Tanım
Gemilerde ve diğer deniz taşıtlarında mutfak araç, gereç ve ekipmanlarını
kullanarak, hijyen ve sağlık koşullarına uygun, damak zevkine ve
beslenmeye hitap eden yiyecek üretimi yapan ve servise hazır hale getire n
kişidir.
Görevler
- Yiyecek ve içecek işlerinin alımı, uygun koşullarda saklanması ve
yerleştirmesini gerçekleştirir.
- Yemeklerin hazırlanışı sırasında gerekli malzemenin tam ve taze olup
olmadığını kontrol eder.
- Yapılacak yemek için gerekli malzemenin nasıl hazırlanacağını aşçı
yardımcısına tarif eder.
- Malzemeyi tarife uygun olarak tencereye veya karavanaya koyar.
- Yemeği cinsine göre (zeytinyağlı, etli vb.) pişirmek üzere havagazı
- fırınına veya elektrikli ocağa yerleştirir.
- Yemeklerde kullanılacak sosları önceden hazırlar.
- Yemek pişince hava frikoya bırakır, bekletir, (sıcak servis yapılması
gereken yemekleri sıcak sulu kazana koyar.)
- Mutfaktaki alakart listesinde olan yemekleri hazırlar ve gerekirse süsler.
- Gerektiğinde bizzat yemeği tabağa yerleştirerek servise hazırlar.
- Gemideki kumanyanın en iyi şekilde kullanılarak israf olmasını
engeller,
- Zamanında tüketilmeyen yiyecekleri imha eder.
- Yardımcısı olmadığı durumlarda, tüm mutfak işlerinde ve tüm yemeklerde
meyve ve salata servislerinde kamarot veya hostesi, servis elemanı olarak
yönlendirir ve servisin kalitesini en üst derecede tutmayı sağlar,
- Mutfağın, kullanılan araç ve gereçlerin bakım ve temizliğini yapar veya
yaptırır.
- Bir sonraki gün yapılacak yemeklerin listesini hazırlar ve gerekli
malzemelerin siparişini verir.
- Acil durumlarda diğer mürettebata çeşitli konularda yardımcı olur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
GEREÇ VE EKİPMAN
- Pişirici ekipmanlar (fırın, ocak, mikrodalga fırın, fritöz, tost makinesi,
salamander, ızgara, griddle v.b.)
- Soğutucu ekipmanlar (buzdolapları, derin dondurucular, buz makineleri
v.b.)
- Çeşitli hazırlık ekipmanları (mutfak robotu, blender, mixer, hamur
yoğurma makinesi v.b.)
- Tezgah üstü araç gereçler (Kesici ve şekil verici aletler, kevgir, kepçe gibi
taşıyıcılar, spatulalar, maşalar v.b.)
- Saklama kapları
- Çalışma tezgahları ve üniteler
İSTANBUL A.1.1.2019/II
GEMİ AŞÇISI
Mesleğin gerektirdiği özellikler
GENEL ÖZELLİKLER
Gemi Aşçısı olmak isteyenlerin;
- Denizde olmayı seven ve bünye olarak denizde uzun süre seyahate
yatkın ve dayanıklı
- Lezzetleri analiz ve sentez yapabilen,
- Yoğun çalışma saatlerine ayak uyduran,
- El ve parmak becerisi olan,
- Göz ve el koordinasyonunu sağlayan,
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi,
- Ayrıntılara dikkat eden, titiz ve tedbirli,
- Ekip çalışmasına yatkın,
- İletişim becerileri güçlü,
- Analitik düşünebilen,
- Çözüm odaklı,
- Yenilik ve gelişmelere açık,
kimseler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
VE KOŞULLARI
Çalışma ortamları sıcak, soğuk, ıslak, rutubetli ve kokulu olabilir . Çalışma
ortamında geminin yalpa yapması nedeniyle salınımlar olabilir.
Çalışma esnasında dikkatli olmadıkları takdirde yanma, kayma, düşme,
kesilme, elektrik çarpma sı ve bazı gemilerde istisnai doğal gaz kullanımına
bağlı olarak iş güvenliği açısından riskli durumlarla karşılaşabilirler.
Çalışma saatleri gündüz veya gece-gündüz vardiyalı olabilir.
