Tanım
Endüstriyel Meyve ve Sebze Yetiştiricisi; her tür ve çeşit meyve ile sebze yetiştiriciliği için ortamı hazırlayan, bahçe, bağ ve sera tesis eden, fide ve fidan üreten, ekim, dikim, bakım, hasat ve tohum üretme işlerini yapan kişidir.
Görevler
- Arazi ve araziye uygun tür ve çeşit seçimi yapar.
- Toprak hazırlığı yapar.
- Meyve ve sebzelerde sulama, gübreleme, budama, hastalık ve zararlılarla mücadele gibi bakım işlemlerini yapar.
- Örtü altı sistemlerini kurar.
- Meyve ve sebze üretim materyalini çoğaltır.
- Meyve ve sebzelerde budama yapar.
- Meyve türlerini yetiştirir.
- Sebze türlerini yetiştirir.
- Meyve ve sebze bahçelerinde bitki koruma tedbirlerini uygular.
- Hasat ve muhafaza yapar.
- Sulama suyunun kalitesini belirler.
- Sulama zamanını ve süresini ayarlar.
- Meyve fidanlığı ve sebze fideliği kurar.
- Bulundukları bölgeye göre arazi ve iklim koşullarını analiz eder.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- İklim değerleri ölçüm cihazları
- Bilgisayar ve donanımları
- Toprak numunesi alma aletleri
- Harç malzemeleri
- Köklendirme materyalleri
- Bitki Gelişim Düzenleyicileri (BGD)
- Tohum, fide ve fidan
- Çelik, kalem ve aşı gözü
- Bağ ve bodur meyveler için destek malzemeleri ve file
- Aşı macunu ve parafin
- Fidan üretim alet ve malzemeleri
- Aşı yapma araç ve gereçleri
- Budama alet ve malzemeleri
- Organik ve kimyasal gübreler
- Bitki koruma ilaçları ve malzemeleri
- Yağmurlama ve damlama sulama sistemleri
- Toprak altı sulama sistemi
- Tohum hazırlama makinesi
- Ekim ve dikim makineleri
- İlaçlama ve gübreleme alet ve ekipmanları
- Toprak işleme alet ve makineleri
- Toprak tesviye alet ve makineleri
- Arazi çevirme, yani çit malzemeleri
- Çapalama ve boğaz doldurma makineleri
- Sera ve örtü altı malzemeleri
- Bağlarda destek malzemeleri
- Aşılı köklü asma fidanı üretim alet ve malzemeleri
- Fidan dikim aletleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstriyel Meyve ve Sebze Yetiştiricisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Bitki yetiştirmeye ilgili ve yetenekli olmak
- Bir işi planlama ve uygulama yeteneğine sahip olmak
- Ekip çalışması yapabilmek ve sorumluluk sahibi olmak
- İş disiplinine sahip olmak ve iş güvenliğine dikkat etmek
- Sistemli düşünebilmek ve organizasyon yeteneğinin yüksek olması
- İş ve işçi güvenliğine karşı duyarlı olmak
- Çevre dostu tarım sistemlerini benimsemek
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek
- Pratik, sabırlı, dikkatli, düzenli ve araştırmacı olmak
- Güncel gelişmeleri ve yetiştiricilikle ilgili yenilikleri takip etmek
- Tarım alet ve donanımlarını kullanabilecek yeterlilikte mesleki eğitim almış olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Endüstriyel Meyve ve Sebze Yetiştiricisi genellikle açık arazide, serada, bağda ve bahçede görev yapar. Çalışma ortamı sıcak, soğuk, çamurlu, tozlu ve nemli olabilir.
İşler genel olarak ayakta ve gündüzleri yapılır. Bu mesleği yürütenler işverenler, ziraat mühendisleri, çiftçiler, zirai ilaç, gübre ve tohum bayileri, araştırma enstitüleri, meyve ve sebze komisyoncuları ile iletişimde bulunurlar.
Aşı, budama ve hasat işleri için mevsimlik çalışma söz konusu olabilir. Çalışma sırasında dikkatli olunmadığında zirai ilaç kaynaklı zehirlenme, böcek sokması, güneş çarpması, düşme, makas veya bıçak kesmesi gibi kazalarla karşılaşılabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Tarım Teknolojileri alanı “Endüstriyel Meyve ve Sebze Yetiştiriciliği” dalında verilmekteydi. Yapılan yeni düzenlemeyle bu alan ve dala 2014-2015 eğitim öğretim yılından itibaren öğrenci alınmamaktadır.
Aşağıdaki eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitim süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Endüstriyel meyve ve sebze yetiştiriciliği dalından mezun olanlar şu kurum ve işletmelerde iş bulma imkânına sahiptir:
- Tarım ve Köy İşleri Bakanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar
- Belediyeler
- Toprak Mahsulleri Ofisi
- Ziraat Odaları
- Tarımsal amaçlı kooperatifler ve üretici birlikleri
- Üniversitelere bağlı üretme çiftlikleri
- Meyvecilik işletmeleri
- Sebzecilik işletmeleri
- Bağcılık işletmeleri
- Fide ve fidan üretim firmaları
- Üretim seraları
- Özel tarım işletmeleri
- Zirai ilaç, gübre ve tohum bayileri
- Tarımsal amaçlı ithalat ve ihracat firmaları
- Üniversiteler
Mezunlar ayrıca kendi işyerlerini de açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere işletmelerce asgari ücretin net %15 veya %30’undan az olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre aylık alınır. Ücretler kıdeme göre ve yıllık belirlenen oranlarda artış gösterir.
Özel sektörde ise asgari ücret ile işe başlanır. Daha sonra işverenlerle yapılan anlaşmalara veya sözleşmelere göre asgari ücretin 2-3 katı oranında ücret alınabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Tarım Teknolojileri alanı “Endüstriyel Meyve ve Sebze Yetiştiriciliği” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Ziraat Teknisyeni
- Bahçe Ziraatı Teknikeri
- Meyve Yetiştiricisi
- Sebze Yetiştiricisi
- Sera Üreticisi
- Aşılama ve Budama Teknikeri
- Üzüm Üreticisi
- Fidan Üreticisi
- Fide Üreticisi
- Süs Bitkileri Yetiştiricisi
Ek bilgiler
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Meslek lisesi öğretmenleri
- İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- ÖOP Tarım Teknolojileri Alanı Tanıtım Modülü
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.