Tanım
Gaz Yakıcı Cihazlar Servis Elemanı; ısıtma tesisatı, kat kaloriferi, merkezi ısıtma ve gaz yakıcı cihazların montajını, bakımını ve onarımını yapma yeterliklerine sahip kişidir. Müşterilerin bilgilendirilmesi ve raporlama faaliyetlerini de yürütür.
Görevler
Gaz Yakıcı Cihazlar Servis Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çelik, bakır ve plastik boruları montaja hazırlamak ve montajını yapmak.
- Sıva altı (ankastre) tesisat yapmak.
- Sıva üstü tesisat yapmak.
- Oksi-asetilen ve elektrik ark kaynağı ile boru kaynağı yapmak.
- Kat kaloriferi tesisatı yapmak.
- Isıtıcı montajı yapmak.
- Kazan dairesi tesisatını çekmek, boyler ve eşanjör montajını yapmak.
- Cihaz montaj yerini tespit etmek.
- Dış pencereye ve duvara fan veya menfez takmak.
- Kanal ile yanma havasını temin etmek.
- Bacanın cihaza uygunluğunu kontrol etmek.
- Baca çekiş testi yapmak.
- Cihazın montajını yapmak.
- Cihaz ve tesisatın test ayarını yapmak.
- Cihazı devreye almak, kontrol ve ayarlarını yapmak.
- Isı kontrol ve emniyet cihazlarının montajını yapmak.
- Tesisatın yalıtımını yapmak.
- Cihaz ve tesisatın periyodik bakımlarını yapmak.
- Cihaz ve tesisatın arızasını tespit etmek ve onarımını yapmak.
- Çizilmiş ısıtma ve gaz yakıcı cihazlarla ilgili projeleri okumak.
- İş taleplerini alarak planlama yapmak.
- Müşteriyi veya kullanıcıyı bilgilendirmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Açık ağızlı anahtar takımı
- Alyen anahtar takımı
- Avometre
- Ayak pompası
- Ayarlı pense
- Aydınlatma
- Ayna
- Baca çekiş cihazı
- Baca gazı analiz cihazı
- Baret
- Boru anahtarı
- Çekiç
- Çektirme cihazı
- Dekupaj
- Sac makası
- Dijital manometre
- Termometre
- Dijital fotoğraf makinesi
- Dijital veya U manometre
- El feneri
- Gaz analiz cihazı
- Gaz kaçak kontrol cihazı
- Genleşme tankı hava ölçüm cihazı
- Hava ölçme saati
- Hava pompası
- Havya tabancası ve lehim
- İç segman pense
- İş eldiveni
- İş önlüğü
- İş tulumu
- İş gözlüğü
- Kargaburun
- Kıl fırça
- Koku ölçüm cihazı
- Kontrol kalemi
- Kova
- Kumpas
- Kurbağacık
- Lokma takımı
- Lokma tornavida
- Makas
- Kablo soyacağı
- Eğe
- Çekiç takımı
- Matkap
- Metal ayna (baca)
- Metre
- Normal çizme
- Pamuklu bez
- Papağan pense
- Pens ampermetre
- Yankesk
- Plastik çekiç
- Segman pensesi, iç-dış
- Su basınç manometresi
- Su terazisi
- Tel fırça
- Temizlik eldiveni
- Test köpüğü
- Topraklama çubuğu
- Tork anahtarı
- Tornavida takımı (düz ve yıldız)
- Manometre
- Uzunluk ölçüm cihazı
- Yangın söndürme tüpü
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gaz Yakıcı Cihazlar Servis Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Fen bilimleri ile ilgili ve bu alanda başarılı olmak.
- Matematik, fizik, proje ve elektrik konularına ilgili ve yetenekli olmak.
- Mekanik ve yapı işlerine yatkın olmak.
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek.
- El becerisine sahip olmak.
- Alet ve ekipman kullanımında yetenekli olmak.
- Yorum yapabilme yeteneğine sahip olmak.
- Dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak.
- Yoğun iş temposuna ve esnek çalışma saatlerine uyabilmek.
- Değişik dış ortam şartlarında, saha ve şantiye koşullarında çalışmaya uygun veya alışkın olmak.
B tipi sürücü belgesine sahip olmak mesleğin icrasını kolaylaştırır.
Çalışma ortamı ve koşulları
Gaz Yakıcı Cihazlar Servis Elemanları çalışmalarını hem kapalı mekânlarda hem de açık alanlarda ve her türlü iklim koşulunda yürütür.
Meslek çalışanlarının diğer sektörlerdeki çalışanlarla ve müşterilerle sağlıklı iletişim kurması, görevlerini meslek ahlakına uygun şekilde yürütmesi gerekir. Delici, kesici ve yanıcı özellikteki çalışma ortamlarında sağlık ve güvenlik kurallarına uyulmalı ve dikkatli çalışılmalıdır.
Çalışma ortamı genel olarak tozlu, kirli, nemli ve gürültülüdür. İşin yapılması sırasında patlama ve zehirlenme riski bulunduğundan tedbirli olunması gerekir.
Çalışma sırasında müşteri, kullanıcı, işveren, yönetici, mühendis, teknisyen ve işçilerle iletişim kurulur.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleğin eğitimi, mesleki eğitim merkezlerinin Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme alanı Gaz Yakıcı Cihazlar ve Servis Elemanı dalında verilir.
Bu dalda kalfalık ve ustalık eğitimleri düzenlenmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olmak ve zorunlu eğitim çağında bulunmak. Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınmak.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gaz Yakıcı Cihazlar Servis Elemanlarının iş bulma olanakları oldukça fazladır. Meslek elemanları bir şirkette çalışabilecekleri gibi ustalık belgesi almak koşuluyla kendi işyerlerini de açabilir.
Meslekle ilgili başlıca istihdam alanları şunlardır:
- Doğal gaz taahhüt firmaları
- Sıhhi tesisat taahhüt firmaları
- Isıtma tesisatı taahhüt firmaları
İnşaat mevsiminde iş yoğunluğu daha fazla olmakla birlikte kış aylarında da yeterince iş imkânı bulunmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i.
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Kendi işyerini açanların ise oldukça yüksek gelir elde etmeleri mümkündür. Kaynak dosyada bu durum için sabit bir maaş veya ücret rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür.
Ustalık belgesine sahip olanlar veya bu kişileri işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilir. Ayrıca işyerinde çırak çalıştırılması için Usta Öğretici belgesine sahip bir çalışanın bulunması zorunludur.
Benzer meslekler
- Sıhhi Tesisatçı
- Doğalgaz Tesisatçısı
- İklimlendirme ve Soğutma Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümü için ayrıca içerik verilmemiştir.
Kaynakça
- Niğde Mesleki Eğitim Merkezi Alan Öğretmeni Gürkan Dalmış
- Meslek elemanları
- MEB MEGEP Meslek Liseleri Tanıtım Modülü
- Çeşitli meslek liselerinin internet siteleri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.