’da veya İzmir’de dünyanın saygın yat markaları tersanelerle anlaşmalar yaparak seri üretimler gerçekleştirmektedir. Ancak bu markaların tasarım ofisleri yabancı ülkelerde bulunmaktadır; baş tasarımcıları, tasarımcıları ve mühendisleri büyük ölçüde yabancıdır.
Türkiye’nin bu konularda yapacağı atılımlarla yerli tasarımcıların iş olanaklarının büyük oranda artacağı düşünülmektedir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- www.maltepe.edu.tr adresli web sayfası
- Maltepe Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğretim görevlileri
- Meslekle ilgili özel firmalar
- Meslekle ilgili kamu kuruluşları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla; meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.