Tanım
Tarım ve kimya ürünleri hariç, tüketici ihtiyaç ve talepleri göz önüne alınarak otomotiv, elektronik, iletişim, mobilya, beyaz eşya, reklamcılık ve ambalaj sanayisi gibi pek çok sektörde yeni endüstriyel ürünlerin tasarlanması ve geliştirilmesi sürecinde çalışan kişidir.
Görevler
Endüstriyel Tasarım Mühendisi veya Endüstriyel Ürün Tasarımcısının gözetimi altında; iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- Endüstriyel kullanımı olan yeni bir nesnenin veya geliştirilecek mevcut ürünün ergonomi, işlevsellik ve maliyet gibi özellikleri dikkate alınarak tasarımı için proje hazırlar.
- Akış şeması oluşturur.
- Teknik ve desen çizimleri yapar.
- Bilgisayarda görünüş ve montaj çizimleri yapar.
- Modelde hesaplama ve sorgulama yapar.
- Tasarım örneklerini inceler ve analiz yapar.
- Maketini yapar.
- Gerçek ölçüleri verilen ve kullanılacak malzemeleri belirlenen ilk örneği, yani prototipi veya modeli yapar.
- Deneme sürecini takip eder.
- Fotoğraf çekimi ve animasyon yapar.
- Geliştirilen ürün için katalog ve portfolyo hazırlar ve sunumunu yapar.
- Katalog hazırlar.
- Arşivleme yapar.
- Yeni ürün geliştirme çalışmaları yapar.
- 3D yazıcı ve tarayıcıları etkin kullanır.
- Tarama ve sayısallaştırma yaparak rakip ürün analizi ve ürün geliştirme gerçekleştirir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Çizim aletleri, kalem ve rapido takımı gibi araçlar
- Karton, köpük, cam, plastik, ahşap, metal ve kompozit malzemeler
- Cetvel takımları
- Ölçme araçları
- Hesap makinesi
- Bilgisayar
- Çeşitli yazılım programları
- 3D yazıcı ve tarayıcılar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstriyel Tasarım Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İş disiplinine sahip olmak
- El ve parmak becerisine sahip olmak
- Göz ve el koordinasyonunu sağlayabilmek
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
- Ayrıntılara dikkat etmek
- Yenilik ve gelişmelere açık olmak
- Dikkatli, titiz ve tedbirli olmak
- Şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilmek
- Yaratıcı, araştırmacı ve yeniliklere açık olmak
- Güzel sanatlara ilgi duymak
- Çevreye duyarlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Endüstri Ürünleri Tasarım Teknisyenleri, endüstri kuruluşlarındaki atölyelerde görev yaparlar. Çalışmalarında daha çok zihin gücünü kullanan teknisyenler, çoğunlukla nesnelerle ve aletlerle ilgilenirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının “Makine ve Tasarım Teknolojileri” alanındaki “Endüstriyel Ürünler Tasarımı” dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için şu koşullar belirtilmiştir:
- Ortaokul mezunu olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci, yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere “Meslek Lisesi” diploması verilir. Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Toplu iğneden otomobile, helikopterden kaleme, fotoğraf makinesinden bir evin mutfağına, banyosuna ve mobilyalarına kadar akla gelebilecek her tür kullanım ürünü endüstri tasarımının konusuna girer.
Bu nedenle endüstriye yönelik seri üretimde malzeme, biçim, işleme mekanizmaları, renk, doku ve grafik düzenlemelerini görsel bir duyarlılıkla ortaya koyabilen tasarımcılara sürekli ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu meslekteki kişiler genellikle tasarımcı olarak şu alanlarda çalışmaktadır:
- Mobilya endüstrisi
- Otomotiv endüstrisi
- Cam ve seramik endüstrisi
- İç mimarlık
- Dekorasyon
- Grafik tasarım
- Ambalaj
Kendi özel tasarım bürolarını kuran kişiler de bulunmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin “Makine ve Tasarım Teknolojisi” alanının “Endüstriyel Ürünler Tasarımı” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanlarını tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme ve yükselme daha çok deneyime bağlıdır. Açılan çeşitli proje yarışmalarında dereceye girmek ve ödül kazanmak, meslekte ilerleme ve yükselme açısından önemlidir.
Benzer meslekler
- Endüstri Ürünleri Tasarım Teknikeri
- Grafik Tasarımcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- www.eba.gov.tr adresli web sayfası
- Mesleki ve Teknik Öğretim Kurumları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.