Tanım
Gemi İnşa Teknisyeni, büyük tonajlı yük ve yolcu gemileri, tanker ve benzerlerinin yapımı ve montajından başlayıp kullanıma hazır hale getirilmesine kadar olan süreçte çalışan kişidir.
Görevler
Gemi İnşa Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ile kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- Gemi yapı elemanlarının, dış kaplama ve genel yerleştirme resimlerini okur.
- Gemi inşasında kullanılan malzemeleri sınıflandırır ve muayene eder.
- Çeliklerde kullanılacak ısıl işlemlerin yapım tekniklerini uygular.
- Ölçme ve kontrol aletlerini kullanarak doğru ve hassas ölçme ile kontrol işlemleri yapar.
- Soğuk şekillendirme makinelerinde kesme ve bükme uygulamaları yapar.
- Basit gemi elemanlarını yapar.
- Koruyucu gaz ve toz altı kaynak yöntemleriyle temel kaynak işlemleri yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kâğıt, kalem, cetvel, gönye ve pergel
- Mikrometre, kumpas, mihengir ve komparatör
- Şablon, rapido, ölçüm ve çizim aletleri
- Çeşitli büro malzemeleri
- Oksijenle kesme aleti
- Kaynak makineleri ve el takımları
- Montaj elemanları, gerdirme aparatları
- Çekiç ve balyoz
- Bilgisayar
- Hesap makinesi
Mesleğin Gerektirdiği Özellikler
Gemi İnşa Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematik ve fiziğe ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek
- Çizim yeteneğine sahip olmak
- El becerisinin gelişmiş olması
- Dikkatli olmak
- İnce ayrıntıları algılayabilmek
Çalışma Ortamı ve Koşulları
Gemi İnşa Teknisyeni, kamu ve özel sektöre ait tersanelerde açık havada çalışabileceği gibi büro ortamında da çalışabilir.
Çalışma ortamı nemli, gürültülü, kirli, titreşimli ve tozlu olabilir. İş sırasında yakıcı maddeler, patlayıcı maddeler, elektrik çarpması, kesici aletler ve makinelerden kaynaklanabilecek iş kazalarıyla karşılaşılabilir.
Çalışma tam gün olabilir ve hafta sonu çalışması gerekebilir. Gemi İnşa Teknisyeni çalışırken meslektaşları, işçiler ve gemi inşaat mühendisleriyle etkileşim hâlindedir.
Eğitimin Verildiği Yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Gemi Yapımı alanı Gemi İnşa dalında verilmektedir. Önceki uygulamada eğitim, Gemi Yapımı alanının Çelik Gemi Yapımı dalında verilmekteydi.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Gemi Yapımı alanının Gemi İnşa dalında meslek eğitimi verilmektedir.
Eğitime Giriş Koşulları
Mesleğin eğitimine giriş için şu koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin Süresi ve İçeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılır. Bu seçimde bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak verilir.
- İşletme ve atölye ortamlarında eğitim uygulamalı olarak yapılır.
Eğitim Sonunda Alınan Belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca, 3308 sayılı Kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilebilir.
Çalışma Alanları ve İş Bulma Olanakları
Gemi İnşa Teknisyenleri devlete veya özel sektöre ait tersanelerde görev alabilirler.
Kaynak dosyada, ülkede son yıllarda denizcilik faaliyetlerinin hızla arttığı ve iş bulma olanağının oldukça fazla olduğu belirtilmektedir.
Eğitim Süresince ve Sonrası Kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere şu oranlardan aşağı olmamak üzere ücret verilir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Çalışanların asgari ücret veya biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte İlerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Gemi Yapımı alanı Gemi İnşa dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim olanaklarıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Gemi İnşa Teknisyenleri iş hayatında usta, ustabaşı, formen ve şef gibi pozisyonlara yükselebilirler.
Benzer Meslekler
- Gemi İnşa Teknikeri
- Metal İşleri Teknisyeni
Ek Bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- MEB, 2004-2005 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumları, Ankara, 2004
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı Bilgi İçin
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.