Tanım
Endüstriyel Bakım ve Onarımcısı/Bakım ve Onarım Elektrikçisi; her türlü sanayi kuruluşunda, inşaat alanında, meskende ve diğer kurum ve kuruluşlarda elektrikli tesisat ile teçhizatın bakım ve onarımını yapan kişidir.
Görevler
Endüstriyel Bakım ve Onarımcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Arıza tespiti yapmak.
- Elektrikli makine ve teçhizatın arızalarını gidermek.
- Koruyucu ve emniyet tesisatının bakım ve onarımını yapmak.
- Dâhili ve harici tesisatın bakım ve onarımını yapmak.
- Makine, ekipman ve tesisat kurmak.
- Makine ve teçhizatın periyodik ve koruyucu bakımını yapmak.
- Elektronik sistemlerin arızalarını tespit etmek.
- Elektronik sistemlerin arızalarını gidermek.
- Elektronik sistemlerin periyodik bakımını yapmak.
- Elektronik cihazların ayarını yapmak.
- Baskı devre hazırlamak.
- Elektronik sistemi devreye almak için hazırlık yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Ampermetre, voltmetre, avometre ve meger gibi çeşitli ölçme aletleri.
- Tornavida, pense, anahtar takımı, çakı, faz kalemleri ve seri lamba.
- Kargaburun, yan keski ve çekiç gibi el aletleri.
- Çektirme, tezgâh mengenesi, eğeler ve testereler.
- Çeşitli pafta ve kılavuzlar, yağdanlık, havya, pürmüz ve metre.
- Kondüktörler, şalterler, sigortalar, termikler, röleler, termostat ve sinyal lambaları gibi çeşitli tip kumanda elemanları ve malzemeleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstriyel Bakım ve Onarımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisi olan.
- Dikkatli ve titiz.
- Fen ve matematiğe ilgi duyan.
- Mekanik konulara ilgili ve yetenekli.
- Alet ve makinelerle uğraşmaktan hoşlanan.
- Yükseklik korkusu olmayan.
- İnce ayrıntıları algılayabilen.
Çalışma ortamı ve koşulları
Endüstriyel Bakım ve Onarımcıları atölyelerde ve büyük binaların tamir ve bakım birimlerinde görev yapar. Bakım ve onarımın yapıldığı ortam yüksek, kapalı ve bazen tozlu olabilir.
Bazı işyerlerinde nöbet tutmak gerekebilir. Meslekte çalışanlar müşterilerle, usta, kalfa ve çıraklarla, işverenlerle, malzeme satıcılarıyla ve işyerindeki diğer çalışanlarla iletişim kurar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Elektrik Elektronik Teknolojisi alanı Endüstriyel Bakım ve Onarım dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılır.
Ayrıca mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının aynı alan ve meslek dalında da bu mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Bu kişiler, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Öğrenciler fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve meslekleriyle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Endüstriyel Bakım Onarımcısı; her türlü sanayi kuruluşunda, inşaat alanlarında ve diğer bazı kurum ve kuruluşlarda çalışabilir.
Meslekte kullanılan araç ve gereçler, teknolojik gelişmeler sonucunda daha modern hale getirilmektedir. Bu gelişmeler, yapılan işlerin ve sunulan hizmetlerin daha kaliteli ve verimli olmasını sağlamaktadır.
Bugün kullanılan arıza tespit araçları ve diğer makinelerin yakın gelecekte yerlerini tamamen elektronik makinelere bırakacağı belirtilmektedir.
Meslek elemanları kendi işyerlerini açarak bağımsız çalışabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Mesleki eğitim sonrasında kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır. Kamuya ait veya sendikalı büyük işyerlerinde çalışan meslek elemanlarının ücreti toplu sözleşme hükümlerince belirlenir.
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Kendi işyerlerinde çalışanların ortalama aylık geliri bölgeler arasında farklılık gösterir. Kazanç durumu işyerinin konumuna ve kişinin deneyimine bağlı olarak değişir. Kaynak dosyada, bazı meslek elemanlarının asgari ücretin 2 ile 3 katı civarında aylık gelir elde edebildiği belirtilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
- Meslek elemanları bağımsız işyeri açabilir.
Benzer meslekler
- Bobinajcı.
- Bilgisayar Teknik Servisçisi.
- Büro Makineleri Teknik Servisçisi.
- Elektrik Tesisat ve Pano Montörü.
- Elektrikli Ev Aletleri Teknik Servisçisi.
- Elektromekanik Taşıyıcılar Bakım ve Onarımı.
- Gürültü ve Ses Sistemcisi.
- Güvenlik Sistemcisi.
- Haberleşme Sistemcisi.
- Otomasyon Sistemcisi.
- Yüksek Gerilim Sistemcisi.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu bölüm için ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 3308 Sayılı Kanun.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, “Bakım ve Onarım Elektrikçiliği Çıraklık ve Kalfalık Eğitim Programı”, kod no: 7 - 61.40, 1993, Ankara.
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, “Türk Meslekler Sözlüğü”, 1983, Ankara, Yayın No: 173.
- www.meb.gov.tr
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.