Tanım
Endüstriyel Hammaddeler İşleme Teknikeri; uzay sanayisi, roket sanayisi, kimya sanayisi ve sürdürülebilir teknoloji gibi pek çok alanda işlenmemiş hammaddelerin işlenmesi, üretime dönüştürülmesi ve endüstriyel ürün üretilmesi süreçlerinde çalışan kişidir.
Görevler
Endüstriyel Hammaddeler İşleme Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Özel ve kamu kuruluşlarında, uzay mekikleri ve uydu imalatında kullanılan malzemelerin analizini yapar.
- Uçak parçalarının üretimi ve montajını yapar.
- Uçak sanayisi için ham maddelerin sevkiyatını sağlar.
- Ham maddeleri hazırlar.
- Gıdaların sıcak ve soğuk tutulması gereken depoların kontrolünü sağlar.
- Üretimle ilgili her türlü maliyeti hesaplar.
- Ar-Ge birimlerinde çalışır.
- Kalite kontrollerini sağlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan alet ve malzemeler
Meslekte kullanılan başlıca alet, cihaz, ekipman ve programlar şunlardır:
- Malzeme enjeksiyonu.
- Kalıpçılık, çekme ve germe cihazları.
- Pnömatik kompresör ve hidrolik yağ tankları.
- Hava ve sıvı akışkanların kontrol ve devinimini sağlayan komponentler.
- Akışkan yön kontrol valfleri.
- Kumpaslar ve mikrometreler.
- Elektrik akımını üreten akım kaynakları.
- Osiloskop.
- Yazılım geliştirme ve bilgisayarlı malzeme üretimi, analiz ve mukavemet testlerinin simülasyonunda kullanılan bilgisayar destekli test ve analiz programları: Ansys, Comsol, Solidworks, AutoCAD ve Catia.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstriyel Hammaddeler İşleme Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Takım çalışmalarına yatkın olmak.
- Teknolojik gelişmelere ilgi duymak.
- Girişimcilik becerisine sahip olmak.
- Göz ve el koordinasyonunu sağlayabilmek.
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak.
- Duygusal zekâya sahip olmak.
- Fizik, kimya, felsefe ve ekonomi gibi alanlara ilgi duymak.
- Mekaniğe ilgi duymak.
- Değişik görüşlere ve yeniliklere açık olmak.
- Çabuk ve doğru karar verebilmek.
- Stres altında çalışabilmek.
- Empati yapabilmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamları, malzemelerin imalatının yapıldığı fabrikalar ve endüstri geliştirme bölgeleri gibi yerlerdir. Çalışma ortamının sıcaklığı değişkenlik gösterebilir. Ortamlar kirli, yağlı, gürültülü ve kokulu olabilir.
Çalışma sırasında dikkatli olunmadığında yanma, kayma, düşme, kesilme, elektrik çarpması veya zehirlenme gibi kazalarla karşılaşılabilir. Kimyasal maddelerin alev alarak yanması ve ısıl etkilerin tehlike yaratabildiği durumlara maruz kalınabilir.
Çalışma saatleri gündüz veya gece-gündüz vardiyalı olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Endüstriyel Hammaddeler İşleme Teknolojisi bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Belirtilen meslek lisesi bölümlerinden mezun olanlar, Endüstriyel Hammaddeler İşleme Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince meslek dersleri ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Eğitim kapsamında verilen başlıca dersler şunlardır:
- Ölçme ve Kontrol Bilgisi.
- Malzeme Bilimi.
- Nanomalzemeler.
- Malzemelerin Mekaniği.
- Kompozit Yapıların Tasarımı.
- Termodinamik.
- Malzemelerin İşlenebilirliği.
- Malzeme Yönetimi.
- Bilgisayar Destekli İmalat.
Öğrenim sürecinde zorunlu staj bulunmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Önlisans Diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Dünya ekonomisinin küreselleşmesi ve Türkiye'nin Avrupa Birliği ile uyum çalışmaları sonucunda Endüstriyel Hammaddeler İşleme Teknolojisi Programının önemi ve gerekliliği de giderek artmaktadır.
