Tanım
Endüstriyel Boru Montajcısı; endüstriyel tesislerdeki boru sistemlerinin ön hazırlık, montaj ve test işlemlerini gerçekleştiren, yapılan montajın malzeme ve projesine uygunluğunu kontrol eden kişidir.
Görevler
Endüstriyel Boru Montajcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İmalat ve montaj için ön hazırlık yapmak.
- Spool imalatı yapmak. Spool, izometrik resme uygun olarak atölyede imal edilen yarı mamul parçadır.
- Boru ölçümü yapmak.
- İş parçasını, yani boruyu, markalamak ve kesmek veya kesilmesini sağlamak.
- Branşman ve enstrümanlar için boruya delik açmak. Enstrümanlar ölçü aletleridir.
- Dirsek ve redüksiyon imal etmek.
- Kaynak ağzı açmak ve güçlendirme yakası yapmak.
- Köprü ve mantar malzemesini hazırlamak. Bunlar geçici birleştirme malzemeleridir.
- Ölçü ve kaynak ağzı kontrolü yapmak.
- İş parçalarını birleştirmek ve geçici birleştirme malzemelerini sökmek.
- Spoolun stok sahasına taşınmasını sağlamak.
- Boru-spool montajı yapmak ve hazır supportları yerleştirmek.
- Support imalatı yapmak.
- Kaynaklı birleştirme yapmak.
- Flanşlı birleştirme yapmak.
- Boruya diş açmak ve dişli birleştirme yapmak.
- Dirsek bükümü yapmak.
- Yapılan montajın malzeme ve proje uygunluğunu kontrol etmek.
- Sızdırmazlık kontrolü yapmak.
- Boru sistemini test için hazırlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Açı ayarlı gönye, açık ve yıldız anahtar takımları.
- Boru anahtarları, boru bükme makine aparatları ve kalıpları.
- Büyük, küçük ve parmak taş motorları.
- El feneri, el matkabı, civata ve çekiç.
- Elektrikli spiral taş motorları ve seyyar elektrik ara kabloları.
- Emniyet halatı, emniyet kemeri ve şeridi, bariyer, megafon ve telsiz.
- Güvenlik elemanları, ikaz lambaları ve trafik levhaları.
- Kişisel Koruyucu Donanımlar: baret, iş tulumu, eldiven ve kulak tıkacı.
- Metal markör kalem, metre ve şerit metre.
- Oksijen kesme şaloması ve özel hidrolik sıkma düzenekleri.
- Ölçüm cihazları: gürültü, aydınlatma ve gaz ölçüm cihazları.
- Pafta, şakül, yağdanlık, su terazisi ve mesnet.
- Yangın battaniyesi ve yangın söndürme cihazı.
- Test düzenekleri ve sıvı veya gaz test materyalleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstriyel Boru Montajcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Görsel belleğinin güçlü olması.
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmesi.
- Düzenli, tedbirli, dikkatli ve sorumluluk sahibi olması.
- Yönergeleri izleyebilmesi.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı, çalışılan işletmeye göre açık veya kapalı olabilir. Çalışma alanı üretimin yapıldığı her yerdir.
Meslek; ıslak, sıcak, soğuk, rutubetli, gürültülü, tozlu, kokulu ve hava akımı olan yerlerde yapılabilir. Çalışma esnasında dikkatli olunmadığı takdirde yanma, kayma, düşme, kesilme, elektrik çarpması ve hava gazı-doğal gaz zehirlenmeleri meydana gelebilir.
Çalışma saatleri gündüz veya gece-gündüz olabilir. Çalışma düzeni vardiyalı, tam gün veya yarım gün şeklinde uygulanabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, halk eğitim merkezlerinde İnşaat Teknolojisi alanında, yapı sektöründe çalışanlara yönelik Endüstriyel Boru Montajcısı kurs programında verilmektedir.
Belediyelerin açtığı mesleki eğitim kurslarında, ticaret odaları ile Millî Eğitim Bakanlığınca ortaklaşa açılan sanayi kurslarında ve özel kurum ve kuruluşların açtığı meslek kurslarında da bu mesleğe yönelik eğitim sunulmaktadır. Özel kurum ve kuruluşların açtığı kurslarda belirli bir ücret uygulanabilir.
