Tanım
Endüstriyel Dokuma Teknisyeni / Dokuma Teknisyeni; çeşitli türdeki yün, pamuk ve sentetik iplikleri tezgâhlarda bağlayarak kumaş hâline getiren kişidir.
Görevler
- Dokuma tezgâhını hazırlar, iplikleri takar, ayarını yapar ve çalıştırır.
- Bilgisayar programlarını kullanarak desen tasarımı yapar.
- Dokunacak kumaşın desen kartlarını hazırlar.
- Boşalan mekiğin içine atkı ipliği bobinleri yerleştirir veya boş mekiği daha önceden hazırladığı yedek mekik ile değiştirir.
- Kopan iplikleri bağlar ve dokumanın hatasız olarak yürütülmesini sağlar.
- Numune kumaş dokur ve kumaş analizi yapar.
- Dokunan kumaşların istenilen uzunluğa gelip gelmediğini numaratörden kontrol eder.
- İstenilen uzunluğa gelen kumaşı, tezgâhın çalışmasını durdurarak tezgahtan çıkartır.
- Dokuma tezgâhının temizlik ve bakım işlerini yapar veya yaptırır.
- İşi bittikten sonra bir sonraki vardiya çalışanlarına bilgi verir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Bitkisel, hayvansal ve kimyasal liflerden elde edilmiş iplikler
- Desen kâğıtları
- Kumaş numuneleri
- Numune dokuma tezgâhları
- Dokuma hazırlık makineleri
- Dokuma makineleri
- Kumaş analizi araçları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstriyel Dokuma Teknisyeni / Dokuma Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El ve gözü eşgüdümle kullanabilmek
- Dikkatli olmak
- Renkleri ayırt edebilmek
- El becerisine sahip olmak
- Makinelerle çalışmaktan hoşlanmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Endüstriyel Dokuma Teknisyenleri / Dokuma Teknisyenleri tekstil fabrikalarında ve dokuma atölyelerinde çalışırlar.
Çalışma ortamı gürültülü olabilir. Yeterli havalandırma sistemi olmayan işyerlerinde lif tozu bulunur. Bu nedenle çalışanlar önlük giyerler. İş genellikle ayakta yürütülür ve çalışma saatleri düzenlidir. Kişi bağımsız bir işyeri açarsa çalışma saatlerini kendisi düzenleyebilir.
Çalışırken birinci derecede malzeme ve makinelerle ilgilenirler. Çalışma ortamında meslektaşlarıyla, iplikçilerle, boya apre işlerinde çalışanlarla, müşterilerle, işyerindeki diğer personelle, tekstil teknikerleriyle ve mühendislerle iletişim kurarlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Tekstil Teknolojisi alanı Endüstriyel Dokuma dalında verilmiştir. Yeni uygulamaya göre bu isimde bir dal bulunmamaktadır. Kaynak dosyada yer alan eğitim bilgileri, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Endüstriyel Dokuma Teknisyenleri / Dokuma Teknisyenleri şu yerlerde çalışabilirler:
- Dokuma fabrikaları
- İşletmeler
- Dokuma atölyeleri
- Desen büroları
Kendi işyerlerini de açabilirler.
Bu meslekte iş bulma olanaklarının İzmir, İstanbul, Bursa, Uşak, Bilecik, Adana, Gaziantep, Kahramanmaraş, Denizli ve Kayseri illerinde oldukça fazla olduğu belirtilmektedir.
Özelleştirme nedeniyle kamu kurumlarında bu meslek elemanlarının iş bulma olanağının kalmadığı belirtilmiştir. Bununla birlikte, ülkemizde oldukça gelişmiş olan tekstil sanayiinde meslek elemanlarına ihtiyaç duyulmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrası işe yeni başlayanlar asgari ücret tutarında, tecrübeli elemanlar ise asgari ücretin en az 2-3 katı gelir elde edebilmektedirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Tekstil Teknolojisi alanı Endüstriyel Dokuma dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Ustalık belgesi ile kendi işyerlerini açabilirler. Kendi işyerini kuranlar girişimci olarak da ilerleme kaydedebilirler.
Ustalık belgesine sahip olanlar, işyerinde aday çırak, çırak, kalfa ve öğrencileri çalıştırabilmek için mesleki eğitim merkezlerinde düzenlenen İş Pedagojisi kursuna katılabilirler. Kursu başarıyla tamamlayanlar Usta Öğreticilik belgesine sahip olurlar.
Benzer meslekler
- Tekstil Desencisi
- Örücü
- Tekstil Terbiyecisi (boya-baskı-apre-kaplama)
Ek bilgiler
Endüstriyel Dokuma Teknisyeni / Dokuma Teknisyeninin ek görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Meslek elemanları
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- 2004-2005 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumlar, Ankara-2005
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
