Tanım
Enerji Tesisleri İşletme Teknikeri; konvansiyonel (kömür, doğalgaz vb. kullanan) ve yenilenebilir enerji kaynaklarından (güneş, rüzgâr, hidroelektrik vb.) elde edilen enerjinin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde üretilmesi, tüketiciye sunulması, kontrolü ve ekonomik olarak kullanılması sürecinde mühendise yardımcı olan elemandır.
Görevler
- Enerji kaynaklarından elde edilen enerjinin üretim ve son kullanıcıya ulaştırma sürecinin planlanmasında çalışır.
- Çalıştığı enerji tesisinin işletmesine destek olmak amacıyla tesiste gerekli kontrolleri yapar.
- Önemli verileri takip eder, kaydeder ve yönetime bilgi verir.
- Tesisle ilgili iyileştirme ve bakım ihtiyaçlarının belirlenmesine destek olur.
- Enerji verimliliği etütlerine dair ölçümleri yapar ve raporlarını hazırlar.
- Bina veya tesislerde yapılacak enerji etüdü çalışmalarına yardımcı olur.
- Etütlere ilişkin raporları hazırlar.
- Gerekli ölçümlerin yapılmasında kullanılan aletleri hazırlar.
- Bağlı bulunduğu amire etütler hakkında bilgi verir.
- Sürecin kontrolünü yapar.
- Sürecin iyileştirilmesi konusunda görev alır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- AVO metre (akım, gerilim, direnç ölçer)
- LCR metre (bobin, kapasite, direnç)
- Aydınlık seviyesi ölçücü
- Anemometre (yelölçer)
- Takometre (devirölçer)
- Enerji analizörü
- Multimetre
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Enerji tesisleri işletmeciliği meslek elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- Yaygın ve yoğun dikkate sahip olmak
- Ayrıntıyı algılayabilmek ve ifade gücü yüksek olmak
- Sayısal yeteneğe sahip olmak
- Tahmin edebilme yeteneğine sahip olmak
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Programlı çalışmayı sevmek
- Uzak görüşlü olmak
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
- Teknik alanlara yatkın olmak
- Seyahat etmekten hoşlanmak
- Dikkatli ve sabırlı olmak
- Pratik ve hareketli çalışma temposuna uyum sağlayabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Enerji Tesisleri İşletmeciliği meslek elemanları binalarda, çeşitli enerji santrallerinde, rafinerilerde ve akaryakıt istasyonlarında çalışırlar.
Çalışma ortamı enerjinin türüne ve tesisin kurulduğu yere göre değişebilir. Bununla birlikte genellikle kapalı ortamlarda görev yaparlar. Görevleri gereği seyahat etmeleri gerekebilir.
Birlikte görev yaptıkları kimselerle ekip hâlinde çalışabilir ve zaman zaman müşterilerle iletişime girebilirler. Çalışma ortamında asgari olarak iş güvenliği önlemlerinin alınması gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının “Enerji Tesisleri İşletmecisi” bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’nda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Enerji Tesisleri İşletmecisi” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır.
- Zorunlu staj süresi 45 iş günüdür.
- Eğitim süresince bilgisayara giriş, matematik, Türk dili, İngilizce ve güzel sanatlar gibi temel derslerin yanında; enerji tesisleri yönetimi, işletme, enerji taşımacılığı mevzuatı, enerji dağıtım yöntemi, alternatif enerji sistemleri ve enerji hizmet pazarlaması gibi alan dersleri verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini bitirenlere ön lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Günümüzde enerji kaynakları gün geçtikçe daha da azalmakta ve değeri artmaktadır. Bugüne kadar keşfedilmiş her türlü enerjinin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde üretilmesi, tüketiciye sunulması ve ekonomik olarak kullanılması gün geçtikçe daha da önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.
Enerji Verimliliği Kanunu çerçevesinde her işyerinde enerji uzmanı veya enerji yeterlik belgesi olan yetkin bir elemanın çalıştırılması mecburiyeti getirilmiş olması, enerji alanında nitelikli insan gücünün önemini daha da artırmıştır.
Ayrıca Avrupa Birliği’ne uyum yasalarının da zorlayıcılığı ile güvenli ve doğru hizmet sunumunun yanı sıra serbest piyasa ekonomisi uygulamaları tüm işletmelerin önceliği hâline gelmiştir.
Bu nedenle mezunlar aşağıdaki alanlarda ve kurumlarda iş bulma imkânına sahiptirler:
- Petrol ve gaz rafineri işletmeleri
- Yenilenebilir enerji santralleri (rüzgâr, güneş vb.)
- Ulusal ve uluslararası akaryakıt ve gaz dağıtım şirketleri
- Ulusal ve uluslararası enerji şirketleri
- Belli bir miktardan çok enerji kullanan tüm kurum ve kuruluşlar
- Akaryakıt ve gaz dağıtım istasyonları
- Servis istasyonları
- Akaryakıt ve gaz dağıtım istasyonu olan tüm özel ve kamu sektörü birimleri
- Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu
- Bünyesinde akaryakıt istasyonu bulunan konaklama tesisleri
- Lojistik firmaları ve ulaşım alanı
- Özel sektörde enerji sistemleri ve teknolojileri ile ilgili tüm alanlar
- T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bağlı kurumları
- Petrol İşleri Genel Müdürlüğü
- Elektrik İşleri Etüt İdaresi
- Elektrik Üretim A.Ş.
- Türkiye Elektrik İletim A.Ş.
- Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.
- Devlet Su İşleri
- Türkiye Petrolleri Arama Ortaklığı
- Türkiye Boru Hatları Taşıma A.Ş.
- Türk Petrol Rafineleri A.Ş.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi sırasında Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenci kredisinden yararlanmak mümkündür.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve üzerinde olur. İşyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak bu ücret artmaktadır.
Kaynak dosyada, ücretin asgari ücretin 2 ila 4 katı arasında değişebildiği belirtilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Enerji Tesisleri İşletmeciliği ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, “Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı”nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Enerji Tesisleri İşletme Teknikerleri tesislerde yöneticilik yapabilir.
Benzer meslekler
- Makine teknikeri
- Alternatif enerji kaynakları teknolojisi teknikeri
- Elektronik teknikeri
- Elektrik teknikeri
- Lojistik (enerji dağıtımı)
Ek bilgiler
Görev
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Üniversiteler
- www.yegm.gov.tr
- www.eie.gov.tr
- www.emver.gov.tr
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.