İSTANBUL B-C 1.1 2019/II
GEMİ AŞÇISI
Eğitimin verildiği yerler
VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, meslek yüksekokullarının “ Gemi Aşçılığı ” bölümünde
verilmekte iken, bu bölüme artık öğrenci alınmamaktadır. D -
MESLEK EĞİTİMİ bölümünde bulunan bilgiler “ Gemi Aşçılığı ”
bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri
kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
GİRİŞ KOŞULLARI
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) Kılavuzunda belirtilen şartları
taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları
Kılavuzunda belirtilen bölümlerden mezun olanlar “Gemi Aşçılığı” ön
lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır.
- Gemi aşçıları eğitim sürecinde; Gemi aşçıları, denizde kişisel can
kurtarma teknikleri eğitimi, temel ilk yardım eğitimi, yangın önleme ve
yangınla mücadele eğitimi, personel emniyeti ve sosyal sorumluluk eğitimi
ve can kurtarma araçlarını kullanma yeterliliği eğitimi, birleştirilmiş g emi
güvenlik eğitimlerini almaktadırlar.
- Gemi aşçıları, teorik derslerin yanında, Yemek Kültürü, Dünya Mutfakları,
Türk Mutfağı, Deniz Mahsulleri, Yemek Fotoğrafçılığı, İçecek Bilimi, Pasta
ve Çikolata Sanatı gibi çok geniş bir yelpazede uygulama eğitimleri alırlar.
Eğitim sonunda alınan belge
BELGE-DİPLOMA
Eğitimini başarı ile tamamlayanlara “Gemi Aşçılığı” ön lisans diploması
verilmektedir.
İSTANBUL D.1.1.2023/II
GEMİ AŞÇISI
Çalışma alanları ve iş bulma
VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Denizyolu taşımacılığı, küresel ölçekte insanlığın ihtiyaç duyduğu ürünlerin
önemli bir bölümünü taşıyan ulaştırma sektörüdür. Denizyolu taşımacılığı
her biri kendi kendi ne yeterli olması gereken değişik boyutlarda gemiler ile
yapılmaktadır. Her gemide gemi aşçıları tarafından yemekler yapılmaktadır.
Dünya üzerinde deniz turizmi ve deniz ticareti sürdü kçe Gemi Aşçıları hem
bugün hem de gelecekte iş bulabilecektir.
Gemi Aşçıları; ticari gemiler, kruvaziyer yolcu gemileri, mega yatlar, yüzer
tesisler, gıda işletmelerinin ürün geliştirme AR -GE bölümleri ve karada yer
alan çeşitli işletmelerin yiyecek içecek departmanlarında kolaylıkla iş
bulabilirler.
Gemi Aşçıları genelde, çeşitli yük ve yolcu gemileri, yatlar, yüzer tesisler
vb. ile karada yer alan tüm yiyecek içecek bölümlerinde çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
EĞİTİM SONRASI KAZANÇ
EĞİTİM SÜRESİNCE
- Koşulları uygun olan öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumunca verilen öğrenim ve harç kredisi ile yurt hizmetlerinden
yararlanabilirler.
- Bununla birlikte, s taj süresince işletmelerde öğrencilere değişen miktarda
ücret verilebilmektedir. Sipariş türü çalışmalarda da öğrenci ler gelir elde
edebilmektedirler.
EĞİTİM SONRASI
Yeni mezun gemi aşçıları yakl aşık olarak asgari ücret tutarı civarında gelir
elde etmekte olup, tecrübe, geminin büyüklüğü, seferin uzunluğuna göre
çok yüksek kazançlar elde edebilirler.
Meslek eğitimi sonrası kazanç, kişinin iş tecrübesi ve kendini geliştirmesine
paralel olarak değişebilmektedir.
İSTANBUL E.F.1.1.2019/II
GEMİ AŞÇISI
Meslekte ilerleme
MESLEKİ EĞİTİMDE İLERLEME
Aşçılık ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, “Lisans
Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS)” başarılı oldukları takdirde;
kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş
yapabilirler.
İŞ HAYATINDA İLERLEME
Günümüzde en önemli meslek dallarından olan Gemi Aşçılığı, yabancı dil
ile desteklenirse daha çok tercih sebebi olur. Gemi adamı cüzdanı
olmayanlar bu mesleği gerçekleştiremezler.
