Tanım
Erken Çocuklukta Öğretmen Yardımcısı/Çocuk Bakıcısı; okul öncesi eğitim kurumlarında, yani anaokullarında, çocuk yuvalarında ve kreşlerde çocukların günlük bakımlarını yapan ve eğitimlerinde eğiticilere yardımcı olan kişidir.
Görevler
- Çocukların tuvalet, uyku ve yemek gibi günlük faaliyetlerini yapmalarına yardımcı olurken sosyal kuralları öğrenmelerini sağlar.
- Çocukların el ve yüz temizliğini yapar, kirli giysilerini değiştirir.
- Çocukların yaşlarına uygun, tüm gelişim alanlarına yönelik etkinliklerin uygulanmasında eğiticilere yardımcı olur.
- Günlük etkinliklerde ihtiyaç duyulan eğitici araçların, hikâye kitaplarının, oyuncakların ve diğer eğitim materyallerinin hazırlanmasında eğiticilere yardımcı olur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Evcilik oyuncakları
- Öykü kitapları ve resim defteri
- Büyütme kartları, büyük ve küçük tahta bloklar
- Dolgu hayvan oyuncakları
- Yapı-inşa oyuncakları
- Renkli karton ve el işi kâğıtları
- Resimli kâğıtlar
- Küçük makas ve çeşitli yapıştırıcılar
- Oyun hamuru
- Artık materyaller: düğme, plastik şişeler, kumaşlar ve gazoz kapakları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Erken Çocuklukta Öğretmen Yardımcısı/Çocuk Bakıcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Çocukları sevmek
- Doğru diksiyona sahip olmak
- Dikkatli ve sabırlı olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Yaratıcılık yeteneğinin gelişmiş olması
- Pratik ve hareketli çalışma temposuna uyum sağlayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Erken Çocuklukta Öğretmen Yardımcıları/Çocuk Bakıcıları anaokullarında, çocuk kreşlerinde ve yuvalarda görev yaparlar. Bazen evlerde de çocuk bakabilirler.
Çalışma ortamı temiz ve oldukça hareketlidir. Meslek çalışanları sürekli hareket hâlinde olur ve her zaman çok dikkatli davranmak zorundadır. Küçük çocukların dilinden anlamak ve onlara şefkatle, sabırla davranabilmek meslekte başarı için ön koşuldur. Çalışma saatleri düzenlidir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Çocuk Gelişimi ve Eğitimi alanı Erken Çocukluk Eğitimi dalında verilmekteyken, yeni uygulamaya göre bu isimde bir dal bulunmamaktadır. Bu nedenle eğitimle ilgili aşağıdaki bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Mesleğin eğitimi ayrıca bazı kamu ve özel kurumların düzenlediği kurslarda verilmektedir. Örneğin Türkiye İş Kurumu tarafından vasıfsız kişilere yönelik meslek edindirmeyi amaçlayan kurslardan Çocuk Bakıcılığı kursuna devam eden kişi bu mesleği edinebilir.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan ya da dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve öğrenci yıl sonunda alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak; işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kamu kuruluşlarına bağlı kreşlerin, özel yuva ve anaokullarının ve gündüz bakımevlerinin sayısının artmasıyla mesleğin çalışma alanı gelişmektedir. Evinde çocuk bakıcılığı yapan veya bakımını üstlendiği çocuğun evine giderek bakıcılık yapanların sayısı da çalışan annelerin sayısına bağlı olarak artmaktadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı kreşlerde çalışan çocuk bakıcılarında kız meslek lisesi mezunu olma şartı aranmamaktadır. İlkokul veya ortaokul mezunu kişiler, bu alanda çalışmaya istekli oldukları ve aranan özellik ve şartları taşıdıkları takdirde çalışabilirler.
Kız meslek lisesi mezunları anaokulu, anasınıfı, yuva ve çocuk kulüplerinde çocuk eğiticisi olarak görev yapmaktadırlar.
Özel kreşlerde çalışan çocuk bakıcılarında ise Kız Meslek Lisesi Çocuk Gelişimi ve Eğitimi bölümünü bitirmiş olma şartı aranmaktadır.
Özel bazı şirketler tarafından organize edilen saatlik çocuk bakıcılığı, özellikle üniversite öğrencilerine çalışma olanağı yaratmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Meslek eğitimi bittikten sonra mezunlar genellikle asgari ücretle işe başlarlar. Daha sonraki yıllarda, işyeriyle olan anlaşmaya bağlı olarak ücret artışı söz konusu olabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Çocuk Gelişimi ve Eğitimi alanı Erken Çocukluk Eğitimi dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Bu mesleği pratikten öğrenenler için unvan değişikliği yoluyla yükselmek mümkün değildir. Ancak tecrübe ve yeterliliğe bağlı olarak ücret yükselmesi söz konusu olabilir.
Benzer meslekler
- Kreş-Yuva Öğretmeni
- Anasınıfı Öğretmeni
- Çocuk Kulübü Öğretmeni
Ek bilgiler
Pratik Kız Sanat Okulları Çocuk Bakım kursunda aşağıdaki konularda eğitim verilir:
- Çocuk gelişimi ve bakımı
- Gelişime etki eden faktörler
- Doğum öncesi gelişim ve gebelik
- Yaratıcı çocuk faaliyetleri
- İnsan ilişkileri ve çocuk problemleri
- Çocuk beslenmesi
- Çocuk hastalıkları ve ilk yardım
Mesleğe ilişkin diğer görevler şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak
- Çevre koruma önlemleri almak
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak
Kaynakça
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Meslek elemanları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