Ayrıca, Millî Eğitim Bakanlığı onaylı 3308 sayılı kanunla belirtildiği şekilde verilen mesleki eğitim ile ustalık belgesi alınabilir. Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yetkilendirilmiş akredite kuruluşların düzenlediği sınavlara girip başarılı olan kişilere de mesleki yeterlilik belgesi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler eğitime katılabilir. 18 yaşından küçükler veli izniyle kursa katılabilir.
İlköğretim çağındaki kişiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular, valiliğin izniyle etkinliklere katılabilir.
Gerektiğinde, programın özelliğine göre belirli bir yaş ve eğitim seviyesi aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezlerince duyurularla belirtilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Halk eğitim merkezlerinde mesleğin eğitim süresi günde en fazla 8 ders saati olarak uygulanır. Kursun toplam süresi 40 ders saatidir.
Kurs süresince ağırlıklı olarak endüstriyel boru montajına ilişkin dersler alınır. Bunun yanı sıra iş sağlığı ve güvenliği dersleri de verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Kursu başarıyla tamamlayanlara kurs bitirme belgesi verilir.
Mesleki eğitim yoluyla ustalık belgesi alınabilir. Ayrıca, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yetkilendirilmiş akredite kuruluşların sınavlarında başarılı olanlara mesleki yeterlilik belgesi verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Endüstriyel Boru Montajcılarının çalışma alanları fazla olduğundan iş bulma imkânları geniştir. Hem kamu hem de özel sektörde istihdam edilebilirler.
Çalışabilecekleri başlıca alanlar şunlardır:
- İnşaat şirketleri bünyesindeki yapı ve tesisat grupları.
- Gaz tesisatı ile gazlı cihazların bakım ve onarımını yapan teknik servisler.
- İklimlendirme, yani ısıtma ve soğutma, sektöründe yer alan kuruluşlar.
- İnşaat malzemesi ticareti yapan işyerleri.
- Doğalgaz dağıtımı yapan şirketler.
- Atık su arıtma tesisleri.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve üzerinde olur. İşverenle yapılan anlaşmaya, işyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak bu ücret artabilir; asgari ücretin 2 katı veya daha fazlası olabilir.
Bağımsız çalışanlar ise yaptıkları işe göre kazanç elde ederler. Ücret; kurum, deneyim ve pozisyona göre değişebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Bu yeterliliğe sahip kişiler, Endüstriyel Boru Montajcısı alanında istihdama katılabilir. Aynı alanda sunulan ileri seviyelerdeki veya farklı alandaki mesleki yeterlilik belgelerine yönelik ölçme ve değerlendirme süreçlerine başvurma imkânına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
5544 sayılı kanuna göre; 3308 sayılı kanuna uygun ustalık belgesi olanlar, ilgili alanlardan meslek lisesi diploması olanlar ve sınava girerek mesleki yeterlilik belgesi alanlar işyerlerinde çalıştırılabilir.
Belgesiz veya yalnızca kursa katılım belgesi bulunan kişiler bu mesleği icra edemezler. Çalışabilmek için yukarıda belirtilen üç belgeden birine sahip olunması gerekir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada Endüstriyel Boru Montajcısı ile benzer olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Isıtma ve Sıhhi Tesisatçı.
- Boru Tesisatçısı.
- Boru Döşemecisi.
- Su Arıza İşçisi.
Ek bilgiler
Endüstriyel Boru Montajcılığı tehlikeli ve çok tehlikeli meslek sınıfındadır. Bu meslek için MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğu bulunmaktadır.
Ulusal yeterlikte belgelendirme kuruluşlarında teorik ve uygulamalı sınavlara girip başarılı olanlar, 5 yıl geçerli MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi almaya hak kazanırlar.
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin mesleki ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi şartı aranmaz.
Mesleki terimler
- Spool: İzometrik resme uygun olarak atölyede imal edilen yarı mamul parçalar.
- Support (mesnet veya boru mesneti): Boru sistemini istenilen aks ve elevasyonda tutmaya yarayan yardımcı malzemeler.
- Branşman: Ana hattan çıkan boru hatları.
- Elevasyon: Kota göre düşeydeki ölçü.
- Endüstriyel boru: Sanayide kullanılan boru sistemleri.
Kaynakça
- https://portal.tyc.gov.tr/yeterlilik/endustriyel-boru-montajcisi-seviye-3-myk-mesleki-yeterlilik-belgesi-TR00100128.html
- Meslek elemanları.
- Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü web sitesi.
- Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) web sitesi.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması - ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.