Mezunlar şu alanlarda çalışabilir:
- Teknik servisler.
- Bakım-onarım birimleri.
- Makine montaj ve demontaj işleri.
- Bilgisayar programlama ve Ar-Ge bölümleri.
- İmalat fabrikaları.
- Üretim ve kalite kontrol birimleri.
- Tasarım büroları.
- Proje ve plan ofisleri.
Bu meslekte yöresel farklılıklar bulunmamaktadır. Ankara'nın Kahramankazan ilçesinde bulunan TUSAŞ ve TAI gibi stratejik açıdan öncü ve öncelikli alanlar, Endüstriyel Hammaddeler İşleme Programı için ana istihdam olanakları sunmaktadır.
Özellikle askeri, savunma, uzay ve uçak sanayisi gibi alanlarda ihtiyaç duyulan ara eleman ve deneyimli personel ihtiyacını karşılamak üzere mezunlar, istihdam olanakları açısından öncelikli alanlar kapsamında değerlendirilmektedir. Bu alanlarda mezunlar iş arayışlarında aranan eleman olarak görülebilmektedir.
Meslek sahibi kişiler ayrıca aşağıdaki alanlarda da çalışabilir veya kendi işini kurabilir:
- Ağaç ürünleri ve işlemeye yönelik marangozhaneler.
- Ahşap işçiliği.
- Metal ürünleri ve metal ürünlerini işlemeye yönelik alanlar.
- Denizcilik ve deniz taşıtlarına yönelik üretim, tamir ve bakımcılık alanları.
- Cam ve cam ürünlerinin üretimi, şekil verilmesi, cam sanatı ve cam onarımı.
- Torna, frezeleme ve talaş kaldırma gibi temel işlemlerin yapıldığı alanlar.
- Ürün öncesi ara işlem malzemelerinin üretimi.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası kazanç
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Endüstriyel Hammaddeler İşleme Teknikeri ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
Meslekte uzmanlaşmayı ve yükselmeyi sağlayan tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim olanakları bulunmaktadır.
Mezun öğrenciler kendilerini geliştirmek için İngilizce ve Almanca yabancı dil kurslarına gidebilirler. Önemli kurslar arasında CNC Operatörlüğü, CNC Programlama ve Plastik Kalıpçılık kursları bulunmaktadır.
Bilgisayar destekli çizim, analiz ve imalat programları ile bu programların kullanıldığı alanlara yönelik sertifikalı eğitim kurslarına katılarak belge alabilirler.
3+1 eğitim modeli kapsamında meslek yüksekokullarında dört dönem üzerinden verilen eğitimin ilk üç dönemi örgün öğretim şeklinde, son dönemi ise işletmelerde tam zamanlı uygulamalı eğitim olarak düzenlenmektedir.
İŞKUR'un işbaşı eğitim programından yararlanan öğrenciler, program sonunda İşbaşı Eğitim Programına Katılım Belgesi almaya hak kazanabilirler.
Erasmus değişim programlarıyla yurt dışında eğitim ve staj olanağı bulunmaktadır. Üniversite-sektör iş birliğiyle eğitim sonrası iş olanakları sağlanmaktadır.
Mezunlar, ön lisans eğitimlerini tamamladıktan sonra lisans eğitimi alarak eğitim düzeylerini artırabilir ve iş yerlerinde ilgili bölümler ile çalışılan yıl kapsamında kıdem derecesi kazanabilirler. Çift ana dal eğitim imkânı ile ikinci bir dalda eğitim görme ve diploma alma olanağı da vardır.
İş hayatında ilerleme
Mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere getirilebilmektedirler.
Benzer meslekler
- Makine Teknikeri.
- Mekatronik Teknikeri.
- Jeoloji Mühendisi.
- Metalurji Malzeme Teknikeri.
- Metalürji Teknikeri.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Üniversitelerin Endüstriyel Hammadde İşleme Teknolojisi Bölümü.
- https://kmyo.baskent.edu.tr/ web sayfası.
- Meslek elemanları.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.