Tanım
Gemi Elektroniği ve Haberleşme Teknisyeni; denizde veya karada, gemi-gemi ve gemi-kara arası yersel, göksel ve uzay ortamlarında haberleşme, seyir ve diğer gemi elektronik donanımının denemelerini, bakımını ve onarımını yapan kişidir. Haberleşme aygıtlarını da işletir.
Görevler
Gemi Elektroniği ve Haberleşme Teknisyeni, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve ulusal otorite tarafından konulmuş kurallar çerçevesinde; iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- Gemi elektronik haberleşme donanımının test, bakım ve onarım işlerini yapar.
- Gemi elektronik seyir donanımının (Radar, Gyro, Auto-pilot, Echo-sounder, Speed-log, OPS, ECDIS ve benzeri) test, bakım ve onarım işlerini yapar.
- Diğer elektronik ölçme, kontrol ve kumanda donanımının test, bakım ve onarımını gerçekleştirir.
- Gemide onarımı mümkün olmayan elektronik haberleşme, seyir ve diğer elektronik donanım arızalarını rapor eder ve kıyı servislerince onarılmasını sağlar.
- Genel olarak ve gerektiğinde acil durum haberleşmelerini; yersel, göksel ve uzay ortamını kullanan DSC, telsiz-telefon, teleks, faks ve Mors gibi donanımlar aracılığıyla yapar.
- Karada çalışanlar, bunlara ek olarak her türlü gemi elektronik donanımının montajını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Bir elektronik atölyesinde bulunması gereken ölçme, üretim, test ve bakım-onarım araç ve gereçlerini kullanır. Bu araç ve ekipmanlardan bazıları şunlardır:
- Havya, avometre, osilaskop, lojik analizör ve spektrum analizör.
- Mikroişlemci ve EPROM programlayıcıları.
- Değişik özellikli güç kaynakları ve ölçme aygıtları.
- Küresel Deniz Tehlike ve Güvenlik Haberleşme Sistemi (GMDSS) donanımı.
- Radar, Gyro, Auto-pilot, Echo-sounder, Speed-log, GPS ve ECDIS donanımı.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gemi Elektroniği ve Haberleşme Teknisyeni olmak isteyenlerin:
- Fen bilimlerinde, özellikle fizik ve matematik alanında başarılı olmaları,
- Elektronik ve mekanik işlere karşı ilgili olmaları,
- Uzun süreli ve karmaşık işlerde yoğun dikkat ve sabır gösterebilmeleri,
- Teknolojik gelişmeleri izlemeleri,
- Gemilere karşı ilgi duymaları
gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Gemi elektroniği ve haberleşme teknisyenleri seyir hâlindeki gemilerde, yer istasyonlarında, sahil servislerinde ve bakım istasyonlarında çalışır. Özellikle gemide nemli, gürültülü ve kokulu ortamlarda çalışmaları söz konusu olabilir.
Ticari gemilerde çalışanların dönüş süresi belirsiz olduğunda iş yaşamları düzensiz olabilir. Yolcu gemilerinde çalışanların dönüş gün ve saatleri belirlidir. Bununla birlikte her iki çalışma biçiminde de aile ortamından uzak kalma durumu söz konusu olabilir. Kıyı servis istasyonlarında da çalışma saatleri düzenli değildir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Denizcilik alanı “Gemi Elektroniği ve Haberleşme” dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için:
- Ortaokulu tamamlamış olmak,
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan ve dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Ayrıca Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Eğitim ve Sınav Yönergesine göre, denizde çalışmaya engel teşkil edebilecek herhangi bir hastalığın bulunmadığına dair “Gemiadamı Olur Sağlık Raporu” alınması şartı aranır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal ve meslek seçimi yapılır.
- Dal ve mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere “Meslek Lisesi” diploması verilir.
Teknisyenlere, Denizcilik Müsteşarlığınca gemi adamı olabilme koşullarını sağlamak şartıyla elektronikçi yeterliğinde gemi adamı cüzdanı düzenlenir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gemi Elektroniği ve Haberleşme Teknisyenleri:
- Uluslararası ve ulusal sularda,
- Yabancı ve Türk bandıralı gemilerde,
- Kıyıda bakım servislerinde,
- Kıyı telsiz istasyonlarında
teknisyen olarak çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının; 20 ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, 20’den az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim gördükleri işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Denizde çalışanların kazanç durumu asgari ücretin iki katı kadar başlayabilir. Kazanç; kişinin tecrübesine, yabancı dil bilgisine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Yabancı bandıralı gemilerde ücret daha yüksek olabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Denizcilik alanı “Gemi Elektroniği ve Haberleşme” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlar tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Yabancı dil bilgisi, meslekte ilerlemenin ve kişinin kendini geliştirmesinin temel şartlarından biridir. Özellikle yabancı gemilerde ve şirketlerde iş bulmayı kolaylaştıran bir unsurdur.
Gemi elektroniği ve haberleşme teknisyenleri, çalıştıkları kurum, kuruluş ve işletmelerde ustabaşı veya şef olabilirler.
Benzer meslekler
- Elektronikçi
- Elektronik Haberleşme Teknisyeni
Ek bilgiler
Sorumluluk
Açık denizlerde her zaman risk mevcut olduğundan, haberleşmede yapılacak hatalar ve zaman kayıpları olumsuz sonuçlara neden olabilir. Bu nedenle haberleşmenin doğru, etkili ve zamanında yapılması önemli bir sorumluluk getirir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Bölüm eğitimcileri.
- Deniz Ulaştırması Genel Müdürlüğü.
- 31.07.2002 tarihli ve 24832 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi Adamları Yönetmeliği.
- 23 Ağustos 2012 tarihli ve 28390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi Adamları Yönetmeliğinde yapılan Değişiklikler.
- MEB, 2001-2002 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumları.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr.
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/.
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.