Yeni mezun gemi aşçıları, gemilerde genellikle yardımcı aşçı olarak işe
başlarlar. Bilgi, beceri ve tecrübelerini arttırdıkları takdirde, mesleklerinde
ilerleyebilirler.
Mesleğe başlayan yeni mezunlar, tecrübe kazandıkları ve başarılı oldukları
durumda büyük kruvaziyer gemilerinde Yiyecek -İçecek Müdürü
pozisyonuna kadar yükselebilirler.
Çeşitli ulusal ve uluslararası mutfak okullarından alınan eğitimler ve
Yabancı dil eğitimleri (İngilizce ve Fransızca başta olmak üzere) ile
meslekte uzmanlaşabilirler.
Benzer meslekler
- Aşçı,
- Gastronomi Uzmanı
İSTANBUL G.I.1.2019/II
GEMİ AŞÇISI
Ek bilgiler
GÖREV
- İş organizasyonu yapar,
- Çevre koruma önlemleri alır,
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular,
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır,
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Eğitim ve Sınav Yönergesinin EK-24
maddesine göre Gemi Aşçısı olmak isteyenler aşağıdaki eğitimleri asgari 40
saatte tamamlanmak üzere almak zorundadır.
1. Mutfakta genel emniyet prosedürlerinin uygulanması,
2. Sağlık kuralları ve gıda hijyeni uygulamalarının yapılması
3. Gıda zehirlenmesinin nedenleri
4. Deniz çevresinin kirletilmesinin önlenmesi için tedbir alınması, çevresel
sorumluluklar
5. Kişisel hijyen ve kişisel ihtiyaçlar, kişisel uygunluk
6. Gıda emniyeti
7. Yemeklik malzemeler ve stok kontrolü hakkında bilgi
8. Gemi mutfağı için dengeli bir menü oluşturulması
9. Miktarların ve porsiyonların hesaplanması ve kumanya siparişi
10. Menü tabakları hakkında tam bilgi
11. Çok kültürlülük ve dinsel farkındalık
12. Çeşitli yemek pişirebilme bilgisi
13. Ekmek ve hamur, pasta hazırlanması
14. Çöp Yönetimi (Garbage Management)
15. İkmal yapılan yiyecek malzemelerinin İngilizce anlamları
Ayrıca; Gemiadamı ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği Mad de 29’da
belirtildiği gibi STCW (Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya
Tutma Standartları Konvansiyonu) uyarınca gemide çalışan tüm
gemiadamlarının;
- Denizde kişisel can kurtarma teknikleri eğitimi (18 Saat)
- Temel ilkyardım eğitimi (18 saat)
- Yangın önleme ve yangınla mücadele eğitimi (18 saat)
- Personel güvenliği ve sosyal sorumluluk eğitimi (18 saat)
- Can kurtarma araçlarını kullanma (21 saat)
- Birleştirilmiş Gemi Güvenlik Eğitimleri (Güvenlik tanıtım eğitimi,
Güvenlik farkındalık eğitimi, Belirlenmiş güvenlik görevleri eğitimi - 16
saat) almaları zorunludur. STCW gereğince alınan toplam eğitim süresi 109
saat (14 gün) olmaktadır.
H-EK BİLGİLER
Ayrıca, aynı şartları taşıyan lisans mezunları ile lise ve dengi okulların
yiyecek ve içecek hizmetleri alanıyla en az ilköğretim okulu mezunu olup,
mesleğiyle ilgili en az altı aylık bonservis ibraz eden kişilere İdare
tarafından Aşçı yeterliği verilir. Bons ervisine istinaden Aşçı yeterliği
alacakların Yönergede belirtilen gemi aşçısı eğitimini almaları zorunludur.
İSTANBUL H.1.1. 2019/II
GEMİ AŞÇISI
Kaynakça
- Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Tutma Standartları
Konvansiyonu (STCW)
- Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği,
- Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Eğitim ve Sınav Yönergesi,
- Guidelines on the training of ships’ cooks - International Labour
Office/Geneva,
- Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization -
IMO),
- www.pirireis.edu.tr adresli web sayfası,
- Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labor Organization-ILO)
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu 2019
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
İÇİN
- İlgili eğitim kurumları,
- Türkiye İş Kurumu web sayfası www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi Bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl
Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek
mensupları, işyerleri, mesl eğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak
oluşturulmuştur.
İSTANBUL I.İ.1.1. 2019/II