Tanım
Fora makinesi ile ayakkabının alt tabanını diken, freze makinesinde ayakkabının alt kenar ve ökçelerinin düzeltilmesi işlemini yapan, gazuma makinesinde ayakkabının kenar dikme işlemini yapan kişiye Fora, Freze ve Gazumacı denir.
Görevler
- Fora makinesi ile ayakkabının alt tabanını diker.
- Freze makinesi ile ayakkabının alt kenar ve ökçelerinin düzeltilmesi işlemlerini yapar.
- Gazuma makinelerinde ayakkabının kenar dikme işlemlerini yapar.
- Zımparayı kasnaklara gerer ve monte eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Taban temizleme makineleri: çark, freze, pimse ve isforma.
- Taban dikiş makineleri: fora ve gazuma.
- Çeşitli zımparalar.
- Yapıştırıcılar.
- İplikler.
- Boyalar, parlatıcılar yani cilalar ve mum.
- Fırçalar.
- Bıçaklar.
- İş güvenliği ile ilgili araç ve gereçler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Fora, freze ve gazumacı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisine sahip olmak.
- Gözlerini ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek.
- Toza ve kimyasal madde kokularına karşı alerjisi olmamak.
Çalışma ortamı ve koşulları
- Fora, freze ve gazumacılar ayakkabı fabrikalarında, atölyelerde ve ayakkabı yan sanayiindeki işyerlerinde çalışır.
- Çalışma ortamı tozludur; kimyasal madde ve rahatsız edici koku içerir.
- Meslek kapalı ve kısmen gürültülü ortamlarda icra edilir.
- Çalışma ortamında ayakkabı yapımcılarıyla sürekli işbirliği halindedirler.
Eğitimin verildiği yerler
Modüler program çalışması sonucunda “Fora, Freze ve Gazumacı” meslek dalı, “Ayakkabı ve Saraciye Teknolojisi” alanındaki “Ayakkabı İmalatçılığı” dalı kapsamına alınmıştır. Bu nedenle “Fora, Freze ve Gazumacı” meslek dalı adı altında eğitim verilmemektedir.
Bu bölümde yer alan bilgiler, “Fora, Freze ve Gazumacı” eğitiminin verildiği dönemde araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için:
- En az ortaokul mezunu olmak.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Bünye ve sağlık durumunun, girilecek mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olması.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri sahibiyle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Fora, freze ve gazumacılık mesleğinin eğitim süresi ortaokuldan sonra 2 yıl, lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra ise 1 yıldır.
Eğitim sürecinde öğrenciler genel kültür derslerinin yanı sıra ağırlıklı olarak meslek dersleri alır.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Bu meslekte çalışma alanları şunlardır:
- Ayakkabı fabrikaları.
- Ayakkabı atölyeleri.
- Sadece fora, freze ve gazuma işlerini yapan fabrika ve atölyeler.
Meslekte kendini iyi yetiştirmiş ve yeterli sermayeye sahip olanlar kendi işyerlerini açabilir.
Kaynak dosyada meslekte iş bulma sorunu yaşanmadığı belirtilmiştir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Mesleki eğitim sonrasında iş piyasasında asgari ücretle iş bulabilirler. Ücret kişinin deneyimine ve işyerinin durumuna göre değişiklik göstermektedir.
Büyük işyerlerinde çalışan ve sendikalı olan meslek elemanlarının kazancı toplu iş sözleşmeleriyle belirlenir.
Kendine ait işyeri olan meslek elemanlarının kazanç durumu aldıkları siparişe ve yaptıkları işe göre değişir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik eğitimlerine devam edebilirler.
Ortaokul mezunu kalfa ve ustalar, mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek meslek lisesi diploması alabilirler.
Mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür.
Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca işyerinde çırak çalıştırılması için “Usta Öğretici” belgesine sahip çalışanın olması zorunludur.
Fabrikalarda çalışanlar işyerinin hizmet içi eğitimine katılarak ustabaşı unvanını alabilirler.
Benzer meslekler
- Ayakkabı tamircisi.
- Sayacı.
Ek bilgiler
Görev
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 3308 Sayılı Kanun.
- T.C. Milli Eğitim Bakanlığı çıraklık dönemi fora, freze ve gazumacılık meslek dalı eğitim programı.
- Bursa Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü.
- Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara, 1999.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.