Tanım
Gemi Donatımı Teknisyeni; makine dairesi ve üst güverte boru donatım projelerini okuyan, donatım elemanlarını üreten, montaj, bakım, onarım ve kalite kontrol görevlerini uygulayan kişidir. Gemi donatım elemanlarının yapımından ve montajından başlayarak kullanıma hazır hâle getirilmesine kadar olan işlemlerde çalışır.
Görevler
Gemi Donatımı Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- Bilgisayar destekli endaze çizer.
- Malzeme şekillendirme tekniklerini uygular.
- Gemi boru devrelerinin çizimini yapar.
- Boru işçiliğini yapar.
- Gemi boru devreleri ve ekipmanlarının montajını yapar.
- İki ve üç boyutlu çizim yapar.
- Malzemeleri üretime hazırlar.
- Kesme, yüzey düzeltme ve delme işlemlerini yapar.
- Malzemelere form verme işlemlerini gerçekleştirerek malzemeleri birleştirir.
- Model şablonu hazırlar ve model montajı yapar.
- Metal borulara kaynak yapar.
- Bakır, alüminyum ve plastik boruların montajını yapar.
- Gemi yangın tesisatı imalatını yapar.
- Gemi temiz su ve atık su tesisatı imalatını yapar.
- Gemi ısıtma tesisatı boru devrelerinin imalatını yapar.
- Gemi balast, sintine, yağlama ve basınçlı hava boru devrelerinin imalatını yapar.
- Donatım ekipmanlarının bağlantılarını yapar.
- Makine boru bağlantılarını yapar.
- Hidrolik ve pnömatik devre kurar.
- Basit elektrik devreleri ve ekipmanlarının montajını yapar.
- Vidalı birleştirme, standartlara göre kaynak ağzı ve kaynaklı birleştirme çizer.
- Boru izometrisi, boru devre katı modeli, yaşam mahalleri su tesisatı, ana makine ve yardımcı devreleri çizer.
- Gemi projelerini kullanır.
- Düzlemlerin ve cisimlerin arakesitlerini, cisimlerin açınımlarını çizer.
- Oksi-asetilen kaynağı ile iş parçalarını ve çelik boruları birleştirir.
- TİG ve MİG-MAG kaynağı yapar.
- Elektrik ark kaynağı ile sac parçaları ve çelik boruları birleştirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Markalama gereçleri
- Boru, boru mengenesi, boru paftası, boru keskisi ve boru anahtarı
- Kurbağacık ve rayba
- Kaynağın tipine göre ekipmanlar
- Diş açma makinesi
- Bilgisayar ve bilgisayar destekli çizim yazılımları
- Urt ağızı makinesi
- U manometre
- Gaz kaçak detektörü
- Avometre
- Baret
- İş eldiveni
- İş elbisesi
- Çelik burunlu ayakkabı
- Göz ve yüz koruyucuları
- Tam vücut sistemi, yani emniyet kemeri
- Asılı erişim donanımları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gemi Donatımı Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sayısal düşünme ve çizim yeteneğine sahip olmak
- El-göz koordinasyonuna sahip olmak
- El ve parmak becerisi bulunmak
- Dikkatli olmak
- Yaratıcı ve titiz olmak
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
- Takım çalışmasına yatkın olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Gemi Donatımı Teknisyenleri kamuya ve özel sektöre ait tersanelerde, çoğunlukla açık havada çalışır. Genellikle işlerini ayakta yaparlar.
Çalışma ortamı nemli, gürültülü, yağlı, kirli, titreşimli ve tozlu olabilir. Yüksekte veya iskelede, asılı erişim donanımlarıyla çalışabilirler. Bu nedenle yüksekten düşme gibi tehlikelerle karşılaşabilirler.
Çalışma sırasında yakıcı, patlayıcı ve zehirli maddelerle; elektrik çarpması, kesici aletler ve makinelerden kaynaklanabilecek iş kazalarıyla karşılaşılabilir. Tam gün ve hafta sonu çalışması gerekebilir.
Çalışırken meslektaşlarıyla, işçilerle, gemi inşaat mühendisleriyle ve teknikerlerle iletişim hâlindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik liselerin Gemi Yapımı alanı Gemi Donatım dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Gemi Yapımı alanı Gemi Donatım dalında mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için şu koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ile alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılır. Bu seçimde bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olan öğrenciler akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bu alandan mezun olanlar, gemi inşa sektörü içinde çizim ve tasarım bürolarında; devlete veya özel sektöre ait tersanelerde üretim, tasarım, montaj, bakım ve onarım alanlarında çalışabilir.
Mezunların çalışabileceği diğer alanlar şunlardır:
- Montaj işletmeleri
- Güç ve hareket iletimi
- Çelik yapı
- Tekne endüstrisi
- Yat endüstrisi
Ülkemizde son yıllarda denizcilik faaliyetleri hızla artmıştır. Bu nedenle meslekte iş bulma olanağı oldukça fazladır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının, 20 ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan; 20’den az personel çalıştıran işyerlerinde ise yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların kazancı asgari ücret veya biraz üstünde başlayabilir. Kazanç; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Gemi Yapımı alanı Gemi Donatım dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı olmaları hâlinde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan; tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Gemi Donatımı Teknisyenleri tersanelerde usta, ustabaşı, formen ve şef gibi pozisyonlara yükselebilir.
Benzer meslekler
- Sıhhi Tesisatçı
- Gemi Boru Tesisatçısı
- Mekanik Boru Tesisatçısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Mesleki Eğitim Merkezleri
- Mesleki ve Teknik Liseler
- Meslek EBA
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve hizmet merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.