Tanım
Flekso Baskı Operatörü; baskı tekniklerinden biri olan flekso baskıda, hazırlanmış flekso baskı yani esnek kalıp silindirlerini makineye bağlayan kişidir. Baskı ile ilgili ayarları ve baskı çıkış ayarlarını yapar, baskı sürecini kontrol eder ve baskı bitiminde makinenin periyodik temizlik ve bakımını gerçekleştirir.
Bu meslek mensubu malzeme ve makine bilgisine sahiptir; flekso baskı araç, gereç ve ekipmanını kullanır.
Görevler
Flekso Baskı Operatörü, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ile kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Teknik resim çizer.
- Baskıya hazırlık yapar.
- Baskı taşıyıcı malzemenin baskı çıkış ayarlarını yapar.
- Baskı ile ilgili ayarları yapar.
- Baskı süresince kontroller yapar.
- Baskı bitiminde makineyi temizler.
- İşbaşı eğitimine ilişkin faaliyetlere katılır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Flekso baskı makinesi
- Film montaj ve rötuş malzemeleri
- Baskı kalıpları
- Lüp (baskı kontrol merceği)
- Barkod okuyucu
- Zamk
- Hazne suyu (alkollü-alkolsüz)
- Rapido
- Densitometre (renk ölçüm cihazı)
- Milimetrik kâğıt
- Pantone kataloğu (uluslararası standart renkler)
- Kopya şasesi
- Çeşitli renkte mürekkepler
- Baskı kontrol masası
- Çeşitli ebatta ve cinste baskı kâğıtları
- Çeşitli ebatta ve cinste sentetik baskı taşıyıcılar
- Tarayıcı
- Bilgisayar
- Fotoğraf makinesi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Flekso Baskı Operatörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Basım işlerine ilgi duymak ve estetik görüşe sahip olmak
- Renkler, çizgiler ve şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilmek
- Ayrıntıları algılayabilmek
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
- Dikkatli ve titiz olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı, işyerinin sektörüne ve büyüklüğüne göre farklılık göstermekle birlikte genellikle kapalı, güneş ışığı almayan ancak aydınlık mekânlardır. Kamuya ait matbaa ve basımevlerinde sipariş kaydı, evrak izlenmesi, yazışmalar, maliyet hesabı ve ürün teslimi gibi işlerin yapıldığı büro ortamlarında da çalışılabilir.
Banyo ve basımhane ortamları kapalı, gürültülü, nemli ve rahatsız edici şekilde kokulu olabilir. Ürünün basılabilmesi için hazırlık ve basım aşamalarında sürekli kullanılan mürekkep, boya, benzin, yağ ve asit içerikli kimyasal maddeler makinelerin keskin bir koku yaymasına neden olabilir.
Mesleğin yapısı çeşitli kimyasal maddelerle çalışmayı zorunlu kıldığından matbaacılık alanında zehirlenme ihtimali bulunabilir. Bu çalışma koşulları solunum yolları ve akciğer rahatsızlıkları gibi meslek hastalıklarına yol açabilir.
Üretim sırasında baskıyı sürekli takip etmek ve hatalara müdahale etmek için baskı makinesinin yanında çalışılabilir. Büro dışında çoğunlukla ayakta, zaman zaman oturarak çalışılır.
Flekso Baskı Operatörü; malzeme satıcıları, müşteriler, diğer çalışanlar ve amirleriyle iletişim kurar. Bunun yanında makinelerle tek başına çalışma da söz konusu olabilir. İşyerinin ölçeğine ve iş hacmine göre değişmekle birlikte geç saatlere kadar çalışma, basımevi statüsündeki işyerlerinde ise vardiyalı çalışma yapılabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleğin eğitimi, mesleki eğitim merkezlerinin Matbaa Teknolojisi alanı “Flekso Baskı” dalında verilir.
Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri düzenlenir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programına katılmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla bu durumu belgelendirmek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve mesleğiyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Dünyada basım sektörü hızlı gelişmekte ve sektörün her safhasında ağırlığını hissettirmektedir. Türkiye de bu gelişmelerden etkilenmiş, ortaya çıkan yeni teknolojiler kısa zamanda uygulanmaya başlanmıştır.
Matbaa alanı hızla gelişen ve değişen bir sektördür. Teknolojideki hızlı gelişim ve değişime paralel olarak matbaa alanı da gelişmekte, daha önce kullanılan yöntemler daha verimli hâle gelmektedir.
Sektördeki gelişmeleri yakından takip etmek, uluslararası rekabete ve pazarlara açılan sektör için zorunludur. Uluslararası rekabet içindeki sektörde eğitimli ve kalifiye elemana duyulan ihtiyaç, rekabet şartları nedeniyle giderek artmaktadır.
Flekso Baskı Operatörlerinin ambalaj sanayiinde de iş bulma imkânları vardır. Flekso baskı sistemi, hammaddesi naylon olan ambalajların baskısının yapılmasında yaygın olarak kullanılır. Birçok sektör için ürünleri uygun şekilde ambalajlamak, yasal zorunluluk olduğu kadar pazarlama politikaları açısından da önemlidir.
Ambalaj sektöründe gelişen rekabet, eğitimli, verimli ve üretken işgücünü ön plana çıkarmıştır. Türkiye’de imalat ve sanayi sektörünün gelişmiş olduğu bölgelerde bu alanda eğitimli işgücünün iş bulma imkânı yüksektir.
Flekso Baskı Operatörleri kamu ve özel sektörde çalışabilir. Ayrıca kendi işyerlerini açabilirler. Bu alanda iyi eğitimli işgücüne ihtiyaç duyulmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden,
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan,
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kazanç, çalışılan sektör ve işletmeye göre değişir. Kamu sektöründe derece, kıdem ve teknik hizmetler sınıfındaki tazminatlara göre ücret alınır.
Özel sektörde ilk işe girişte asgari ücret düzeyinde olan kazanç, sonraki dönemlerde başarı durumuna göre artar. Kendi adına işyeri açan Flekso Baskı Operatörlerinin gelirleri; makinelerin teknolojisine, işyerinin kapasitesine ve müşteri yoğunluğuna göre değişir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Flekso Baskı Operatörleri, çalıştıkları kurum, kuruluş ve işletmelerde ustabaşı, şef ve benzeri görevlere gelebilirler.
Benzer meslekler
- Ofset Baskıcı (Ofset Baskı Operatörü)
- Tipo Baskıcı (Tipo Baskı Operatörü)
- Tifdruk Baskıcı (Tifdruk Baskı Operatörü)
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği
- Meslek elemanları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
